Het belangrijkste

Een volwassene heeft ongeveer 65 tot 70 ml bloed per kilo lichaamsgewicht: gemiddeld 4,5 liter bij een vrouw en 5,6 liter bij een man. Ongeveer de helft is plasma, vooral water; de rest zijn rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes. Je bloedvolume staat niet op een gewone labuitslag, maar je bloedbeeld laat wel zien waaruit je bloed bestaat.

Hoeveel liter bloed heeft een mens?

Volgens Sanquin, de Nederlandse bloedbank, heeft een volwassen vrouw gemiddeld 4,5 liter bloed en een volwassen man 5,6 liter. Bloed is ongeveer 7% van je lichaamsgewicht[6], oftewel zo'n 65 tot 70 ml per kilo[14]. Internationaal onderzoek komt bij volwassenen met een gezond gewicht ook uit op gemiddeld ongeveer 70 ml per kilo[7].

Hoeveel liter bloed heeft een mens van 70 kg?

Wie 70 kilo weegt, heeft ongeveer 70 × 70 ml = 4,9 liter bloed. De precieze hoeveelheid hangt af van lengte, gewicht en geslacht; een klassieke ziekenhuisformule combineert die drie[8]. Daarmee heeft een man van 1,75 m en 75 kg ongeveer 5,0 liter bloed, en een vrouw van 1,62 m en 60 kg ongeveer 3,7 liter.

Alleen naar het gewicht kijken kan misleiden: per kilo heb je minder bloed naarmate je zwaarder bent. De regel van 70 ml per kilo overschat daardoor het bloedvolume van mensen met ernstig overgewicht[7][9]. Iemand van 100 kg heeft dus meestal minder dan 7 liter. Overigens is 1 ml hetzelfde als 1 cc; zie van cc naar ml.

Waaruit bestaat bloed?

Bloed heeft een vloeibaar deel, het plasma (water, zouten en eiwitten), en een vast deel: rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes[1]. Sanquin spreekt van ongeveer de helft plasma[6]; het Amerikaanse Rode Kruis noemt 55% plasma en 45% cellen[2].

Wat zit er in ongeveer 5 liter bloed van een volwassene?
BestanddeelAandeel en inhoudBelangrijkste taak
PlasmaOngeveer 55% (2,75 liter). Zelf voor 92% water, 7% eiwitten zoals albumine, 1% zouten, suikers, vetten, hormonen en vitamines[2]Vervoert cellen en zouten; houdt bloeddruk en bloedvolume op peil[2]
Rode bloedcellen (erytrocyten)Ongeveer 5 miljoen per microliter, oftewel 5 × 1012 per liter[11]Brengen zuurstof van de longen naar de organen[1]
Witte bloedcellen (leukocyten)4,5 tot 11,0 × 109 per liter[4]Bestrijden infecties; onderdeel van het afweersysteem[1]
Bloedplaatjes (trombocyten)150 tot 400 × 109 per liter[4]Helpen het bloed te stollen[1]

Het beenmerg maakt deze cellen voortdurend aan. Rode bloedcellen leven ongeveer 120 dagen, bloedplaatjes ongeveer 6 dagen en sommige witte bloedcellen korter dan een dag[1]. Elke seconde worden zo'n 5 miljoen oude rode bloedcellen opgeruimd[11]. De eiwitten uit het plasma zie je op een labuitslag terug als albumine en totaal eiwit.

Waar zie je op je labuitslag waaruit je bloed bestaat?

Een gewone uitslag geeft nooit je bloedvolume. De samenstelling van je bloed zie je wel in het volledig bloedbeeld: rode bloedcellen, witte bloedcellen, bloedplaatjes, hemoglobine en hematocriet[4]. Hieronder een verzonnen voorbeeld van een Nederlandse uitslag van een volwassen vrouw.

Fictief voorbeeld van een labuitslag (Nederlandse notatie)
BepalingUitslagEenheidReferentiewaardeVlag
Hemoglobine (Hb)9,9mmol/L7,5-10,0-
Hematocriet (Ht)0,49L/L0,36-0,48H
Erytrocyten5,3x10^12/L4,2-5,4-
Leukocyten6,8x10^9/L4,5-11,0-
Trombocyten245x10^9/L150-400-
  1. Hematocriet: het deel van je bloedvolume dat uit rode bloedcellen bestaat; de rest is plasma[5]. Nederlandse labs schrijven dat vaak als een getal in L/L: 0,49 betekent dat 49% van het bloed rode bloedcellen zijn. Lees meer over je hematocrietwaarde.
  2. Vlag H: net boven de referentiewaarde. Uitdroging is een veelvoorkomende reden: met minder plasma lijken de rode bloedcellen geconcentreerder[5].
  3. Hb en erytrocyten: Nederland meet Hb in mmol/L, niet in g/dL zoals veel andere landen. Zie wat je Hb-waarde betekent en het aantal rode bloedcellen.
  4. Leukocyten en trombocyten: het aantal witte bloedcellen en bloedplaatjes, uitgedrukt in miljarden (10^9) per liter.
  5. Referentiewaarde: die verschilt per laboratorium; de waarde op jouw uitslag geldt[4].

Staat er een vlag bij je hematocriet, Hb of erytrocyten en weet je niet wat dat betekent? BloodSense legt je hele uitslag regel voor regel uit en helpt je vragen voor je huisarts voor te bereiden.

Laat mijn bloedbeeld uitleggen

Hoeveel liter bloed heeft een kind, een baby of een zwangere vrouw?

Baby's hebben in totaal minder bloed, maar per kilo juist meer dan volwassenen. Dit zijn gemiddelden; de schatting van je arts gaat voor.

Gemiddeld bloedvolume naar leeftijd en situatie
PersoonBloedvolumeVoorbeeldBron
Te vroeg geboren babyOngeveer 100 ml/kgEen baby van 1,5 kg: ongeveer 150 mlChooi 2026[12]
Voldragen pasgeboreneOngeveer 90 ml/kgEen baby van 3,5 kg: ongeveer 315 ml, iets meer dan een kopjeChooi 2026[12]
Ouder kind70-80 ml/kgEen kind van 25 kg: ongeveer 1,75 tot 2 literChooi 2026[12]
Volwassene met gezond gewichtOngeveer 70 ml/kg70 kg: ongeveer 4,9 literLemmens 2006[7]
ZwangerschapOngeveer 45% meer dan voor de zwangerschapOngeveer 1.200 tot 1.600 ml extraSoma-Pillay 2016[10]

Tijdens de zwangerschap groeit het plasma sneller dan het aantal rode bloedcellen. Hb, hematocriet en erytrocyten dalen daardoor iets, ook bij een gezonde zwangerschap[10]. Voor zwangeren gelden daarom andere grenzen voor bloedarmoede dan de gewone grens van 7,5 mmol/L voor vrouwen en 8,5 mmol/L voor mannen[15].

Waardoor heb je te weinig of te veel bloed, of een afwijkende samenstelling?

Een hoge hematocriet betekent vaak een tekort aan plasma, niet te veel rode bloedcellen. Van de meest voorkomende tot de zeldzaamste oorzaken:

  • Vaak Uitdroging door flinke diarree, veel zweten of plaspillen: minder plasma, dus een hogere hematocriet en meer erytrocyten per liter[4]. Zie klachten en oorzaken van uitdroging.
  • Vaak Bloedverlies, zichtbaar of verborgen, waardoor de hematocriet daalt[5]. Heftige menstruaties en langdurig kleine beetjes bloed uit maag of darmen zijn bekende oorzaken[15]; op den duur volgt vaak ijzertekort.
  • Mogelijk Bloedarmoede door een tekort aan ijzer, foliumzuur of vitamine B12, een chronische ziekte of chronische nierschade[5]; lees onze uitleg over bloedarmoede.
  • Mogelijk Roken, verblijf op grote hoogte, testosteron, of een hart- of longziekte met zuurstoftekort, waardoor het aantal rode bloedcellen kan stijgen[4].
  • Zeldzaam Polycythaemia vera, een beenmergziekte waarbij te veel rode bloedcellen worden gemaakt, of een niertumor die te veel erytropoëtine (EPO) maakt[4][5].

Te weinig bloedvolume verlaagt de bloeddruk: zie oorzaken van lage bloeddruk.

Hoeveel liter bloed kan een mens missen?

Bij een bloeddonatie geef je in Nederland 500 ml bloed[6], ongeveer een tiende van het bloed van een volwassene. Het plasma is binnen ongeveer 24 uur aangevuld, de rode bloedcellen na vier tot zes weken[3]. Daarom wacht een man bij Sanquin minstens 56 dagen tot de volgende bloeddonatie en een vrouw minstens 122 dagen[6].

Kun je 2 liter bloed verliezen?

Artsen delen een plotselinge bloeding in naar het deel van het bloed dat verloren gaat: minder dan 15% geeft weinig reactie; bij 15-30% gaat het hart sneller kloppen; 30-40% is kritiek, organen krijgen te weinig bloed; meer dan 40% betekent een diepe shock die direct behandeld moet worden[13]. Bij een volwassene met 5 liter bloed is 30% ongeveer 1,5 liter en 40% ongeveer 2 liter. Twee liter in korte tijd verliezen is dus levensbedreigend zonder snelle hulp.

Wat kan je hematocriet en Hb beïnvloeden voor het bloedprikken?

Voor een bloedbeeld hoef je niet nuchter te zijn[4], maar deze uitslagen hangen af van de balans tussen plasma en cellen. Vertel je huisarts over:

  • Recente uitdroging: overgeven, diarree, een warme dag, zwaar sporten of plaspillen[4].
  • Een recente reis naar of verhuizing naar grote hoogte: de hematocriet stijgt dan een aantal weken[5].
  • Een bloeddonatie in de afgelopen 4 tot 6 weken, of recent bloedverlies[3].
  • Een zwangerschap[10], roken of een behandeling met testosteron[4].
  • Veel vocht via een infuus, bijvoorbeeld tijdens een ziekenhuisopname: te veel water in het lichaam verlaagt de hematocriet[5].

Meer tips lees je in onze uitleg over wat je kunt verwachten bij het bloedprikken.

Wanneer naar de dokter bij bloedverlies of een hoge hematocriet?

Wanneer naar de dokter?

  • Spoed: bel 112 bij een flinke bloeding die niet stopt, als je bloed overgeeft of zwarte ontlasting hebt met duizeligheid, flauwvallen, een jagende hartslag, een koude, klamme huid of verwardheid.
  • Binnen 24 tot 48 uur (buiten kantooruren de huisartsenpost) als je je ongewoon moe, bleek of kortademig voelt, of als je Hb of hematocriet ver buiten de referentiewaarde ligt.
  • Bij je volgende afspraak als een hematocriet die net te hoog of te laag is toevallig werd gevonden en je je goed voelt.

Vragen voor je arts

  1. Is mijn hematocriet hoog omdat ik uitgedroogd was, of moet hij opnieuw worden gemeten?
  2. Passen mijn Hb en erytrocyten bij bloedarmoede?
  3. Kan een medicijn of een verblijf op hoogte deze uitslagen verklaren?
  4. Mag ik bloed geven, en hoe vaak?

Veelgestelde vragen

Kan een onderzoek precies meten hoeveel bloed ik heb?

Ja, maar dat is een speciaal onderzoek, geen gewone bloedtest. Een gespecialiseerd lab meet de hoeveelheid rode bloedcellen en het plasmavolume met radioactieve stoffen en vergelijkt die met referentiewaarden op basis van je lichaamsoppervlak[9].

Heeft mijn bloedgroep invloed op hoeveel bloed ik heb?

Nee. Je bloedgroep (A, B, AB of O, rhesus positief of negatief) is belangrijk bij transfusies en zwangerschap[1]; de hoeveelheid bloed hangt af van je lengte, gewicht en geslacht[8]. Lees hoe je een bloedgroepbepaling leest.

Hoeveel pompt het hart per minuut rond?

Volgens Sanquin pompt je hart per minuut 4 tot 5 liter bloed door je lichaam[14]: je hele bloedvolume gaat dus ongeveer elke minuut één keer rond.

Verwante onderzoeken

Bronnen

  1. MedlinePlus. Blood. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  2. American Red Cross. Learn All About Plasma. redcrossblood.org (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  3. American Red Cross. Frequently Asked Questions: Blood Donation Process. redcrossblood.org (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  4. MedlinePlus Medical Encyclopedia. Complete blood count. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  5. MedlinePlus Medical Encyclopedia. Hematocrit. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  6. Sanquin. Over bloed. sanquin.nl (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  7. Lemmens HJ, Bernstein DP, Brodsky JB. Estimating blood volume in obese and morbidly obese patients. Obes Surg. 2006;16(6):773-776. doi:10.1381/096089206777346673 (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  8. Nadler SB, Hidalgo JH, Bloch T. Prediction of blood volume in normal human adults. Surgery. 1962;51(2):224-232. PMID 21936146 (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  9. Pearson TC, Guthrie DL, Simpson J, et al. Interpretation of measured red cell mass and plasma volume in adults: Expert Panel on Radionuclides of the International Council for Standardization in Haematology. Br J Haematol. 1995;89(4):748-756. doi:10.1111/j.1365-2141.1995.tb08411.x (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  10. Soma-Pillay P, Nelson-Piercy C, Tolppanen H, Mebazaa A. Physiological changes in pregnancy. Cardiovasc J Afr. 2016;27(2):89-94. doi:10.5830/CVJA-2016-021 (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  11. Thiagarajan P, Parker CJ, Prchal JT. How Do Red Blood Cells Die? Front Physiol. 2021;12:655393. doi:10.3389/fphys.2021.655393 (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  12. Chooi CSL, Simmonds MC, Fisher L, et al. Management of neonatal massive hemorrhage: A narrative review. Transfusion. 2026;66(5):1012-1022. doi:10.1111/trf.70186 (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  13. Meza Monge K, Rosa C, Sublette C, et al. Navigating Hemorrhagic Shock: Biomarkers, Therapies, and Challenges in Clinical Care. Biomedicines. 2024;12(12):2864. doi:10.3390/biomedicines12122864 (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  14. Sanquin. Hoeveel bloed heb je? sanquin.nl (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  15. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb bloedarmoede. thuisarts.nl (geraadpleegd 31 oktober 2026)
  16. Rijksoverheid. Wat is het eigen risico van mijn zorgverzekering? rijksoverheid.nl (geraadpleegd 31 oktober 2026)

Dit artikel geeft algemene informatie over bloedvolume en de samenstelling van bloed. Het vervangt geen advies van een arts, die je uitslagen beoordeelt samen met je klachten, voorgeschiedenis en lichamelijk onderzoek.