Het belangrijkste

Bij een hartinfarct, ook hartaanval genoemd, raakt een bloedvat van het hart plotseling verstopt en krijgt een deel van de hartspier geen bloed meer. Een drukkende pijn op de borst is het duidelijkste signaal, maar vrouwen en ouderen hebben vaker andere klachten, zoals extreme moeheid, kortademigheid of duizeligheid. Duren de klachten in rust langer dan 5 minuten? Bel direct 112 en rijd niet zelf naar het ziekenhuis. De diagnose rust op een hartfilmpje (ECG) en herhaald bloedonderzoek naar troponine.

Wat is een hartinfarct, in het kort?

  • Wat het is: "infarct" betekent dat weefsel afsterft door een gebrek aan bloed. Een hartinfarct is het afsterven van een deel van de hartspier[12]. Hoe langer de doorbloeding wegblijft, hoe groter de schade[1]. In medische verslagen heet het ook myocardinfarct.
  • Hoe vaak in Nederland: in 2024 kwamen ongeveer 33.600 mensen met een hartinfarct in het ziekenhuis, ongeveer 92 per dag; elke dag sterven er gemiddeld zo'n 13 mensen aan[15]. Mannen krijgen het ongeveer twee keer zo vaak als vrouwen[12].
  • Belangrijkste oorzaak: slagaderverkalking in de kransslagaders, de basis van coronaire hartziekte[4][12].
  • Geen hartstilstand: bij een hartinfarct blijf je meestal bij bewustzijn; bij een hartstilstand raak je binnen enkele seconden buiten bewustzijn en adem je niet normaal meer[13]. Een hartinfarct kan wel een hartstilstand uitlokken[1].
  • Belangrijkste onderzoeken: een hartfilmpje (ECG), daarna troponine in het bloed, dat binnen enkele uren wordt herhaald[6][7].

Wat zijn de eerste tekenen van een hartinfarct?

De klachten kunnen langzaam of plotseling beginnen, licht of hevig zijn, en uren komen en gaan[2]. Drie van de vier mensen met een hartaanval hebben een drukkend gevoel of pijn op de borst[14]:

  • een drukkende, knellende of beklemmende pijn op de borst, die kan uitstralen naar de linkerschouder of -arm, de bovenarmen, kaak, rug of maagstreek[12][13];
  • zweten, misselijkheid of overgeven, bleek of grauw zien, kortademigheid[12];
  • minder vaak: pijn tussen de schouderbladen, duizeligheid of hartkloppingen[12].

Bij vrouwen is pijn op de borst ook de meest voorkomende klacht, maar ze hebben vaker de minder bekende klachten: extreme moeheid, kortademigheid, duizeligheid, pijn in schouder, rug of arm, misselijkheid of angst, met of zonder pijn op de borst[3][12]. Vrouwen wachten vaak langer voordat ze hulp vragen[3]. Mensen ouder dan 65 jaar hebben vaker geen pijn op de borst, maar wel extreme moeheid of duizeligheid[14]. Ook bij diabetes kan de pijn ontbreken; sommige infarcten zijn "stil" en worden pas later op een ECG gezien[2][6].

Angina pectoris of hartinfarct? Bij stabiele angina pectoris komt de pijn bij inspanning en zakt die binnen enkele minuten met rust of medicijnen; bij een hartinfarct niet. Twijfel je, bel dan 112[2].

Wat moet je doen bij een vermoeden van een hartinfarct?

Wanneer naar de dokter?

  • Spoed: bel direct 112 als de klachten ook in rust langer dan 5 minuten duren, ook als je niet zeker weet of het een hartinfarct is[12]. Ga niet zelf naar het ziekenhuis en laat je ook niet brengen: in de ambulance wordt meteen een hartfilmpje gemaakt en kan de behandeling al beginnen[12][14]. Wacht niet af of de klachten overgaan. Kauw alleen op een aspirinetablet als de meldkamer of een arts dat zegt en je er niet allergisch voor bent; stel het bellen daar nooit voor uit[5]. Raakt iemand buiten bewustzijn en ademt hij niet normaal, start dan direct met reanimeren en sluit zo snel mogelijk een AED aan[13].
  • Dezelfde dag de huisarts (buiten kantooruren de huisartsenpost) bij nieuwe klachten op de borst bij inspanning die met rust overgaan, angina pectoris die vaker komt, of onverklaarbare nieuwe kortademigheid, zeker met diabetes of een eerder hartinfarct. Twijfel je, bel 112.
  • Bij je volgende afspraak om na een hartinfarct cholesterol, bloeddruk, bloedsuiker en medicijnen te bespreken.

Elke minuut telt: het risico op plotseling overlijden is in de eerste uren het grootst[6].

Wat is de oorzaak van een hartinfarct, en wie loopt risico?

De meeste hartinfarcten beginnen bij een plaque van vet, cholesterol en kalk in de wand van een kransslagader. Scheurt die plaque, dan vormt zich een bloedstolsel dat de slagader afsluit[4].

  • Vaak Een gescheurde plaque met een stolsel, door hoog cholesterol, hoge bloeddruk, roken, diabetes, overgewicht, weinig bewegen, leeftijd en hart- en vaatziekten in de familie[4].
  • Mogelijk Te weinig zuurstof voor wat het hart nodig heeft, zonder nieuw stolsel (type 2-infarct), bijvoorbeeld bij ernstige bloedarmoede, een heel snel hartritme of een zware infectie[9].
  • Mogelijk Een hartinfarct zonder vernauwde kransslagaders (MINOCA), vaker bij vrouwen en jongere mensen: een kramp van de slagader (roken, cocaïne) of een stolsel dat naar het hart is meegevoerd[4].
  • Zeldzaam Een scheur in de wand van een kransslagader (SCAD), vooral bij vrouwen onder de 50 of rond een zwangerschap[4].

Hoe wordt een hartinfarct vastgesteld? ECG en troponine

Artsen stellen een hartinfarct vast als het troponine in de loop van de tijd stijgt of daalt, met minstens één waarde boven de bovengrens, samen met tekenen van zuurstofgebrek van het hart: typische klachten, nieuwe afwijkingen op het ECG of nieuwe schade op beeldvorming[9].

  • STEMI: een verhoogd "ST-segment" op het ECG wijst meestal op een volledig afgesloten kransslagader, die zo snel mogelijk open moet, zonder op de bloeduitslag te wachten.
  • NSTEMI: geen ST-verhoging, soms een normaal ECG; de diagnose hangt dan af van het troponine[6][10]. Blijft het troponine normaal ondanks de klachten, dan heet het instabiele angina pectoris, ook een spoedsituatie.

Hoe lees je herhaalde troponine-uitslagen?

Troponine lekt uit afstervende hartspiercellen. Het gaat om het verschil tussen de metingen, bij aankomst en enkele uren later (met hooggevoelige tests vaak na 1 tot 2 uur)[7][10]:

  • Normaal, en uren na het begin van de klachten nog steeds normaal: een hartinfarct is onwaarschijnlijk[7].
  • Verhoogd en duidelijk stijgend of dalend: acute schade aan de hartspier; met klachten of ECG-afwijkingen een hartinfarct[9].
  • Verhoogd maar stabiel: vaker langer bestaande schade, zoals bij chronische nierschade[9].

Een eerste normale uitslag sluit een hartinfarct niet uit: troponine begint 2 tot 3 uur na het begin te stijgen en kan tot ongeveer 24 uur blijven stijgen[7]. De grenzen verschillen per test en soms tussen mannen en vrouwen[9]. CK-MB en myoglobine zijn nu nog maar zelden nodig.

Fictief voorbeeld van spoeduitslagen bij een volwassene met een NSTEMI (Nederlands formaat)
BepalingUitslagReferentieVlag
hs-Troponine T, 0 uur21 ng/L<14 ng/LH
hs-Troponine T, 2 uur68 ng/L<14 ng/LH
eGFR (CKD-EPI)78 mL/min/1,73 m²>60 mL/min/1,73 m²
LDL-cholesterol3,7 mmol/L<2,6 mmol/LH
  1. Twee troponineregels: de waarde wordt in twee uur ruim drie keer zo hoog. Die stijging wijst, samen met de klachten, op een hartinfarct.
  2. eGFR: de nierfunctie, gecontroleerd vóór medicijnen en vóór de contrastvloeistof van een hartkatheterisatie.
  3. LDL-cholesterol: bepaalt de cholesterolbehandeling na ontslag; Nederlandse laboratoria geven het in mmol/L.
  4. Referentiewaarden: dit zijn voorbeelden; alleen de grenzen op je eigen uitslag gelden.

Thuis na het ziekenhuis, met een uitslag vol troponine, nierfunctie en cholesterol? BloodSense legt elke regel van je volledige uitslag in gewone taal uit, zodat je weet wat je bij de controle vraagt.

Laat mijn uitslag uitleggen

Een hartkatheterisatie laat zien welke kransslagader dicht zit, een echo van het hart hoe goed het hart pompt; een BNP-test kan erbij komen als er een vermoeden van hartfalen is[6][14].

Welk bloedonderzoek is nodig na een hartinfarct?

  • Lipidenspectrum: opnieuw 4 tot 12 weken na het starten of aanpassen van een statine; blijft het LDL op 1,8 mmol/L (70 mg/dL) of hoger, dan wordt een extra cholesterolverlager overwogen[10][11].
  • Nierfunctie en kalium: na het starten of aanpassen van medicijnen zoals ACE-remmers.
  • Bloedsuiker: nuchtere bloedsuiker of HbA1c, omdat diabetes het risico verhoogt.
  • Volledig bloedbeeld: bij een vermoeden van bloedverlies of bloedarmoede tijdens het gebruik van bloedverdunners.

Wat is de behandeling van een hartinfarct?

  • De slagader openen: dotteren met een stent, liefst binnen 90 minuten na aankomst in het ziekenhuis, of medicijnen die het stolsel oplossen; soms een omleidingsoperatie (bypass)[6][14].
  • Medicijnen in de acute fase: aspirine of een andere bloedplaatjesremmer, nitroglycerine tegen de pijn, en bewaking van het hartritme[6].
  • Medicijnen op lange termijn: bloedplaatjesremmers (na een stent vaak twee, tot een jaar lang), een statine, en vaak een bètablokker en een ACE-remmer[8][10]. Stop er nooit op eigen houtje mee[6].

Hoe herstel je na een hartinfarct, en hoe voorkom je een nieuw infarct?

De meeste mensen overleven een hartinfarct en pakken hun leven weer op, vaak binnen een paar weken[8]. Mogelijke gevolgen zijn hartfalen en ritmestoornissen[8]. Na een hartaanval kun je langere tijd bang of somber blijven; bespreek het met je huisarts als dat aanhoudt[14].

  • Doe mee aan hartrevalidatie: een programma van 6 tot 12 weken in het ziekenhuis of een revalidatiecentrum, met bewegen, voorlichting en begeleiding[16].
  • Stop met roken, eet gezond voor je hart, beweeg genoeg en neem je medicijnen elke dag in[8].
  • Houd bloeddruk, LDL-cholesterol en bloedsuiker op de streefwaarde.
  • Een tweede hartinfarct kan anders voelen dan het eerste: bel bij twijfel 112[8].

Vragen om aan je arts te stellen

  1. Was het een STEMI, een NSTEMI of een type 2-infarct, en waarom?
  2. Hoe goed pompt mijn hart nu?
  3. Welke streefwaarden gelden voor mijn LDL-cholesterol, bloeddruk en bloedsuiker?
  4. Wanneer moet mijn bloed opnieuw worden onderzocht?
  5. Kunt u me verwijzen naar hartrevalidatie?

Veelgestelde vragen

Kun je een hartinfarct hebben met een normaal ECG?

Ja, vooral bij een NSTEMI. Daarom worden het troponine en het ECG herhaald[6].

Betekent een verhoogd troponine altijd een hartinfarct?

Nee. Het kan ook stijgen bij ritmestoornissen, een ontsteking van de hartspier, een longembolie, bloedvergiftiging of na een marathon[7]. Artsen spreken dan van schade aan de hartspier zonder infarct[9].

Kunnen jonge mensen een hartinfarct krijgen?

Ja, al is het minder vaak. SCAD, een kramp van de kransslagader en cocaïnegebruik zijn bij jongere mensen vaker de oorzaak[4].

Wanneer kan ik weer vrijen na een hartinfarct?

Seks kan weer als je twee trappen kunt oplopen zonder pijn op de borst[14]. Vraag je arts wat voor jou veilig is.

Gerelateerde artikelen

  1. National Heart, Lung, and Blood Institute. Heart attack: what is a heart attack? Updated March 24, 2022. nhlbi.nih.gov (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  2. National Heart, Lung, and Blood Institute. Heart attack symptoms. Updated March 24, 2022. nhlbi.nih.gov (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  3. National Heart, Lung, and Blood Institute. Heart attacks in women. Updated March 24, 2022. nhlbi.nih.gov (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  4. National Heart, Lung, and Blood Institute. Heart attack: causes and risk factors. Updated March 24, 2022. nhlbi.nih.gov (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  5. MedlinePlus Medical Encyclopedia. Heart attack first aid. Reviewed October 7, 2024. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  6. MedlinePlus Medical Encyclopedia. Heart attack. Reviewed July 14, 2024. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  7. MedlinePlus. Troponin test. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  8. National Heart, Lung, and Blood Institute. Heart attack: recovery. nhlbi.nih.gov (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  9. Thygesen K, Alpert JS, Jaffe AS, et al. Fourth universal definition of myocardial infarction (2018). Circulation. 2018;138(20):e618-e651. doi:10.1161/CIR.0000000000000617 (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  10. Rao SV, O'Donoghue ML, Ruel M, et al. 2025 ACC/AHA/ACEP/NAEMSP/SCAI guideline for the management of patients with acute coronary syndromes. Circulation. 2025;151(13):e771-e862. doi:10.1161/CIR.0000000000001309 (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  11. Grundy SM, Stone NJ, Bailey AL, et al. 2018 AHA/ACC/AACVPR/AAPA/ABC/ACPM/ADA/AGS/APhA/ASPC/NLA/PCNA guideline on the management of blood cholesterol. Circulation. 2019;139(25):e1082-e1143. doi:10.1161/CIR.0000000000000625 (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  12. Hartstichting. Hartinfarct: alles wat je moet weten. hartstichting.nl (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  13. Hartstichting. Beroerte, hartinfarct en hartstilstand. hartstichting.nl (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  14. Thuisarts.nl (NHG). Wat gebeurt er als ik een hartaanval heb? Gewijzigd 23 juni 2026. thuisarts.nl (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  15. Hartstichting. Cijfers hart- en vaatziekten. hartstichting.nl (geraadpleegd op 28 oktober 2026)
  16. Hartstichting. Hartrevalidatie. hartstichting.nl (geraadpleegd op 28 oktober 2026)

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt het advies van een arts niet. Denk je dat iemand een hartinfarct heeft, bel dan direct 112.