Het belangrijkste

Een lage bloeddruk (hypotensie) betekent meestal een bovendruk onder 90 of een onderdruk onder 60 mm Hg. Veel gezonde mensen hebben zulke getallen en voelen zich prima: dan is er niets aan de hand. Het wordt belangrijk als je er duizelig van wordt of flauwvalt, als je bloeddruk zakt bij het opstaan of als hij plotseling daalt. Dat kan wijzen op uitdroging, bloedverlies, een bijwerking van medicijnen, een infectie of een probleem met hart of hormonen. Eenvoudig bloedonderzoek helpt de oorzaak te vinden.

Wat is een lage bloeddruk, in het kort?

  • Medische naam: hypotensie. Voor de meeste volwassenen is een normale bloeddruk lager dan 120/80 mm Hg, en een lage bloeddruk lager dan 90/60 mm Hg[1]. Thuisarts.nl hanteert dezelfde grens, maar noemt de bloeddruk pas te laag als je er last van hebt[11]. Wat de twee getallen betekenen, lees je in onze uitleg over bloeddruk meten.
  • Vaak onschuldig: sommige mensen hebben altijd een lage bloeddruk, en voor hen is dat normaal[1]. Een lage waarde zonder klachten hoeft meestal niet behandeld te worden[2].
  • Orthostatische hypotensie: een daling van minstens 20 mm Hg in de bovendruk of 10 mm Hg in de onderdruk binnen 3 minuten na het opstaan[3]. Ongeveer 1 op de 5 thuiswonende mensen boven de 60 heeft er last van[4].
  • Belangrijkste onderzoeken: bloeddruk liggend en staand, een hartfilmpje (ecg), een bloedbeeld en nierfunctie met zouten, en ander bloedonderzoek afhankelijk van de vermoedelijke oorzaak[2].

Wat zijn de symptomen van een lage bloeddruk?

De klachten ontstaan doordat de hersenen en andere organen even minder bloed krijgen. De meest voorkomende zijn[2][12]:

  • duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd, vooral bij het opstaan;
  • wazig zien of zwarte vlekken voor de ogen;
  • flauwvallen of het gevoel dat je bijna flauwvalt;
  • slapheid, vermoeidheid en moeite met concentreren of verwardheid;
  • misselijkheid.

De klachten zijn niet altijd duidelijk. Bij ouderen kan orthostatische hypotensie zich alleen uiten als trager denken of onverklaard vallen, zonder het bekende gevoel van flauwte[8]. Sommige ouderen worden volgens Thuisarts al duizelig bij een bovendruk onder 110, vooral na hun 75e[11]. Is duizeligheid je grootste klacht? Op onze pagina over oorzaken van duizeligheid lees je over andere mogelijkheden, zoals problemen met het binnenoor.

Een zeer lage bloeddruk met een koude, klamme, bleke huid, snel en oppervlakkig ademen en een zwakke, snelle pols is iets anders: dat wijst op shock, een medisch noodgeval[2].

Wanneer is een lage bloeddruk gevaarlijk?

Het getal alleen beslist niet. Een gezonde jonge volwassene met 88/58 mm Hg die zich goed voelt, is niet in gevaar. Wat telt is een plotselinge daling ten opzichte van je gewone waarde, de klachten en de situatie[1].

Wanneer naar de dokter?

  • Spoed: bel 112 als iemand flauwvalt en niet snel weer bijkomt, of als een lage bloeddruk samengaat met pijn op de borst, benauwdheid, verwardheid, een koude en klamme huid, een snelle of onregelmatige hartslag, veel bloedverlies, zwarte ontlasting of bloed overgeven, of hoge koorts met erg ziek zijn. Begin met reanimeren als iemand niet ademt[2].
  • Binnen 24 tot 48 uur naar de huisarts (buiten kantooruren de huisartsenpost) als je bent flauwgevallen, ook één keer, en weer hersteld bent; als duizeligheid bij het opstaan nieuw is of erger wordt; of als de klachten begonnen na het starten of veranderen van een medicijn[2][6]. Ook bij overgeven of diarree die langer dan 3 dagen duurt, bel je de huisarts[11].
  • Bij je volgende afspraak als je vaak onder 90/60 mm Hg meet met lichte klachten, of als je bent gevallen zonder duidelijke reden.

Wat is de oorzaak van een lage bloeddruk?

Een lage bloeddruk heeft veel oorzaken, van onschuldig tot ernstig. Ze staan hier van vaak naar zelden[2][5][8]:

  • Vaak Van nature lage bloeddruk: een aangeboren lage waarde, vaak bij slanke jonge vrouwen, zonder ziekte.
  • Vaak Te weinig vocht: uitdroging door warmte, koorts, overgeven of diarree, of te weinig drinken.
  • Vaak Medicijnen en alcohol: middelen tegen hoge bloeddruk en hartziekten, plaspillen, sommige middelen tegen depressie en angst, pijnstillers, en alcohol. Thuisarts noemt ook middelen tegen plasklachten, zoals tamsulosine[11].
  • Vaak Lang stilstaan in de warmte of in een menigte: een reflexmatige daling (neuraal gemedieerde hypotensie), vooral bij kinderen en jonge volwassenen.
  • Mogelijk Na het eten: postprandiale hypotensie, een daling binnen ongeveer 2 uur na de maaltijd, vooral bij ouderen, mensen met hoge bloeddruk en mensen met parkinson[9].
  • Mogelijk Bloedverlies of bloedarmoede: langzaam bloedverlies uit de darm of hevige menstruaties kunnen de hoeveelheid bloed verlagen.
  • Mogelijk Zwangerschap: de bloeddruk daalt normaal in het eerste en tweede trimester.
  • Mogelijk Hartproblemen: een trage of onregelmatige hartslag, een klepafwijking of hartfalen.
  • Mogelijk Schade aan de zenuwen die de bloedvaten regelen (neurogene orthostatische hypotensie), bijvoorbeeld bij langdurige diabetes of de ziekte van Parkinson. Het kan zelfs een vroeg teken van parkinson zijn[8].
  • Zeldzaam Hormoonproblemen: de ziekte van Addison (bijnierschorsinsufficiëntie), een te traag werkende schildklier of een probleem met de hypofyse.
  • Zeldzaam Shock: een ernstige infectie (sepsis, bloedvergiftiging), een zware allergische reactie (anafylaxie), groot bloedverlies of een hartinfarct. Die geven een plotselinge, diepe daling en vragen spoedhulp.

Met de leeftijd neemt de kans op een daling bij het opstaan toe: orthostatische hypotensie komt voor bij ongeveer 5% van de mensen onder de 50 en bij tot 30% van de mensen boven de 70[5].

Hoe wordt de oorzaak gevonden? De onderzoeken en hoe je ze leest

Bloeddruk liggend en daarna staand. Dit is het belangrijkste onderzoek. De bloeddruk wordt gemeten na rustig liggen, en dan na 1 en 3 minuten staan. Een daling van 20/10 mm Hg of meer bevestigt orthostatische hypotensie[3][6]. Tegelijk wordt de pols geteld: als het hart nauwelijks sneller gaat kloppen terwijl de druk daalt, is een zenuwoorzaak (neurogeen) waarschijnlijker dan uitdroging of een medicijn[8]. Thuismetingen helpen ook: onze tabel met normale bloeddruk per leeftijd legt uit hoe je ze doet en vergelijkt.

Hartfilmpje (ecg). Dat zoekt naar een trage, snelle of onregelmatige hartslag[2]. Verder hartonderzoek, een kantelproef of een 24-uursbloeddrukmeting volgen als flauwvallen onverklaard blijft[6].

Bloedonderzoek. Het meet de bloeddruk niet, maar brengt wel een aantal oorzaken aan het licht[2][7]:

Bloedonderzoek dat vaak wordt aangevraagd bij een lage bloeddruk, en waar een afwijkende uitslag op kan wijzen
BepalingWat het kan laten zien
BloedbeeldLaag hemoglobine (Hb) (bloedarmoede, bloedverlies); veel witte bloedcellen (infectie)
Nierfunctie en zoutenHoog ureum bij normaal kreatinine, zie de ureum-kreatinine ratio (uitdroging); laag natrium met hoog kalium (bijnierprobleem); glucose (diabetes)
Cortisol ('s ochtends)Een lage waarde wijst op bijnierschorsinsufficiëntie, te bevestigen met een stimulatietest
TSHEen te traag werkende schildklier
Vitamine B12Een tekort dat de zenuwen kan beschadigen die de bloedvaten regelen
Lactaat, bloedkweken (ziekenhuis)Een hoog lactaat met een zeer lage bloeddruk wijst op shock, bijvoorbeeld door sepsis[10]
Fictief voorbeeld van een labuitslag na flauwvallen (Nederlands formaat)
BepalingUitslagReferentieVlag
Hemoglobine (Hb)6,5 mmol/L7,5-10,0 mmol/LL
Ureum10,4 mmol/L2,5-7,5 mmol/LH
Kreatinine80 µmol/L50-100 µmol/L
Natrium137 mmol/L135-145 mmol/L
  1. Bepaling en uitslag: elke regel is één meting; H betekent boven en L onder de grenzen van het laboratorium. In Nederland staat Hb in mmol/L, niet in g/dL zoals in Amerikaanse bronnen.
  2. Laag Hb: minder zuurstofdragers en mogelijk minder bloedvolume. Bij vrouwen spreekt Thuisarts van bloedarmoede onder 7,5[13]; de arts zoekt naar bloedverlies of ijzertekort.
  3. Hoog ureum bij normaal kreatinine: past vaak bij uitdroging of een bloeding hoog in het maag-darmkanaal, niet bij nierfalen.
  4. Referentie: de grenzen verschillen per laboratorium; alleen die op je eigen uitslag gelden.

Bloedbeeld, nierfunctie en hormonen op meerdere pagina's? BloodSense legt elke regel van je volledige uitslag in gewone taal uit, zodat je ziet welke waarden met je lage bloeddruk te maken kunnen hebben en wat je aan je arts kunt vragen.

Laat mijn bloeduitslag uitleggen

Hoe wordt een lage bloeddruk gevolgd?

De controle hangt af van de oorzaak. Wie klachten heeft bij het opstaan, krijgt meestal het advies een bloeddrukdagboek bij te houden: metingen 's ochtends, zittend en daarna staand, en op momenten met klachten. Afwijkend bloedonderzoek wordt herhaald: een bloedbeeld na behandeling van bloedarmoede, natrium en kalium na een wijziging van een plaspil, cortisol of TSH als een hormoonprobleem is gevonden. Bij neurogene orthostatische hypotensie wordt de bloeddruk ook liggend gecontroleerd, omdat die dan vaak juist te hoog is[8].

Ook zonder klachten is controle zinvol: orthostatische hypotensie hangt samen met meer valpartijen, hartinfarcten, beroertes, hartfalen en boezemfibrilleren[5].

Hoe wordt een lage bloeddruk behandeld?

Een lage bloeddruk zonder klachten hoeft meestal niet behandeld te worden[2]. Anders richt de behandeling zich op de oorzaak, stap voor stap en eerst zonder medicijnen[6][7][8]:

  • Medicijnen nalopen: de arts kan een dosis verlagen of een middel vervangen. Stop nooit zelf met een medicijn[2][11].
  • Vocht en zout: meer drinken en alleen op advies van de arts meer zout. Thuisarts en de Hartstichting raden af om op eigen houtje extra zout of drop te eten[11][12]; bij hartfalen of nierziekte is extra zout niet geschikt.
  • Compressie: steunkousen of een buikband voorkomen dat bloed zich ophoopt in benen en buik.
  • De oorzaak behandelen: ijzer of een bloedtransfusie bij bloedarmoede, hormoonvervanging bij een tekort van bijnier of schildklier, vocht en antibiotica bij sepsis.
  • Medicijnen die de bloeddruk verhogen: alleen als de klachten blijven ondanks deze maatregelen, voorgeschreven en gecontroleerd door een arts[6][7].

Shock wordt in het ziekenhuis behandeld met vocht via een infuus, zoals ringerlactaat, en medicijnen die de bloedvaten vernauwen. Van septische shock is sprake als die medicijnen nodig zijn om de gemiddelde arteriële druk op 65 mm Hg of hoger te houden, met een lactaat boven 2 mmol/L[10].

Wat kun je zelf doen tegen een lage bloeddruk en duizeligheid?

  • Sta rustig op: ga eerst even op de rand van het bed zitten voordat je gaat staan[2][11].
  • Drink genoeg verspreid over de dag, meer bij warm weer, zweten of koorts, en drink geen of weinig alcohol[2][11].
  • Voel je je flauw worden? Ga meteen zitten met je hoofd tussen je knieën, of ga liggen en leg je benen hoger[2][12].
  • Leer tegendrukbewegingen: je benen kruisen en je bovenbeen- en bilspieren aanspannen, of je vuisten ballen, kan de bloeddruk even verhogen[6][12].
  • Word je duizelig na het eten? Eet kleinere maaltijden met minder snelle koolhydraten en rust na de maaltijd[9].
  • Vermijd lang stilstaan in de warmte als dat je klachten uitlokt[2].
  • Schrijf je metingen en klachten op om aan je huisarts te laten zien.

Vragen om aan je arts te stellen

  1. Is mijn lage bloeddruk normaal voor mij, of heeft hij een oorzaak?
  2. Kan een van mijn medicijnen mijn bloeddruk verlagen?
  3. Moet mijn bloeddruk liggend en staand gemeten worden?
  4. Wijst mijn bloeduitslag op uitdroging, bloedarmoede of een hormoonprobleem?
  5. Mag ik meer drinken of meer zout gebruiken?

Veelgestelde vragen

Is 90/60 een lage bloeddruk?

Het is de gebruikelijke grens: onder 90/60 mm Hg heet de bloeddruk laag[1]. Precies 90/60 bij iemand die zich goed voelt, is geen probleem. Het gaat erom hoe je je voelt en of de waarde nieuw is voor jou.

Is een lage bloeddruk beter dan een hoge?

Op lange termijn is een van nature lage bloeddruk zonder klachten niet schadelijk. Een plotselinge daling, of een daling telkens als je opstaat, is anders: die verhoogt de kans op vallen en hangt samen met hart- en hersenproblemen[5].

Word je moe van een lage bloeddruk?

Ja, vermoeidheid en slaperigheid zijn mogelijke klachten[2]. Maar moeheid heeft veel andere oorzaken, zoals bloedarmoede of een schildklierprobleem, die met bloedonderzoek te controleren zijn.

Helpt koffie bij een lage bloeddruk?

Cafeïne kan de bloeddruk even verhogen en wordt soms aangeraden bij duizeligheid na de maaltijd[9]. Het behandelt de oorzaak niet, en te veel kan slaap en hartritme verstoren.

Waarom daalt mijn bloeddruk als ik opsta?

Bij het opstaan zakt bloed naar de benen, en binnen enkele seconden moet het lichaam de bloedvaten vernauwen en het hart sneller laten kloppen. Uitdroging, medicijnen, ouder worden en zenuwschade verzwakken die reactie[8].

Gerelateerde artikelen

  1. National Heart, Lung, and Blood Institute. Low blood pressure: what is low blood pressure? National Institutes of Health. nhlbi.nih.gov (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  2. MedlinePlus Medical Encyclopedia. Low blood pressure. Reviewed January 1, 2025. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  3. Freeman R, Wieling W, Axelrod FB, et al. Consensus statement on the definition of orthostatic hypotension, neurally mediated syncope and the postural tachycardia syndrome. Clin Auton Res. 2011;21(2):69-72. doi:10.1007/s10286-011-0119-5 (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  4. Saedon NI, Pin Tan M, Frith J. The prevalence of orthostatic hypotension: a systematic review and meta-analysis. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2020;75(1):117-122. doi:10.1093/gerona/gly188 (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  5. Ricci F, De Caterina R, Fedorowski A. Orthostatic hypotension: epidemiology, prognosis, and treatment. J Am Coll Cardiol. 2015;66(7):848-860. doi:10.1016/j.jacc.2015.06.1084 (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  6. Brignole M, Moya A, de Lange FJ, et al. 2018 ESC Guidelines for the diagnosis and management of syncope. Eur Heart J. 2018;39(21):1883-1948. doi:10.1093/eurheartj/ehy037 (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  7. Shibao C, Lipsitz LA, Biaggioni I. ASH position paper: evaluation and treatment of orthostatic hypotension. J Clin Hypertens. 2013;15(3):147-153. doi:10.1111/jch.12062 (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  8. Wieling W, Kaufmann H, Claydon VE, et al. Diagnosis and treatment of orthostatic hypotension. Lancet Neurol. 2022;21(8):735-746. doi:10.1016/S1474-4422(22)00169-7 (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  9. Jansen RW, Lipsitz LA. Postprandial hypotension: epidemiology, pathophysiology, and clinical management. Ann Intern Med. 1995;122(4):286-295. doi:10.7326/0003-4819-122-4-199502150-00009 (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  10. Singer M, Deutschman CS, Seymour CW, et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA. 2016;315(8):801-810. doi:10.1001/jama.2016.0287 (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  11. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb een lage bloeddruk, wat kan ik doen? Laatst gewijzigd 28 juli 2026. thuisarts.nl (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  12. Hartstichting. Alles over een lage bloeddruk (hypotensie). hartstichting.nl (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  13. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb bloedarmoede. thuisarts.nl (geraadpleegd op 27 oktober 2026)
  14. Rijksoverheid. Wat is het eigen risico van mijn zorgverzekering? rijksoverheid.nl (geraadpleegd op 27 oktober 2026)

Deze pagina geeft algemene informatie. Ze vervangt het advies van een arts niet; een arts beoordeelt je bloeddruk en uitslagen samen met je klachten, medicijnen en lichamelijk onderzoek.