Het belangrijkste

Decompensatio cordis (vaak afgekort tot DC of decomp) en het Engelse CHF betekenen hartfalen: het hart pompt minder bloed rond dan het lichaam nodig heeft. Het hart staat niet stil.

Wat betekent decompensatio cordis of CHF?

Decompensatio cordis = hartfalen, de Latijnse term die Nederlandse artsen gebruiken[5]. CHF = congestive heart failure, de Engelse afkorting voor congestief hartfalen. Het is een langdurige aandoening waarbij het hart niet genoeg bloed naar de organen pompt[1][6]. „Falen” betekent niet dat het hart is gestopt[1]. „Congestief” verwijst naar vocht dat zich ophoopt in longen, benen of buik[2]. Over klachten en behandeling lees je meer in onze uitleg over hartfalen.

Waar zie je deze afkortingen in je dossier?

Fictief voorbeeld uit brief en labaanvraag (Nederlands formaat)
DocumentVermeldingWat het betekent
OntslagbriefOpname i.v.m. decompensatio cordis. HFrEF (LVEF 35%), NYHA IIVerergering van hartfalen met een zwakke pomp; kortademig bij matige inspanning
Labaanvraag huisartsNT-proBNP, kreatinine, eGFR, kalium, natrium. Vraagstelling: controle CHF bij plasmiddelMaat voor belasting van het hart, plus controle van nieren en zouten
  1. LVEF is de ejectiefractie: het deel van het bloed dat de linker hartkamer per slag wegpompt. HFrEF: 40% of minder; HFpEF: 50% of meer[3][4].
  2. De NYHA-klasse (I tot IV) geeft aan hoeveel de klachten je dagelijks leven beperken[3].

Labuitslag vol afkortingen? BloodSense legt elke regel van je uitslag in gewone taal uit.

Leg mijn uitslag uit

Met welke afkortingen wordt CHF verward?

  • HF: heart failure. Huidige richtlijnen schrijven HF[3][4]; CHF is de oudere naam voor dezelfde ziekte[2].
  • DC: in een hartbrief is DC meestal decompensatio cordis, maar DC kan ook staan voor iets anders, zoals een DC-cardioversie (elektrische schok bij ritmestoornis). Kijk naar de context.
  • CHD: coronaire hartziekte (of aangeboren hartafwijking), één letter verschil; zie coronaire hartziekte.
  • HFrEF, HFmrEF, HFpEF: soorten hartfalen volgens de ejectiefractie[4].
  • CNI: chronische nierinsufficiëntie, vaak ernaast genoteerd; zie chronische nierziekte.

Experts in patiëntveiligheid raden aan verwarrende afkortingen voluit te schrijven[7]. Twijfel je, vraag het dan.

Hoe heet hartfalen in andere talen?

  • Engels: CHF of HF; Verenigd Koninkrijk: CCF
  • Frans: IC of ICC (insuffisance cardiaque)
  • Spaans, Portugees (Brazilië), Roemeens: IC of ICC
  • Italiaans: SC (scompenso cardiaco)
  • Duits: HI (Herzinsuffizienz)
  • Chinees: 充血性心力衰竭 (心衰); Arabisch: قصور القلب الاحتقاني

Welk onderzoek en welke ziekten horen bij hartfalen?

De belangrijkste bloedtesten zijn BNP en NT-proBNP: het hart maakt er meer van aan als het harder moet werken[8]. Een echo van het hart meet de ejectiefractie[3]; zie hoe de diagnose hartfalen wordt gesteld. Veelvoorkomende oorzaken zijn hoge bloeddruk (HTN) en een eerder hartinfarct[1]. Typische signalen: kortademigheid en dikke enkels[5]. Plotselinge ernstige benauwdheid of pijn op de borst is een noodgeval: bel 112.

Bronnen

  1. National Heart, Lung, and Blood Institute. Heart failure. nhlbi.nih.gov (geraadpleegd op 12 november 2026)
  2. MedlinePlus. Heart failure (congestive heart failure, CHF). National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 12 november 2026)
  3. Heidenreich PA, Bozkurt B, Aguilar D, et al. 2022 AHA/ACC/HFSA guideline for the management of heart failure. Circulation. 2022;145(18):e895-e1032. doi:10.1161/CIR.0000000000001063 (geraadpleegd op 12 november 2026)
  4. Bozkurt B, Coats AJS, Tsutsui H, et al. Universal definition and classification of heart failure. J Card Fail. 2021;27(4):387-413. doi:10.1016/j.cardfail.2021.01.022 (geraadpleegd op 12 november 2026)
  5. Thuisarts.nl (NHG). Hartfalen (decompensatio cordis). thuisarts.nl (geraadpleegd op 12 november 2026)
  6. Hartstichting. Hartfalen. hartstichting.nl (geraadpleegd op 12 november 2026)
  7. Institute for Safe Medication Practices. List of error-prone abbreviations. ecri.org (geraadpleegd op 12 november 2026)
  8. MedlinePlus. Natriuretic peptide tests (BNP, NT-proBNP). National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 12 november 2026)

Algemene informatie: dit vervangt het advies van je arts niet.