Immunoglobulinen in je bloed (IgG, IgA, IgM, IgE): zo lees je de uitslag als geheel

Het belangrijkste
Bij een bepaling van de immunoglobulinen meet het lab je belangrijkste antistoffen, IgG, IgA en IgM, soms samen met totaal IgE. Het gaat om het totaalbeeld: zijn er meerdere waarden te laag, dan wijst dat op een tekort aan antistoffen, meestal door een medicijn of een andere ziekte. Is één waarde juist erg hoog en zijn de andere laag, dan volgt een eiwitspectrum. Eén licht afwijkende waarde wordt vaak gewoon opnieuw gemeten.
Op je uitslag staan drie of vier regels die met "Ig" beginnen, en bij één of twee staat een markering. Immunoglobulinen zijn de antistoffen die plasmacellen maken, een soort witte bloedcellen. Als ze samen worden gemeten, zie je hoe goed je lichaam antistoffen aanmaakt[1]. In deze uitleg lezen we de uitslag als geheel: wat elke regel betekent, welke combinaties ertoe doen en wat er daarna meestal gebeurt. Elke antistof heeft ook een eigen pagina; begin bij onze uitleg over IgG in je bloed, de antistof waarvan je het meest hebt.
Hoe ziet een uitslag van de immunoglobulinen eruit?
Nederlandse laboratoria geven IgG, IgA en IgM meestal in gram per liter (g/L). Totaal IgE wordt vaak apart aangevraagd, bijvoorbeeld als er aan een allergie wordt gedacht, en staat in kU/L. Het voorbeeld hieronder laat een combinatie zien die vaak tot een controleafspraak leidt.
| Bepaling | Uitslag | Referentiewaarde | Markering |
|---|---|---|---|
| IgG | 5,4 g/L | 7,0 - 16,0 | L ↓ |
| IgA | 0,62 g/L | 1,0 - 5,0 | L ↓ |
| IgM | 0,85 g/L | 0,40 - 2,30 | |
| IgE totaal | 45 kU/L | < 214 |
- IgG, gemarkeerd L: de belangrijkste antistof in je bloed, die zorgt voor bescherming op lange termijn. Een waarde onder de referentie is hier de kern van de uitslag.
- IgA, gemarkeerd L: de antistof die de slijmvliezen van luchtwegen en darmen beschermt. Samen met een lage IgG maakt dat een echt tekort aan antistoffen waarschijnlijker dan een meetfout.
- IgM, normaal: de eerste antistoffen tegen een nieuwe ziekteverwekker. Een normale IgM maakt de andere twee uitslagen niet ongedaan.
- Totaal IgE, normaal: heeft te maken met allergie en parasieten. Het hoort niet bij elke aanvraag en zegt weinig over je afweer in het algemeen.
- Referentiewaarden: die voor IgG, IgA en IgM zijn gebruikelijke waarden voor volwassenen[2]; de grens voor IgE komt van een referentielaboratorium[3]. Voor kinderen gelden waarden per leeftijd: kijk altijd naar de referentie van je eigen lab.
Heb je een uitslag met immunoglobulinen, één of twee markeringen en nog meer bloedwaarden erbij? BloodSense leest de hele uitslag regel voor regel met je door en helpt je de vragen voor je volgende afspraak voor te bereiden.
Mijn immunoglobulinen laten uitleggenIgG, IgA, IgM en IgE: wat zegt elke waarde?
De vier antistoffen hebben elk een andere taak. Dezelfde markering betekent dus niet op elke regel hetzelfde. De tabel geeft gebruikelijke waarden voor volwassenen en verwijst naar de uitleg per waarde.
| Antistof | Belangrijkste taak | Gebruikelijke waarde bij volwassenen | Meer uitleg |
|---|---|---|---|
| IgG | Meest voorkomende antistof in het bloed; langdurige bescherming na een infectie of vaccin | 7,0-16,0 g/L[2] | IgG-waarde |
| IgA | Beschermt luchtwegen, darmen, speeksel, traanvocht en moedermelk[1] | 1,0-5,0 g/L[2] | IgA in je bloed |
| IgM | Eerste antistoffen tegen een nieuwe ziekteverwekker | 0,40-2,3 g/L[2] | IgM-waarde |
| Totaal IgE | Allergie en afweer tegen parasieten | tot 214 kU/L[3] | IgE-waarde |
Staat je uitslag in mg/dL, deel dan door 100 om g/L te krijgen (540 mg/dL = 5,4 g/L). Bij totaal IgE betekenen kU/L en IU/mL hetzelfde.
Hoe lees je de combinatie van IgG, IgA en IgM?
Je arts vergelijkt de waarden met elkaar en met je klachten. Een bepaling van de immunoglobulinen alleen geeft geen diagnose, en een afwijkende uitslag leidt vaak tot meer onderzoek[1].
| Combinatie | Wat het vaak betekent | Gebruikelijke volgende stap |
|---|---|---|
| Alle waarden binnen de referentie | Normale aanmaak van antistoffen voor je leeftijd | Niets, behalve bij steeds terugkerende infecties |
| IgG te laag, met IgA en/of IgM te laag | Tekort aan antistoffen (hypogammaglobulinemie), meestal door een medicijn, een vorm van bloedkanker of eiwitverlies[4]; zelden aangeboren, zoals CVID[5] | Herhalen, oorzaak zoeken, reactie op vaccinaties testen |
| IgA heel laag of niet meetbaar, IgG en IgM normaal | Selectieve IgA-deficiëntie, de meest voorkomende aangeboren afweerstoornis, vaak zonder klachten[6][7] | Laten vastleggen in je dossier, vooral voor een bloedtransfusie |
| Meerdere waarden tegelijk verhoogd (polyklonaal) | Een afweer die hard werkt: chronische infectie, auto-immuunziekte, hepatitis of levercirrose[1] | Oorzaak zoeken; het eiwitspectrum toont een brede gammafractie |
| Eén waarde erg hoog, de andere laag | Mogelijk M-proteïne uit één kloon van plasmacellen: MGUS, myeloom, lymfoom of ziekte van Waldenström[1][9] | Eiwitspectrum en immunofixatie |
| Alleen IgM verhoogd | Recente infectie, zoals de ziekte van Pfeiffer; minder vaak lymfoom of Waldenström[2] | Na de infectie opnieuw meten; verder onderzoek als het hoog blijft |
| Alleen IgE verhoogd | Allergie, eczeem, astma of parasieten | Zie de uitleg over de IgE-waarde; zo nodig allergietests |
Immunoglobulinen te laag: wat zijn de oorzaken van een tekort?
Met te weinig antistoffen krijg je vaker infecties, vooral bijholte-, oor-, luchtweg- of darminfecties die terugkomen, soms steeds met dezelfde ziekteverwekker[1]. Oorzaken die je in de loop van je leven krijgt zijn veel vaker dan aangeboren oorzaken[4]:
- Vaak Medicijnen: afweeronderdrukkende middelen en behandelingen die de B-cellen aanpakken, de cellen waaruit de antistoffabrieken ontstaan[4]. Stop nooit zelf met een behandeling.
- Vaak Bloedkanker en de behandeling ervan: chronische lymfatische leukemie en multipel myeloom verlagen vaak de normale antistoffen[4].
- Mogelijk Eiwitverlies of eiwittekort: nierziekte, ernstige brandwonden, slechte opname in de darm of ondervoeding[1]. Een laag totaal eiwit of albumine op dezelfde uitslag past daarbij.
- Mogelijk Selectieve IgA-deficiëntie: veel mensen merken er niets van; anderen hebben vaker luchtweg- en darminfecties, allergieën of auto-immuunziekten[6][7]. Het verandert ook hoe testen op coeliakie worden gelezen, zoals onze uitleg over IgA laat zien.
- Zeldzaam Common variable immunodeficiency (CVID): IgG en IgA laag, soms ook IgM, en vaccinaties beschermen slecht; ongeveer 1 op de 25.000 tot 50.000 mensen heeft het[5].
Bij een lage IgG vraagt je arts vaak ook een volledig bloedbeeld met de lymfocyten aan, zoekt naar eiwitverlies via nieren of darmen en test hoe je hebt gereageerd op eerdere vaccinaties[5]. Wie helemaal geen IgA heeft, kan antistoffen tegen IgA maken en heftig reageren op bloedproducten; daarom hoort het in je medisch dossier[6].
Immunoglobulinen te hoog: polyklonaal of monoklonaal?
Een stijging van antistoffen kan er op twee heel verschillende manieren uitzien, en het eiwitspectrum maakt het verschil zichtbaar[8]:
- Vaak Polyklonale stijging: veel families van plasmacellen maken tegelijk meer antistoffen. IgG, IgA en IgM stijgen samen en de gammafractie is breed. Oorzaken zijn chronische infecties (bijvoorbeeld hiv, waarvoor een hiv-test bestaat, of hepatitis), levercirrose, reumatoïde artritis en lupus (SLE)[1][2].
- Mogelijk Monoklonale stijging: één kloon van plasmacellen maakt één identieke antistof. Typisch is één sterk verhoogde immunoglobuline terwijl de andere dalen[1][9]. Meestal gaat het om MGUS (monoklonale gammopathie van onbekende betekenis), die bij 3,2% van de mensen van 50 jaar en ouder voorkomt[10] en regelmatig wordt gecontroleerd[11].
- Zeldzaam Bloedkanker: multipel myeloom, lymfoom of de ziekte van Waldenström; de diagnose berust op ander onderzoek, nooit op deze uitslag alleen[1].
Bij een vermoeden van een M-proteïne volgen meestal een eiwitspectrum, een immunofixatie die het type antistof benoemt en de lichte ketens met de kappa-lambda-ratio[8][9]. Onze pagina over gammaglobuline legt uit in welke fractie deze antistoffen zitten.
Moet je je voorbereiden op het bloedonderzoek naar immunoglobulinen?
Het is een gewone bloedafname uit een ader en je hoeft je niet speciaal voor te bereiden[1]. Moet je voor andere bepalingen op hetzelfde formulier nuchter zijn, volg dan die instructie; meer daarover in onze uitleg over nuchter bloedprikken. Schrijf vooraf op:
- Al je medicijnen, want sommige beïnvloeden de uitslag; stop er niet mee zonder overleg[1].
- Een infectie in de afgelopen weken, die IgM of IgG een tijd kan verhogen[2].
- Hoeveel en welke infecties je dit jaar had, want terugkerende infecties zijn de belangrijkste reden voor dit onderzoek[1].
- Eerdere uitslagen, zodat het verloop te vergelijken is.
Wanneer naar de dokter?
- Spoed: bel 112 bij hoge koorts met verwardheid, benauwdheid, een stijve nek of vlekken op de huid die snel groter worden, zeker als je weet dat je antistoffen laag zijn[12].
- Binnen 24 tot 48 uur bij koorts die aanhoudt, een nieuwe long- of bijholte-infectie met een lage IgG, of botpijn, extreme vermoeidheid of gewichtsverlies met één erg hoge immunoglobuline. Buiten kantoortijd bel je de huisartsenpost[12].
- Bij je volgende afspraak voor een licht afwijkende waarde zonder klachten, een matige stijging van meerdere immunoglobulinen of alleen een lage IgA: dat wordt besproken en opnieuw gemeten.
Vragen voor je arts
- Vormen mijn te hoge of te lage waarden een patroon, of is het één losse uitslag?
- Kan een van mijn medicijnen of een andere ziekte het verklaren?
- Moet het bloedonderzoek herhaald worden, en wanneer?
- Is een test op mijn reactie op vaccinaties, een eiwitspectrum of een verwijzing naar een immunoloog of hematoloog nodig?
- Moet een IgA-deficiëntie in mijn dossier staan voor een eventuele bloedtransfusie?
Veelgestelde vragen
Is dit hetzelfde als een antistoftest op een infectie?
Nee. Deze bepaling meet de totale hoeveelheid van elke klasse antistoffen. Een test op een bepaalde infectie, zoals IgG en IgM tegen een virus, zoekt alleen de antistoffen tegen die ene ziekteverwekker, zoals bij het TORCH-onderzoek in de zwangerschap.
Hebben kinderen lagere immunoglobulinen?
Ja. Een baby leunt eerst deels op antistoffen van de moeder en bouwt de eigen antistoffen in de loop van jaren op; labs gebruiken daarom referentiewaarden per leeftijd. Voor totaal IgE gebruikt een referentielab bijvoorbeeld tot 97 kU/L bij 1 tot 2 jaar en tot 307 kU/L bij 4 tot 6 jaar[3].
Moet een afwijkende waarde altijd behandeld worden?
Nee. Afwijkende immunoglobulinen betekenen niet altijd een ziekte die behandeld moet worden, en sommige medicijnen veranderen de uitslag[1]. Vaak is het genoeg om de oorzaak aan te pakken, zoals een medicijn of eiwitverlies; behandeling met immunoglobulinen is bedoeld voor een bewezen tekort met veel infecties.
Wat is het verschil met een eiwitspectrum?
De bepaling van de immunoglobulinen geeft een precieze hoeveelheid per klasse antistoffen. Het eiwitspectrum laat de vorm van alle bloedeiwitten zien, ook de gammafractie waarin de antistoffen zitten, en kan een smalle piek aantonen[8]. Ze worden vaak samen aangevraagd.
Verwante onderzoeken
- IgG in je bloedDe belangrijkste antistof, te hoog of te laag, uitgebreid.
- IgA in je bloedIgA-deficiëntie en waarom die telt bij coeliakietesten.
- IgM-waardeDe eerste antistof tegen een nieuwe infectie.
- IgE-waardeAllergie, normaalwaarden per leeftijd en verhoogd IgE.
- EiwitspectrumHet onderzoek dat een brede stijging van een piek onderscheidt.
Bronnen
- MedlinePlus. Immunoglobulins blood test. National Library of Medicine (VS). medlineplus.gov (geraadpleegd op 6 november 2026)
- MedlinePlus Medical Encyclopedia. Quantitative nephelometry (IgG, IgM, IgA). medlineplus.gov (geraadpleegd op 6 november 2026)
- ARUP Laboratories. Immunoglobulin E (test 0050345): referentiewaarden per leeftijd en doorlooptijd. aruplab.com (geraadpleegd op 6 november 2026)
- Patel SY, Carbone J, Jolles S. The expanding field of secondary antibody deficiency: causes, diagnosis, and management. Front Immunol. 2019;10:33. doi:10.3389/fimmu.2019.00033 (geraadpleegd op 6 november 2026)
- MedlinePlus Genetics. Common variable immune deficiency. National Library of Medicine (VS). medlineplus.gov (geraadpleegd op 6 november 2026)
- MedlinePlus Medical Encyclopedia. Selective deficiency of IgA. medlineplus.gov (geraadpleegd op 6 november 2026)
- Yel L. Selective IgA deficiency. J Clin Immunol. 2010;30(1):10-16. doi:10.1007/s10875-009-9357-x (geraadpleegd op 6 november 2026)
- O'Connell TX, Horita TJ, Kasravi B. Understanding and interpreting serum protein electrophoresis. Am Fam Physician. 2005;71(1):105-112. aafp.org (PubMed 15663032, geraadpleegd op 6 november 2026)
- American Cancer Society. Tests to find multiple myeloma. cancer.org (geraadpleegd op 6 november 2026)
- Kyle RA, Therneau TM, Rajkumar SV, et al. Prevalence of monoclonal gammopathy of undetermined significance. N Engl J Med. 2006;354(13):1362-1369. doi:10.1056/NEJMoa054494 (geraadpleegd op 6 november 2026)
- UMCG Hematologie (Hematologie Groningen). Multipel myeloom / ziekte van Kahler. hematologiegroningen.nl (geraadpleegd op 6 november 2026)
- Thuisarts.nl (NHG). Spoed: wie bel je? thuisarts.nl (geraadpleegd op 6 november 2026)
- Rijksoverheid. Misverstanden over de zorgverzekering. rijksoverheid.nl (geraadpleegd op 6 november 2026)
Dit artikel geeft algemene gezondheidsinformatie. Het vervangt geen onderzoek, diagnose of behandeling door een arts. Afwijkende immunoglobulinen moeten door je arts worden beoordeeld, samen met je klachten, je medicijnen en je andere uitslagen.



