In het kort

Geef je bloed over, helderrood of donker als koffiedik, dan bloedt er meestal iets in je slokdarm, maag of twaalfvingerige darm. Bel dan direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost; ingeslikt bloed uit je neus is de onschuldigere verklaring. In het ziekenhuis laten een paar bloedwaarden (Hb, trombocyten, INR, ureum, bloedgroep) en een kijkonderzoek van de maag (gastroscopie) zien hoe dringend het is en waar het bloed vandaan komt.

Bloed overgeven: is het altijd spoed?

Ga ervan uit dat het spoed is, tot een arts iets anders zegt. Bij een bloeding hoog in het maag-darmkanaal wordt een sterfte van 2 tot 10% gemeld[6]. De kleur helpt artsen: helderrood bloed past meestal bij een verse bloeding, donkerbruine korreltjes die op koffiedik lijken (koffiedikbraken) bij bloed dat al door maagzuur veranderd is[1].

Wanneer naar de dokter

  • Spoed: bel 112 als je meer dan een streepje bloed overgeeft, of bloed overgeeft samen met duizeligheid of flauwvallen, verwardheid, snel of oppervlakkig ademen, een koude, klamme of bleke huid, buikpijn of zwarte poep[2]. Rijd niet zelf; neem je medicijnen mee[2].
  • Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je bloed in je braaksel ziet, ook als het één keer was, het gestopt is en je je goed voelt[12][13]. Zeker als je ibuprofen, naproxen, diclofenac of een bloedverdunner gebruikt[1].
  • Bij je volgende afspraak met de huisarts als je zeker weet dat het bloed uit een bloedneus of een wondje in je mond kwam, het niet terugkwam en je je normaal voelt.

Welke onschuldige oorzaken van bloed in braaksel zijn er?

Overgegeven bloed is lastig te onderscheiden van bloed dat je uit je longen ophoest of dat uit je neus komt. Vertel daarom of het kwam bij hoesten of bij kokhalzen[1].

  • Vaak Ingeslikt bloed. Bloed uit een bloedneus, na de tandarts of uit een wondje in je mond kan worden ingeslikt en weer overgegeven; net als bloed dat een baby bij de borstvoeding binnenkrijgt uit een kloofje in de tepel[2].
  • Vaak Bloedsliertjes na hevig kokhalzen. Hard of lang overgeven kan kleine bloedvaatjes in je keel beschadigen en rode strepen geven[1].

Wat kan je hebben als je bloed overgeeft?

In de Verenigde Staten werden in 2012 ongeveer 67 op de 100.000 mensen opgenomen met een bloeding hoog in het maag-darmkanaal; 1,9% van hen overleed in het ziekenhuis[11]. De gebruikelijke bronnen:

  • Vaak Bloedende maagzweer of zweer in de twaalfvingerige darm. Een bloedende maagzweer heet een maagbloeding[12]. Een zweer komt vaak door de maagbacterie (Helicobacter pylori) of door pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac[12]; bloedverdunners laten hem harder bloeden[3]. Lees meer over klachten bij een maagzweer.
  • Vaak Maagslijmvliesontsteking en slokdarmontsteking. Alcohol, ontstekingsremmende pijnstillers en langdurig maagzuur (reflux) zijn bekende oorzaken[3]. Zie maagontsteking en bloedonderzoek.
  • Mogelijk Mallory-Weiss-scheur, een scheurtje in het slijmvlies onderin de slokdarm, meestal na hevig overgeven of kokhalzen[3]. In een reeks van 73 scheuren speelde alcohol bij 44% een rol en verliep 23% gecompliceerd, vaker bij een laag Hb bij aankomst of een actieve bloeding tijdens de scopie[10].
  • Mogelijk Spataderen in slokdarm of maag (varices), meestal door levercirrose[3]. Ze bloeden hevig: 6 tot 7% van de mensen die in de VS met een varicesbloeding worden opgenomen, overlijdt in het ziekenhuis[11].
  • Zeldzaam Stollingsstoornissen (hemofilie, te sterk verdund bloed door medicijnen), afwijkende bloedvaatjes in maag of darm, of een vergiftiging[1][2].
  • Zeldzaam Tumoren van slokdarm of maag[3]. Zie alarmsignalen van maagkanker.

Dezelfde bloedingen kunnen ook je poep zwart kleuren: zie zwarte, teerachtige ontlasting.

Welk onderzoek krijg je in het ziekenhuis na bloed overgeven?

Hoeveel bloed ben je kwijt, stolt je bloed goed, en waar komt het vandaan? Een bloedbeeld, nier-, stollings- en leverwaarden en daarna een gastroscopie geven antwoord[1].

Onderzoeken die vaak worden gedaan na bloed overgeven
OnderzoekWelke vraag het beantwoordtLees meer
Hemoglobine (Hb, bloedbeeld)Bloedverlies; is een bloedtransfusie nodig?Hb-waarde, volledig bloedbeeld
TrombocytenGenoeg bloedplaatjes om het bloeden te stoppentrombocyten (bloedplaatjes)
PT-INR (en APTT)Stolling vertraagd door een cumarine (acenocoumarol, fenprocoumon) of leverziekteprotrombinetijd, wat INR betekent
Ureum en kreatinineVerteerd bloed, opgenomen hoog in de darmureum-kreatinine ratio
Leverwaarden en albumineLeverziekte als aanwijzing voor variceste hoge leverwaarden, albumine
Bloedgroep en screening op irregulaire antistoffenPassend bloed klaarzetten voor een transfusiebloedgroep bepalen
GastroscopieVindt de bron en behandelt die vaak meteenBinnen 24 uur, of direct na stabiliseren als je instabiel bent[5]

Hoe lees ik mijn bloeduitslag na bloed overgeven?

Fictief voorbeeld van een labuitslag op de spoedeisende hulp na bloed overgeven (Nederlands formaat), man van 58 jaar
BepalingUitslagReferentiewaardeMarkering
Hemoglobine (Hb)6,8 mmol/L8,5 – 11,0↓
Trombocyten112 ×109/L150 – 400↓
PT-INR1,50,8 – 1,2↑
Ureum13,6 mmol/L2,5 – 7,5↑
Kreatinine80 µmol/L60 – 110
Albumine31 g/L35 – 50↓
Bloedgroep; irregulaire antistoffenO RhD-positief; negatief
  1. Markering: ↓ ligt onder, ↑ boven de referentiewaarde van dit lab; die verschilt per laboratorium.
  2. Hb 6,8 mmol/L: al verlaagd (dat is 10,9 g/dL in Amerikaanse bronnen), en het kan nog uren dalen, dus het wordt herhaald.
  3. Weinig trombocyten, een hoge INR en een laag albumine samen: een patroon dat aan een leverziekte doet denken, waardoor varices een mogelijke bron worden.
  4. Ureum 13,6 bij een normaal kreatinine: een ureum-kreatinine ratio van ongeveer 170 (beide in mmol/L), wat past bij een bloeding hoog in het maag-darmkanaal.
  5. Bloedgroep en antistoffen: zo kan de bloedbank passend bloed klaarzetten.

Weer thuis met een ziekenhuisuitslag na bloed overgeven? BloodSense legt elke regel uit in gewone taal, zodat je goed voorbereid naar de controle gaat.

Laat mijn uitslag uitleggen

Hb: de waarde die over een bloedtransfusie beslist

Een Hb onder 5,0 mmol/L (8 g/dL) maakt een ernstige bloeding met dringende behandeling waarschijnlijker[7]. Amerikaanse richtlijnen adviseren een transfusie bij opgenomen patiënten als het Hb onder 4,3 mmol/L (7 g/dL) zakt[4]. Later laat ijzeronderzoek zien of je voorraad moet worden aangevuld.

Trombocyten en INR: stolt het bloed?

Bij een actieve bloeding geeft de Britse richtlijn bloedplaatjes onder 50 ×109/L, plasma als PT of INR meer dan 1,5 keer normaal is, en een stollingsfactorenconcentraat aan wie een cumarine gebruikt[5].

Ureum hoog, kreatinine normaal

Verteerd bloed verhoogt het ureum, maar niet het kreatinine. Een Amerikaanse BUN/kreatinine ratio boven 30 maakt een bron hoog in het maag-darmkanaal duidelijk waarschijnlijker (likelihood ratio 7,5)[7]. In Nederlandse eenheden (ureum en kreatinine allebei in mmol/L) komt dat overeen met een ratio van ongeveer 120.

De Glasgow-Blatchford-score: naar huis of opname?

Deze score geeft punten voor ureum, Hb, bloeddruk, polsslag, zwarte poep, flauwvallen, leverziekte en hartfalen[8]. In het voorbeeld geeft ureum 13,6 mmol/L 4 punten (10 tot 25 mmol/L) en een Hb van 6,8 mmol/L bij een man 3 punten (6,2 tot 7,4 mmol/L, dus 10 tot 12 g/dL): minstens 7, nog zonder bloeddruk en pols[8]. Bij 3.012 patiënten wees 0 of 1 punt de mensen aan die veilig naar huis konden (sensitiviteit 98,6%), en 7 of meer voorspelde het best een behandeling tijdens de scopie[9]; Amerikaanse richtlijnen adviseren poliklinische controle bij 0 tot 1[4].

Bij verdenking op varices starten antibiotica en een middel dat de druk in de poortader verlaagt al vóór de gastroscopie[5][6].

Wat schrijf je op voor je naar de dokter gaat?

Hiernaar vraagt het team[1].

  • Wanneer het begon, hoe vaak, en of je eerst gewoon overgaf
  • Kleur en hoeveelheid: sliertjes of een kopje vol, rood of koffiedik (een foto helpt)
  • Een bloedneus, tandartsbezoek, operatie of hard hoesten kort ervoor
  • Ibuprofen, naproxen, diclofenac, acetylsalicylzuur of bloedverdunners, met de laatste inname
  • Alcohol in de afgelopen dagen, een bekende leverziekte, eerdere maagzweren of bloedingen
  • Zwarte poep, flauwvallen of duizeligheid sindsdien

Vragen voor je arts

  1. Waar kwam de bloeding vandaan, en kan het terugkomen?
  2. Moet ik getest worden op de maagbacterie (Helicobacter pylori), en wanneer?
  3. Met welke medicijnen moet ik stoppen, en welke mag ik weer gebruiken?

Veelgestelde vragen

Is een streepje bloed na veel overgeven normaal?

Na hard kokhalzen komt het vaak voor, maar normaal is het nooit. Eén streepje dat stopte, terwijl je je goed voelt: bel dezelfde dag nog. Meer bloed of steeds weer streepjes: spoed[1][2].

Wat is de oorzaak van koffiedik overgeven?

Koffiedik is bloed dat een tijd in de maag heeft gelegen en door maagzuur donker is geworden[1]. Vaak gaat het om een maagzweer of maagslijmvliesontsteking[3]; ook dan bel je direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost[13].

Kun je bloed overgeven na alcohol?

Ja: overgeven na flink drinken kan de slokdarm laten scheuren, en jarenlang veel drinken kan de lever beschadigen en tot varices leiden[2][10].

Moet ik stoppen met mijn bloedverdunner na bloed overgeven?

Niet op eigen houtje: deze middelen voorkomen vaak een beroerte of hartinfarct. Na de behandeling lijkt het beter om ze vroeg en onder begeleiding weer te starten[6].

Gerelateerde onderzoeken en artikelen

Bronnen

  1. MedlinePlus Medical Encyclopedia. Vomiting blood. medlineplus.gov (geraadpleegd op 13 november 2026)
  2. NHS. Vomiting blood. nhs.uk (geraadpleegd op 13 november 2026)
  3. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Symptoms & causes of GI bleeding. niddk.nih.gov (geraadpleegd op 13 november 2026)
  4. Laine L, Barkun AN, Saltzman JR, Martel M, Leontiadis GI. ACG clinical guideline: upper gastrointestinal and ulcer bleeding. Am J Gastroenterol. 2021;116(5):899-917. doi:10.14309/ajg.0000000000001245 (geraadpleegd op 13 november 2026)
  5. National Institute for Health and Care Excellence. Acute upper gastrointestinal bleeding in over 16s: management (CG141). Recommendations. nice.org.uk (geraadpleegd op 13 november 2026)
  6. Stanley AJ, Laine L. Management of acute upper gastrointestinal bleeding. BMJ. 2019;364:l536. doi:10.1136/bmj.l536 (geraadpleegd op 13 november 2026)
  7. Srygley FD, Gerardo CJ, Tran T, Fisher DA. Does this patient have a severe upper gastrointestinal bleed? JAMA. 2012;307(10):1072-9. doi:10.1001/jama.2012.253 (geraadpleegd op 13 november 2026)
  8. Blatchford O, Murray WR, Blatchford M. A risk score to predict need for treatment for upper-gastrointestinal haemorrhage. Lancet. 2000;356(9238):1318-21. doi:10.1016/S0140-6736(00)02816-6 (geraadpleegd op 13 november 2026)
  9. Stanley AJ, Laine L, Dalton HR, et al. Comparison of risk scoring systems for patients presenting with upper gastrointestinal bleeding: international multicentre prospective study. BMJ. 2017;356:i6432. doi:10.1136/bmj.i6432 (geraadpleegd op 13 november 2026)
  10. Kortas DY, Haas LS, Simpson WG, Nickl NJ, Gates LK. Mallory-Weiss tear: predisposing factors and predictors of a complicated course. Am J Gastroenterol. 2001;96(10):2863-5. PMID: 11693318 (geraadpleegd op 13 november 2026)
  11. Wuerth BA, Rockey DC. Changing epidemiology of upper gastrointestinal hemorrhage in the last decade: a nationwide analysis. Dig Dis Sci. 2018;63(5):1286-93. doi:10.1007/s10620-017-4882-6 (geraadpleegd op 13 november 2026)
  12. Thuisarts.nl (NHG). Maagzweer, maagbloeding: ik heb een maagzweer. thuisarts.nl (geraadpleegd op 13 november 2026)
  13. Thuisarts.nl (NHG). Ik geef over. thuisarts.nl (geraadpleegd op 13 november 2026)
  14. Rijksoverheid. Wanneer betaal ik een eigen risico voor mijn zorg? rijksoverheid.nl (geraadpleegd op 13 november 2026)

Dit artikel is algemene gezondheidsinformatie. Het vervangt geen onderzoek, diagnose of behandeling door een arts. Geef je bloed over, zoek dan meteen hulp.