In het kort

Methylmalonzuur (MMA) hoopt zich op in het bloed als je cellen te weinig bruikbare vitamine B12 hebben. Artsen bepalen het vooral bij een B12-waarde in het grijze gebied. Een te hoge MMA wijst meestal op te weinig B12, maar ook de nieren en de leeftijd tellen mee: lees MMA samen met B12, homocysteïne en kreatinine.

Hoe lees je je uitslag methylmalonzuur?

Een fictief voorbeeld, waarbij de B12-waarde alleen twijfel liet:

Fictief voorbeeld van een labuitslag na een B12-bepaling (Nederlands formaat)
BepalingUitslagReferentiewaardeMarkering
Vitamine B12195 pmol/L150 – 600-
Methylmalonzuur (MMA)0,51 µmol/L< 0,38↑
Homocysteïne16,8 µmol/L< 14,5↑
Kreatinine76 µmol/L50 – 90-
  1. Vitamine B12: binnen de grenzen, maar in het grijze gebied van 150 tot 250 pmol/L waarin een tekort niet uit te sluiten is[13]. Daarom is MMA erbij bepaald.
  2. Methylmalonzuur: boven de grens van 0,378 µmol/L (378 nmol/L) van een groot Amerikaans lab[4].
  3. Homocysteïne: bovengrens voor volwassenen van 18 tot 60 jaar in hetzelfde lab[12]. Het stijgt bij te weinig B12 of te weinig foliumzuur[6].
  4. Kreatinine: normaal, dus de nieren verklaren de hoge MMA waarschijnlijk niet[6].

B12 in het grijze gebied en een gemarkeerde MMA? BloodSense leest alle regels van je uitslag samen, nierfunctie en bloedbeeld inbegrepen, en helpt je vragen voor de arts voor te bereiden.

Laat mijn MMA-uitslag uitleggen

Voor de B12-waarde zelf (normaalwaarden, eenheden, te laag of te hoog) lees je onze uitleg over vitamine B12 in je bloed.

Waarvoor wordt een methylmalonzuur-test (MMA-test) gedaan?

De MMA-test wordt vooral gebruikt om een tekort aan vitamine B12 vast te stellen[1]. Zonder B12 kunnen cellen methylmalonyl-CoA niet omzetten in succinyl-CoA, en hoopt MMA zich op in bloed en urine[6]. In Nederland is het een test voor de tweede stap, aangevraagd als er na een B12-uitslag in het grijze gebied twijfel blijft[13]. Drie situaties:

  • B12 in het grijze gebied, met klachten. De Britse richtlijn (NICE) adviseert dan MMA in serum[5].
  • Een vermoeden van een tekort door recreatief lachgas. NICE adviseert dan MMA of homocysteïne als eerste test[5].
  • Controle als de klachten niet verbeteren met de behandeling[5].

Bij baby's zoekt de hielprik naar methylmalonacidemie, een zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte[14].

Wat is een normale methylmalonzuur waarde?

Labs rapporteren in nmol/L of µmol/L (1 µmol/L = 1000 nmol/L).

Referentiewaarden van methylmalonzuur in serum
Leeftijd of situatieReferentiewaardeBron
Eén grens, zonder leeftijdsgroepen0 tot 378 nmol/L (0 tot 0,378 µmol/L)Labcorp (Verenigde Staten)[4]
2 tot 59 jaar55 tot 335 nmol/LQuest Diagnostics (Verenigde Staten)[3]
60 tot 79 jaar69 tot 390 nmol/LQuest Diagnostics (Verenigde Staten)[3]
80 jaar en ouder85 tot 423 nmol/LQuest Diagnostics (Verenigde Staten)[3]
Algemene waarde0,07 tot 0,27 µmol/L (70 tot 270 nmol/L)MedlinePlus, US National Library of Medicine[2]
Gangbare grens voor "verhoogd"Ongeveer 370 nmol/L (0,37 µmol/L)Labcorp (Verenigde Staten)[4]

De bovengrens stijgt met de leeftijd. In Nederland verschilt de referentiewaarde per lab en meetmethode[13]. De waarde die naast je uitslag staat, is de waarde die voor jou geldt[5].

Hoe horen B12, MMA, homocysteïne en actief B12 bij elkaar?

Vier bepalingen beschrijven je B12-status: totaal B12, actief B12 (holotranscobalamine, holoTC), homocysteïne en MMA[6]. Alleen B12 ruimt MMA op, en daarom is MMA de meest specifieke. Een hoge homocysteïnewaarde past ook bij te weinig foliumzuur[6].

Veelvoorkomende combinaties en wat ze meestal betekenen
PatroonGebruikelijke uitleg
B12 laag of in het grijze gebied, MMA ↑, homocysteïne ↑B12-tekort waarschijnlijk[6]
B12 in het grijze gebied, MMA normaal, homocysteïne normaalB12-tekort onwaarschijnlijk; zoek een andere oorzaak van de klachten[5]
MMA normaal, homocysteïne ↑Denk onder meer aan te weinig foliumzuur[6]
MMA ↑ met normaal of hoog B12 en een verhoogd kreatinineDe nierfunctie kan de MMA verklaren; actief B12 helpt beslissen[6]
Actief B12 onder 25 pmol/LTekort bevestigd; 25 tot 70 pmol/L is onduidelijk[5]

NICE noemt een totaal B12 van 180 tot 350 ng/L (ongeveer 133 tot 258 pmol/L) onduidelijk[5]. Bij 316 mensen met kanker hingen B12 en MMA zwak samen en voorspelde MMA een tekort het best[8]: één getal is zelden genoeg. Zie ook onze uitleg over een foliumzuurtekort in je bloed.

Methylmalonzuur verhoogd of te hoog: wat zijn de oorzaken?

  • Vaak Een tekort aan vitamine B12, door voeding, slechte opname (auto-immune maagontsteking, coeliakie, een operatie aan maag of darm) of medicijnen[5]. MMA stijgt vaak al vroeg[4].
  • Vaak Een minder goede nierfunctie. MMA kan dan hoog zijn zonder enig B12-tekort[6]. In Amerikaanse gegevens van 18.569 mensen lag MMA ongeveer 36% hoger in het hoogste kwart van het kreatinine dan in het laagste[7]; kijk ook naar je eGFR-waarde.
  • Vaak Een hogere leeftijd. Na je 70e lag MMA ongeveer 63% hoger dan tussen 21 en 30 jaar (197 tegen 121 nmol/L), deels door nierfunctie en B12-status[7].
  • Mogelijk Metformine bij diabetes. Na 13 jaar had in een Amerikaanse studie 20,3% een lage of grenswaardige B12, tegen 15,6% met placebo[9].
  • Mogelijk Maagzuurremmers. Twee jaar of langer een protonpompremmer, vaak gebruikt bij brandend maagzuur, gaf een 1,65 keer zo grote kans op een B12-tekort[10].
  • Mogelijk Recreatief lachgas, een erkende oorzaak van een B12-tekort[5].
  • Zeldzaam Methylmalonacidemie, een erfelijke stofwisselingsziekte bij ongeveer 1 op 50.000 tot 100.000 mensen, meestal al bij baby's[11].

Zonder behandeling geeft een B12-tekort bloedarmoede, zichtbaar in het bloedbeeld, en zenuwschade[6]. De hoogte van de MMA zegt niets over hoe ernstig het tekort is[1].

Wat betekent een normale of lage MMA?

Met gezonde nieren maakt een normale MMA een B12-tekort onwaarschijnlijk: het is de gevoeligste en meest specifieke B12-test[6]. Blijven de klachten, dan zoekt men een andere oorzaak[5]. Een lage MMA komt weinig voor en is geen gezondheidsprobleem[1].

Een MTHFR-mutatie heeft te maken met foliumzuur en homocysteïne, niet met MMA[6].

Wat kan de uitslag van methylmalonzuur beïnvloeden?

  • Laat bloed afnemen voordat je met B12-tabletten of -injecties begint, zoals de richtlijn adviseert[5].
  • Meld B12 uit de drogist, ook pleisters of sprays[5].
  • Vraag of je nuchter moet komen: sommige labs vragen een paar uur, andere hebben geen regel[1][3].
  • Zorg voor een recente kreatinine of eGFR: zonder nierfunctie is de uitslag niet goed te lezen[13].
  • Het serum moet binnen een uur van de bloedcellen worden gescheiden[4].
  • Vergelijk uitslagen van hetzelfde lab, in dezelfde eenheid.

Lees ook wat je kunt verwachten bij het bloedprikken.

Wanneer naar de dokter met een te hoge MMA?

Wanneer naar de dokter

  • Spoed: bel 112 bij plotselinge zwakte, moeite met praten of nieuwe verwardheid.
  • Binnen 24 tot 48 uur bel je de huisarts (buiten kantooruren de huisartsenpost) als een hoge MMA samengaat met tintelende voeten, wankel lopen of een laag Hb. Behandeling kan starten vóór de MMA-uitslag[5]. Na een afwijkende hielprik verwijst de huisarts je baby naar een universitair medisch centrum[14].
  • Bij je volgende afspraak als je je goed voelt en de MMA iets te hoog is.

Vragen voor je arts

  1. Lag mijn B12 in het grijze gebied, en bevestigt mijn MMA een tekort?
  2. Kan mijn nierfunctie of leeftijd deze MMA verklaren?
  3. Kan metformine of een maagzuurremmer een rol spelen?
  4. Moeten we ook actief B12, foliumzuur of antistoffen tegen intrinsieke factor bepalen?

Veelgestelde vragen

Kan methylmalonzuur in de urine worden gemeten?

Ja, in een losse portie of in 24-uursurine[1][13]. Richtlijnen voor volwassenen gebruiken serum[5], dus bloed is gebruikelijker.

Kan methylmalonzuur verhoogd zijn bij een normale of hoge B12?

Ja. In één studie had 15 tot 30% van de mensen met een hoge B12 in serum ook een hoge MMA, vaak door de nieren en niet door een tekort[6].

Kun je een B12-tekort hebben met een normale B12-waarde?

Ja. Een tekort in de cellen is beschreven bij een normale en zelfs hoge B12 in serum[6].

Gerelateerde artikelen

  1. MedlinePlus. Methylmalonic Acid (MMA) Test. US National Library of Medicine; bijgewerkt 10 juni 2024. medlineplus.gov (geraadpleegd op 8 november 2026)
  2. MedlinePlus Medical Encyclopedia. Methylmalonic acid blood test. US National Library of Medicine; herzien 1 oktober 2025. medlineplus.gov (geraadpleegd op 8 november 2026)
  3. Quest Diagnostics. Methylmalonic Acid (testcode 34879). testdirectory.questdiagnostics.com (geraadpleegd op 8 november 2026)
  4. Labcorp. Methylmalonic Acid, Serum or Plasma (test 706961). labcorp.com (geraadpleegd op 8 november 2026)
  5. National Institute for Health and Care Excellence. Vitamin B12 deficiency in over 16s: diagnosis and management (NG239). 6 maart 2024. nice.org.uk (geraadpleegd op 8 november 2026)
  6. Hannibal L, Lysne V, Bjørke-Monsen AL, et al. Biomarkers and algorithms for the diagnosis of vitamin B12 deficiency. Front Mol Biosci. 2016;3:27. doi:10.3389/fmolb.2016.00027 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  7. Ganji V, Kafai MR. Population reference values for serum methylmalonic acid concentrations and its relationship with age, sex, race-ethnicity, supplement use, kidney function and serum vitamin B12 in the post-folic acid fortification period. Nutrients. 2018;10(1):74. doi:10.3390/nu10010074 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  8. Vashi P, Edwin P, Popiel B, Lammersfeld C, Gupta D. Methylmalonic acid and homocysteine as indicators of vitamin B-12 deficiency in cancer. PLoS One. 2016;11(1):e0147843. doi:10.1371/journal.pone.0147843 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  9. Aroda VR, Edelstein SL, Goldberg RB, et al. Long-term metformin use and vitamin B12 deficiency in the Diabetes Prevention Program Outcomes Study. J Clin Endocrinol Metab. 2016;101(4):1754-1761. doi:10.1210/jc.2015-3754 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  10. Lam JR, Schneider JL, Zhao W, Corley DA. Proton pump inhibitor and histamine 2 receptor antagonist use and vitamin B12 deficiency. JAMA. 2013;310(22):2435-2442. doi:10.1001/jama.2013.280490 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  11. MedlinePlus Genetics. Methylmalonic acidemia. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 8 november 2026)
  12. Labcorp. Homocyst(e)ine (test 706994). labcorp.com (geraadpleegd op 8 november 2026)
  13. Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde (NVKC). Methylmalonzuur. Allesovertesten.nl. allesovertesten.nl (geraadpleegd op 8 november 2026)
  14. RIVM, Centrum voor Bevolkingsonderzoek. MMA: Methylmalon acidemie. Oktober 2022. pns.nl (geraadpleegd op 8 november 2026)
  15. Rijksoverheid. Wat is het eigen risico van mijn zorgverzekering? rijksoverheid.nl (geraadpleegd op 8 november 2026)

Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt niet het advies van een arts, die je uitslagen beoordeelt samen met je klachten en voorgeschiedenis.