Het belangrijkste

Hepatitis betekent leverontsteking. Vijf virussen (A tot E) zijn de bekendste oorzaken, maar ook alcohol, medicijnen, een auto-immuunziekte en leververvetting kunnen de lever ontsteken. De klachten lijken op elkaar en veel mensen merken niets. Leverwaarden laten de ontsteking zien; gerichte bloedtests laten de oorzaak zien.

Wat is hepatitis, in het kort?

  • Medische naam: hepatitis, in gewone taal leverontsteking[13]. Die kan acuut zijn (een korte ziekte die geneest) of chronisch (een blijvende ontsteking die littekens in de lever kan geven)[1].
  • Hoe vaak: wereldwijd leefden in 2024 ongeveer 240 miljoen mensen met chronische hepatitis B[3] en ongeveer 47 miljoen met chronische hepatitis C[4]. In Nederland gaat het naar schatting om ongeveer 23.000 mensen met chronische hepatitis C[16].
  • Belangrijkste oorzaken: de vijf hepatitisvirussen, alcohol, medicijnen, auto-immuunhepatitis, leververvetting en zeldzame erfelijke ziekten[1][8].
  • Belangrijkste tests: leverenzymen (ALAT en ASAT), bilirubine, daarna hepatitisserologie (virustests) en zo nodig auto-immuunantistoffen[7][8].

Wat zijn de symptomen van hepatitis?

Een acute virale hepatitis kan zonder klachten verlopen, vooral hepatitis C en hepatitis A bij jonge kinderen[7]. Anders lijken de klachten op elkaar, wat de oorzaak ook is:

  • De eerste dagen: weinig trek, moeheid, misselijkheid en braken, soms lichte koorts[7].
  • Daarna: na 3 tot 10 dagen wordt de plas donker, gevolgd door een gele huid en een geel oogwit (geelzucht), die meestal binnen 1 tot 2 weken op zijn hoogst is[7]. Lichte ontlasting, jeuk en buikpijn rechtsboven komen ook voor[1].
  • Chronische hepatitis B of C: vaak jarenlang zonder klachten, daarom is testen zo belangrijk[1]; de eerste signalen kunnen die van levercirrose zijn.

Wanneer moet ik met hepatitis naar de huisarts?

Wanneer naar de dokter?

  • Spoed: bel 112 bij geelzucht met verwardheid, ongewone sufheid, bloed braken of snel bloeden: tekenen van mogelijk acuut leverfalen[7].
  • Binnen 24 tot 48 uur bel je de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenpost, bij een nieuw geel oogwit of gele huid, donkere plas of een heel hoge ALAT; eerder als je zwanger bent, omdat hepatitis E laat in de zwangerschap gevaarlijker is[6].
  • Bij je volgende afspraak bij licht verhoogde leverwaarden die toevallig zijn gevonden, of een positieve uitslag van een hepatitistest.

Welke soorten hepatitis zijn er, en wat zijn de andere oorzaken?

De vijf virussen verschillen in hoe je ze krijgt en of ze blijven:

De vijf hepatitisvirussen naast elkaar
SoortBelangrijkste besmettingswegKan chronisch worden?Vaccin
Hepatitis AEten of water dat besmet is met ontlasting[2]Nee[2]Ja[2]
Hepatitis BBloed en lichaamsvocht; van moeder op kind bij de geboorte[3]In ongeveer 95% na besmetting als baby, in minder dan 5% bij volwassenen[3]Ja; baby's via het Rijksvaccinatieprogramma[15]
Hepatitis CBloed: gedeelde drugsspullen, onveilige injecties[4]Ja; ongeveer 30% raakt het virus binnen 6 maanden zelf kwijt[4]Nee[4]
Hepatitis DZoals hepatitis B, en alleen bij mensen die hepatitis B hebben[5]Ja, de ernstigste chronische vorm[5]Het hepatitis B-vaccin beschermt ertegen[5]
Hepatitis EBesmet water of voedsel; in Nederland vooral vlees van varkens en wild[6][14]Zelden, vooral na een transplantatie[6]Alleen in China beschikbaar[14]

Hepatitis is niet altijd een virus:

  • Vaak Leververvetting (MASLD), die samenhangt met gewicht en bloedsuiker; de ontstoken vorm is ook een hepatitis. Zie leververvetting[1].
  • Vaak Alcohol. Alcoholische hepatitis is een ernstige vorm met geelzucht bij mensen die al maanden veel drinken[9].
  • Mogelijk Medicijnen en supplementen (ook een overdosis paracetamol) en gifstoffen, zoals sommige wilde paddenstoelen[1].
  • Mogelijk Andere virussen, zoals het epstein-barrvirus (klierkoorts) of het cytomegalovirus[7].
  • Mogelijk Auto-immuunhepatitis, waarbij het afweersysteem de lever aanvalt; het komt het meest voor bij meisjes en vrouwen[10].
  • Zeldzaam Erfelijke ziekten: hemochromatose (te veel ijzer), de ziekte van Wilson (koper) en alfa-1-antitrypsinedeficiëntie[8].

Welk bloedonderzoek laat hepatitis zien, en welke soort het is?

Het onderzoek gaat in twee stappen. Eerst laten de leverwaarden de ontsteking zien: ALAT en ASAT lekken uit beschadigde levercellen, bilirubine verklaart de geelzucht en alkalische fosfatase wijst op de galwegen als die het sterkst stijgt[8]. Daarna zoeken gerichte tests de oorzaak. Een fictieve uitslag na een reis buiten Europa:

Fictief voorbeeld van leverwaarden met hepatitisserologie (Nederlands formaat)
BepalingUitslagReferentieVlag
ALAT (GPT)1240 U/l<45 U/lH
ASAT (GOT)860 U/l<35 U/lH
Bilirubine totaal72 µmol/l<17 µmol/lH
Alkalische fosfatase105 U/l<115 U/l
INR1,10,8-1,2
Anti-HAV IgMPositiefNegatiefPOS
HBsAgNegatiefNegatief
Anti-HBc IgMNegatiefNegatief
Anti-HCVNegatiefNegatief
  1. ALAT en ASAT: bij een acute virale hepatitis vaak 15 keer de bovengrens of meer, met ALAT hoger dan ASAT; de hoogte zegt niets over de ernst[7]. Een gezonde ALAT ligt lager dan veel labgrenzen doen denken: 29 tot 33 U/l bij mannen, 19 tot 25 bij vrouwen[8].
  2. INR: laat zien hoe goed de lever nog werkt; een verlengde INR met verwardheid wijst op leverfalen[7]. Zie onze pagina over de protrombinetijd en INR.
  3. De vier virustests: een positief anti-HAV IgM betekent een hepatitis A op dit moment; de andere sluiten een acute hepatitis B uit en screenen op C[7]. Sommige labs schrijven "reactief" in plaats van positief: zie reactief en niet-reactief.
  4. Eenheden en grenzen verschillen per laboratorium; alleen die op jouw uitslag gelden. Bilirubine staat in µmol/l (1 mg/dl ≈ 17 µmol/l).

Leverenzymen, bilirubine, INR en vier virustests op één uitslag? BloodSense legt elke regel van je volledige uitslag in gewone taal uit en helpt je je vragen voor je arts voor te bereiden.

Laat mijn leverwaarden uitleggen
Welke bloedtest meestal naar welke oorzaak wijst
Vermoede oorzaakTests die het verschil maken
Hepatitis AAnti-HAV IgM voor een infectie nu; totaal anti-HAV voor bescherming[7]
Hepatitis BHBsAg en anti-HBc IgM; bij screening HBsAg, anti-HBs en totaal anti-HBc[7][11]
Hepatitis CAnti-HCV-antistoffen, daarna HCV-RNA om een infectie nu te bevestigen[7]
Hepatitis DAnti-HDV, daarna HDV-RNA, alleen als HBsAg positief is[7]
Hepatitis EAnti-HEV IgM, of HEV-RNA met PCR; bij een verzwakte afweer eerst de PCR[17]
AlcoholASAT 50 tot 400 U/l, ASAT meer dan 1,5 keer ALAT, bilirubine boven 3 mg/dl (ongeveer 51 µmol/l)[9]; gamma-GT vaak verhoogd
Auto-immuunANA, antistoffen tegen glad spierweefsel (SMA) en anti-LKM-1, hoog IgG; vaak een leverbiopt[10]
MedicijnenGeen aparte test: je lijst met medicijnen en supplementen, en andere oorzaken uitsluiten[1][8]
Erfelijke oorzakenIJzeronderzoek en ferritine, kopertests, alfa-1-antitrypsine[8]

Een echo van de lever maakt het onderzoek vaak compleet[1]. Lees ook hoe je leverwaarden samen leest en wat een te hoge leverwaarde kan betekenen.

Welke controles zijn nodig, en hoe vaak?

  • Acute hepatitis: de leverwaarden worden herhaald tot ze normaal zijn. Een acute virale hepatitis gaat meestal 4 tot 8 weken na het begin van de klachten over[7].
  • Hepatitis B: is HBsAg na 6 maanden nog aanwezig, dan is de infectie chronisch; de virale lading (HBV-DNA) en ALAT sturen daarna de levenslange controle[11].
  • Hepatitis C: een niet-aantoonbaar HCV-RNA 12 weken na de behandeling bevestigt de genezing, de SVR (blijvende virologische respons).
  • Lever met littekens: bij cirrose horen albumine, bloedplaatjes en beeldvorming van de lever bij de controles, omdat hepatitis B en C de belangrijkste oorzaken zijn van cirrose en leverkanker[1][3].

Hoe wordt hepatitis behandeld?

De behandeling hangt af van de oorzaak; hier staan geen doseringen.

  • Hepatitis A en E: meestal geen speciaal medicijn; rust, genoeg drinken en geen alcohol[2][6].
  • Hepatitis B: antivirale tabletten houden het virus zo nodig onder controle, meestal levenslang[3].
  • Hepatitis C: direct werkende antivirale tabletten genezen in 12 tot 24 weken meer dan 95% van de mensen[4].
  • Alcoholische hepatitis: stoppen met alcohol is het belangrijkst; corticosteroïden helpen bij een deel van de ernstige gevallen[9].
  • Auto-immuunhepatitis: corticosteroïden, vaak samen met azathioprine, om de ziekte tot rust te brengen en te houden[10].
  • Medicijnen: het verdachte middel wordt gestopt, in overleg met je arts.

Hoe voorkom je hepatitis en bescherm je je lever?

  • Laat je vaccineren tegen hepatitis A en B; het B-vaccin beschermt ook tegen hepatitis D[1][5].
  • Was je handen; vermijd op reis onbehandeld water en onveilig eten[1].
  • Eet varkensvlees, varkenslever en wild goed gaar, zeker met een verzwakte afweer[14].
  • Deel nooit scheermesjes, tandenborstels of drugsspullen, en gebruik een condoom[1].
  • Drink weinig alcohol en neem nooit meer paracetamol dan de bijsluiter toestaat.
  • Let op gewicht, diabetes en cholesterol om leververvetting te beperken[1].
  • Heb je risico gelopen, laat je dan testen op hepatitis B en C; in de Verenigde Staten adviseert de CDC elke volwassene minstens één keer[11][12].

Vragen om aan je arts te stellen

  1. Is mijn hepatitis acuut of chronisch, en wat is de meest waarschijnlijke oorzaak?
  2. Welke tests zijn nog nodig om de oorzaak te vinden, en wanneer worden mijn leverwaarden opnieuw bepaald?
  3. Ben ik getest op hepatitis B en C, en ben ik beschermd tegen hepatitis A en B?
  4. Moet ik een medicijn, supplement of alcohol laten staan zolang mijn lever herstelt?

Veelgestelde vragen

Welke soort hepatitis is het gevaarlijkst?

Hepatitis D is de ernstigste chronische vorm[5], maar hepatitis B en C veroorzaken de meeste sterfgevallen, omdat ze veel voorkomen en vaak stil verlopen[3][4]. Hepatitis A geneest bijna altijd volledig[2].

Kun je hepatitis hebben met normale leverwaarden?

Ja. Bij chronische hepatitis B of C kan ALAT lang normaal of maar licht verhoogd blijven. Dat is een van de redenen waarom screening met virustests gebeurt en niet met leverenzymen[11][12].

Kun je twee keer hepatitis krijgen?

Hepatitis A niet: na herstel ben je levenslang beschermd[2]. Hepatitis C kun je na genezing opnieuw oplopen, en er is geen vaccin[4]. De ene soort beschermt nooit tegen de andere.

Gerelateerde artikelen

  1. MedlinePlus Medical Encyclopedia. Hepatitis. Reviewed January 10, 2026. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 9 november 2026)
  2. World Health Organization. Hepatitis A. Fact sheet, July 28, 2026. who.int (geraadpleegd op 9 november 2026)
  3. World Health Organization. Hepatitis B. Fact sheet, July 28, 2026. who.int (geraadpleegd op 9 november 2026)
  4. World Health Organization. Hepatitis C. Fact sheet, July 28, 2026. who.int (geraadpleegd op 9 november 2026)
  5. World Health Organization. Hepatitis D. Fact sheet, July 28, 2026. who.int (geraadpleegd op 9 november 2026)
  6. World Health Organization. Hepatitis E. Fact sheet, July 28, 2026. who.int (geraadpleegd op 9 november 2026)
  7. MSD Manual Professional Version. Overview of acute viral hepatitis. Reviewed September 2026. merckmanuals.com (geraadpleegd op 9 november 2026)
  8. Kwo PY, Cohen SM, Lim JK. ACG clinical guideline: evaluation of abnormal liver chemistries. Am J Gastroenterol. 2017;112(1):18-35. doi:10.1038/ajg.2016.517 (geraadpleegd op 9 november 2026)
  9. Jophlin LL, Singal AK, Bataller R, et al. ACG clinical guideline: alcohol-associated liver disease. Am J Gastroenterol. 2024;119(1):30-54. doi:10.14309/ajg.0000000000002572 (geraadpleegd op 9 november 2026)
  10. MedlinePlus Medical Encyclopedia. Autoimmune hepatitis. Reviewed October 30, 2024. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 9 november 2026)
  11. Conners EE, Panagiotakopoulos L, Hofmeister MG, et al. Screening and testing for hepatitis B virus infection: CDC recommendations, United States, 2023. MMWR Recomm Rep. 2023;72(1):1-25. doi:10.15585/mmwr.rr7201a1 (geraadpleegd op 9 november 2026)
  12. Schillie S, Wester C, Osborne M, et al. CDC recommendations for hepatitis C screening among adults, United States, 2020. MMWR Recomm Rep. 2020;69(2):1-17. doi:10.15585/mmwr.rr6902a1 (geraadpleegd op 9 november 2026)
  13. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Hepatitis. Gewijzigd 3 juli 2026. rivm.nl (geraadpleegd op 9 november 2026)
  14. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Hepatitis E. Gewijzigd 19 december 2023. rivm.nl (geraadpleegd op 9 november 2026)
  15. Rijksvaccinatieprogramma (RIVM). Hepatitis B. Gewijzigd 11 maart 2026. rijksvaccinatieprogramma.nl (geraadpleegd op 9 november 2026)
  16. RIVM, Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding (LCI). LCI-richtlijn Hepatitis C. lci.rivm.nl (geraadpleegd op 9 november 2026)
  17. RIVM, Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding (LCI). LCI-richtlijn Hepatitis E. lci.rivm.nl (geraadpleegd op 9 november 2026)

Deze pagina geeft algemene informatie. Ze vervangt het advies van een arts niet; een arts beoordeelt je uitslagen samen met je klachten, voorgeschiedenis, medicijnen en onderzoek.