In het kort

De luteale fase loopt van de eisprong tot je volgende menstruatie en duurt meestal 12 tot 14 dagen (11 tot 17 is ook normaal). Bij 10 dagen of minder heet ze kort; één korte cyclus komt vaak voor en betekent niet dat je onvruchtbaar bent. Je eigen lengte vind je met ovulatietests of een temperatuurcurve.

Wat zegt een bloedtest over je luteale fase?

Geen bloedtest meet de luteale fase zelf, maar een progesteronwaarde halverwege die fase laat zien of je een eisprong had. Hieronder een fictieve Nederlandse uitslag, 7 dagen na een positieve ovulatietest (LH-test).

Fictief voorbeeld van een regel op een labuitslag (Nederlands formaat)
BepalingUitslagReferentiewaardeMarkering
Progesteron35,6 nmol/LFolliculaire fase 0,2 – 2,8; ovulatoire fase 0,4 – 38; luteale fase 5,8 – 76,0-
  1. Referentiewaarde: één bereik per cyclusfase, hier van het laboratorium van Ziekenhuis Slingeland[7]. Geen markering: het lab kent je cyclusdag niet.
  2. Uitslag: volgens de Amerikaanse vereniging voor voortplantingsgeneeskunde (ASRM) wijst een waarde boven 3 ng/mL (ongeveer 10 nmol/L) in de luteale fase op een recente eisprong[2]. 35,6 nmol/L past bij een cyclus met eisprong.
  3. Tijdstip: progesteron piekt 6 tot 8 dagen na de eisprong en schommelt binnen enkele uren tussen ongeveer 5 en 40 ng/mL (16 tot 127 nmol/L). Eén waarde zegt dus weinig over hoe "sterk" je luteale fase is[2].

Wat zeggen je hormoonuitslagen over je cyclus? BloodSense leest je hele labuitslag in samenhang en helpt je vragen voor te bereiden.

Laat mijn hormoonuitslag uitleggen

In een cyclus van 28 dagen valt die piek rond dag 21; daar komt de bekende "dag 21-test" vandaan. Referentiewaarden, eenheden en wat een lage of hoge waarde betekent, lees je in onze uitleg over je progesteronuitslag.

Wat is de luteale fase?

In de eerste helft van de cyclus (de folliculaire fase) groeit in de eierstok een eiblaasje. Een piek van luteïniserend hormoon (LH) zet daarna de eisprong in gang; de LH-stijging begint ongeveer 36 uur voordat de eicel vrijkomt[1]. Het lege eiblaasje verandert in het gele lichaam (corpus luteum), een tijdelijke klier die progesteron en wat oestrogeen maakt[2]. Vandaar ook de naam gele-lichaamsfase.

Progesteron maakt het baarmoederslijmvlies klaar voor een embryo. Raak je zwanger, dan houdt het hormoon hCG van het embryo het gele lichaam aan het werk. Zonder hCG verdwijnt het, daalt het progesteron en word je ongesteld[2].

Hoe lang duurt de luteale fase?

Niet altijd precies 14 dagen.

Lengte van de luteale fase in gepubliceerde gegevens (dagen)
MetingDagenBron
Gebruikelijke lengte12 – 14 (spreiding 11 – 17)ASRM 2026[2]
Gemiddelde in 612.613 cycli bijgehouden met een app12,4 (95% van de cycli 7 – 17)Bull 2019[3]
Gemiddelde in 1635 cycli van vrouwen met een kinderwens14Crawford 2017[4]
Tijd van eisprong tot volgende menstruatie7 tot 19US Office on Women's Health[1]
Korte luteale fase (klassieke definitie)10 of minderASRM 2026[2]

Het verschil tussen een cyclus van 26 en van 34 dagen komt vooral door het moment van de eisprong[3]. In het grote app-onderzoek werden de cyclus en de folliculaire fase korter tussen 25 en 45 jaar, terwijl de luteale fase weinig veranderde[3].

Hoe bereken je je luteale fase?

Tel vanaf de dag na de eisprong tot de dag voor je volgende menstruatie. Het lastige is de eisprong vinden:

  • Ovulatietests (LH-strips in urine): na een positieve test volgt de eisprong meestal binnen ongeveer 48 uur[6]. Reken de dag na je eerste positieve test als dag van de eisprong.
  • Basale temperatuur: gemeten direct na het wakker worden stijgt ze na de eisprong 0,3 tot 0,6 °C door het progesteron, en blijft hoog tot vlak voor je menstruatie[6]. Zo'n temperatuurcurve bevestigt de eisprong achteraf.
  • Alleen de kalender: 14 dagen aftrekken van je cycluslengte is een schatting.

Voorbeeld: positieve ovulatietest op dag 14, eisprong op dag 15, menstruatie op dag 29. Dag 16 tot en met 28 geeft een luteale fase van 13 dagen. Noteer elke cyclus de eerste dag van je laatste menstruatie.

Wat zijn de oorzaken van een te korte luteale fase?

Vaak zit er geen ziekte achter[2].

  • Vaak Af en toe een korte cyclus: bij vrouwen met een regelmatige cyclus had 8,9% van de cycli met eisprong een luteale fase korter dan 10 dagen, en maar 3,4% van de vrouwen had dat twee keer[5].
  • Vaak Veel sporten, te weinig eten, afvallen of stress[2]: in één onderzoek had 43% van de cycli van recreatieve hardloopsters een tekort in de luteale fase, terwijl 90% van de cycli van vrouwen die weinig bewogen een eisprong had[11].
  • Mogelijk Een schildklierprobleem of te veel prolactine: beide kunnen de signalen van de hersenen naar de eierstok verstoren[2]. Artsen kijken dan naar je TSH-waarde en je prolactinewaarde.
  • Mogelijk PCOS, endometriose, overgewicht of een hogere leeftijd: ze hangen samen met luteale veranderingen[2]. Zie PCOS: klachten en onderzoek en hormoontests in de perimenopauze.
  • Mogelijk Roken: vrouwen met een korte luteale fase rookten vaker[4].
  • Zeldzaam Onbehandeld 21-hydroxylasedeficiëntie: een aandoening van een enzym in de bijnier[2], op te sporen met 17-OH-progesteron.

Een "lange" luteale fase betekent meestal dat de eisprong later was dan je dacht, of dat je zwanger bent: doe een zwangerschapstest als je menstruatie uitblijft.

Heeft een korte luteale fase invloed op zwanger worden?

Minder dan vaak wordt beweerd. Bij 284 vrouwen van 30 tot 44 jaar met een kinderwens had 18% van de cycli een luteale fase van 11 dagen of korter. Direct na zo'n korte cyclus was de kans op zwangerschap in de volgende cyclus 0,82 keer die van andere vrouwen, maar na 12 maanden was er geen verschil[4].

Volgens het ASRM-standpunt van 2026 is niet bewezen dat een luteale-fasedeficiëntie (ook luteale fasedefect genoemd) op zichzelf onvruchtbaarheid of herhaalde miskramen veroorzaakt. Geen enkele test onderscheidt betrouwbaar vruchtbare van onvruchtbare vrouwen, dus progesteronmetingen of een biopt van het baarmoederslijmvlies worden niet aangeraden om de diagnose te stellen[2]. De eerste stap is een onderliggende oorzaak behandelen, zoals een probleem met de schildklier of het prolactine[2].

Welke klachten geeft de luteale fase?

Het stijgende en daarna dalende progesteron verklaart een iets hogere ochtendtemperatuur[6] en, bij veel vrouwen, klachten voor de menstruatie zoals een opgeblazen gevoel, pijnlijke borsten, hoofdpijn, stemmingswisselingen of moeheid[1][9].

De Amerikaanse gynaecologenvereniging ACOG spreekt van premenstrueel syndroom (PMS) als de klachten in de 5 dagen voor de menstruatie komen, minstens drie cycli achter elkaar, binnen 4 dagen na het begin van het bloeden verdwijnen en je dagelijks leven verstoren. Bij ernstige stemmingsklachten kan het gaan om een premenstruele dysfore stoornis (PMDD)[9]. De ACOG-richtlijn bespreekt leefstijl, gesprekstherapie en medicijnen, vaak gecombineerd[10]. Thuisarts.nl raadt aan je klachten drie maanden in een dagboek te noteren en dat mee te nemen naar de huisarts[13].

Wat kan het bijhouden of testen van je luteale fase misleiden?

  • Koorts, alcohol, slecht slapen, later opstaan of net gestopt zijn met de pil verschuiven je temperatuurcurve[6].
  • Een LH-piek zonder eisprong zag één onderzoek bij 4,3% van de vrouwen[6].
  • Met hormonale anticonceptie is er geen natuurlijke luteale fase om te meten.
  • Eén korte cyclus is nog geen patroon: volg meerdere cycli[5].
  • Voor een progesterontest: noteer de eerste dag van je laatste menstruatie en de dag van je positieve ovulatietest[8]. Praktische tips staan in onze uitleg over bloed laten prikken.

Wanneer naar de huisarts met je luteale fase?

Wanneer naar de dokter

  • Spoed: bel 112 bij hevige buikpijn aan één kant, flauwvallen of veel bloedverlies als je zwanger zou kunnen zijn, of bel buiten kantooruren de huisartsenpost. Heb je voor je menstruatie gedachten aan zelfdoding, bel dan 113 Zelfmoordpreventie op 113[15].
  • Binnen 24 tot 48 uur bij bloedverlies of krampen met een positieve zwangerschapstest.
  • Bij je volgende afspraak als je luteale fase in meerdere cycli 10 dagen of korter is, je dagenlang spot voor elke menstruatie, PMS je leven verstoort, of je al 12 maanden probeert zwanger te worden (6 maanden vanaf 35 jaar)[12].

Vragen voor je arts

  1. Laten mijn curves of ovulatietests zien dat ik een eisprong heb, en hoe lang is mijn luteale fase?
  2. Moeten mijn schildklier, prolactine of andere hormonen worden onderzocht?
  3. Op welke cyclusdag laat ik mijn bloed prikken, gezien mijn cycluslengte?

Veelgestelde vragen

Kun je zwanger worden in de luteale fase?

Alleen helemaal aan het begin. De eicel leeft 12 tot 24 uur na de eisprong, dus je vruchtbare dagen liggen vooral ervoor[1].

Spelen FSH en oestradiol een rol bij de luteale fase?

Ja. Een korte luteale fase hangt samen met minder oestradiol in de folliculaire fase en lagere LH- en FSH-waarden[5]. Je oestradiolwaarde lees je altijd samen met je cyclusdag.

Kun je een te korte luteale fase behandelen met progesteron?

Niet op eigen houtje. In natuurlijke cycli is niet aangetoond dat progesteron de kans op zwangerschap vergroot, en bij vrouwen met herhaalde miskramen die natuurlijk zwanger werden, gaf een groot onderzoek niet minder miskramen[2].

Gerelateerde onderzoeken

  1. US Department of Health and Human Services, Office on Women's Health. Your menstrual cycle. womenshealth.gov (geraadpleegd op 8 november 2026)
  2. Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Diagnosis and treatment of luteal phase deficiency: a Committee Opinion. Fertil Steril. 2026;126(4):633-639. doi:10.1016/j.fertnstert.2026.06.014; volledige tekst: asrm.org (geraadpleegd op 8 november 2026)
  3. Bull JR, Rowland SP, Scherwitzl EB, et al. Real-world menstrual cycle characteristics of more than 600,000 menstrual cycles. NPJ Digit Med. 2019;2:83. doi:10.1038/s41746-019-0152-7 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  4. Crawford NM, Pritchard DA, Herring AH, Steiner AZ. Prospective evaluation of luteal phase length and natural fertility. Fertil Steril. 2017;107(3):749-755. doi:10.1016/j.fertnstert.2016.11.022 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  5. Schliep KC, Mumford SL, Hammoud AO, et al. Luteal phase deficiency in regularly menstruating women. J Clin Endocrinol Metab. 2014;99(6):E1007-E1014. doi:10.1210/jc.2013-3534 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  6. Su HW, Yi YC, Wei TY, et al. Detection of ovulation, a review of currently available methods. Bioeng Transl Med. 2017;2(3):238-246. doi:10.1002/btm2.10058 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  7. Ziekenhuis Slingeland, Klinisch Chemisch Laboratorium. Labgids: Progesteron (K-PRG). slingeland.nl (geraadpleegd op 8 november 2026)
  8. MedlinePlus. Progesterone Test. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 8 november 2026)
  9. American College of Obstetricians and Gynecologists. Premenstrual Syndrome (PMS). acog.org (geraadpleegd op 8 november 2026)
  10. American College of Obstetricians and Gynecologists. Management of Premenstrual Disorders: ACOG Clinical Practice Guideline No. 7. Obstet Gynecol. 2023;142(6):1516-1533. doi:10.1097/AOG.0000000000005426 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  11. De Souza MJ, Miller BE, Loucks AB, et al. High frequency of luteal phase deficiency and anovulation in recreational women runners. J Clin Endocrinol Metab. 1998;83(12):4220-4232. doi:10.1210/jcem.83.12.5334 (geraadpleegd op 8 november 2026)
  12. US Department of Health and Human Services, Office on Women's Health. Infertility. womenshealth.gov (geraadpleegd op 8 november 2026)
  13. Thuisarts.nl (Nederlands Huisartsen Genootschap). Hoe weet ik of ik het premenstrueel syndroom heb? Laatst gewijzigd 1 oktober 2026. thuisarts.nl (geraadpleegd op 8 november 2026)
  14. Thuisarts.nl (Nederlands Huisartsen Genootschap). Ik wil onderzoeken waarom ik nog niet zwanger ben. Laatst gewijzigd 21 augustus 2026. thuisarts.nl (geraadpleegd op 8 november 2026)
  15. 113 Zelfmoordpreventie. 113.nl (geraadpleegd op 8 november 2026)
  16. Rijksoverheid. Eigen risico zorgverzekering. rijksoverheid.nl (geraadpleegd op 8 november 2026)

Deze pagina geeft algemene informatie. Ze vervangt niet het advies van een arts, die je cyclus en uitslagen beoordeelt met je voorgeschiedenis.