In het kort

Bij bloed ophoesten (hemoptoe) komt het bloed uit je luchtwegen of longen, meestal als een streepje in het slijm. Vaak is de oorzaak een ontsteking van de luchtwegen, zoals bronchitis, maar bel altijd je huisarts als je bloed ophoest. Veel bloed, bijvoorbeeld een lepel vol, is spoed. Een longfoto of CT-scan, een bloedbeeld en stollingstests zijn meestal de eerste stappen.

Wanneer is bloed ophoesten spoed?

Meer dan 90% van de keren gaat het om weinig bloed en stopt het vanzelf[1][3]. Een grote bloeding is zeldzaam maar gevaarlijk: je luchtwegen bevatten maar 150 tot 200 ml, dus bloed kan je ademhaling blokkeren voordat je veel bloed verliest[3][5].

Wanneer naar de dokter

  • Spoed: bel 112 bij veel bloed met ernstige benauwdheid, of als iemand wegzakt. Bel direct je huisarts of de huisartsenpost als je een lepel vol bloed of klodders ophoest, of bij bloed met benauwdheid in rust, een piepende ademhaling, pijn op de borst of pijn bij ademen, of als je je erg ziek voelt[6][11]. Rijd niet zelf[8].
  • Binnen 24 tot 48 uur: maak een afspraak bij je huisarts als je 1 keer of vaker een beetje bloed ophoest, ook als je je goed voelt[11]; sneller bij koorts, nachtzweten, afvallen of bloedverdunners[6][7].
  • Bij je volgende afspraak als de oorzaak al bekend is, het bloed is gestopt en je je uitslagen wilt bespreken.

Komt het bloed echt uit je longen?

De arts kijkt eerst waar het bloed vandaan komt, want bloed uit je neus of maag wordt anders aangepakt[1][2].

  • Uit de longen: helderrood of roestkleurig, schuimig, gemengd met slijm, bij het hoesten[1][6].
  • Uit neus of keel: bloed dat na een bloedneus langs je keel naar beneden loopt, met weinig of geen hoest[2][9].
  • Uit de maag: donker als koffiedik, met misselijkheid en kokhalzen[1]. Dat is iets anders: zie bloed overgeven (hematemesis).

Kun je bij een verkoudheid of longontsteking bloed ophoesten?

Ja, dat is zelfs de meest voorkomende oorzaak. In een Brits onderzoek bij 4.812 mensen die bij de huisarts kwamen, waren de oorzaken[2]:

  • Vaak Luchtweginfecties (64%): acute bronchitis of longontsteking. Hard hoesten beschadigt kleine bloedvaatjes.
  • Vaak Astma (10%) en COPD (8%), vaak tijdens een longaanval.
  • Mogelijk Geen oorzaak gevonden (8%). In ziekenhuisreeksen is dat 20% tot 50%[1]; dit gaat meestal binnen 6 maanden over[9].

Bij kinderen zijn een infectie van de lagere luchtwegen of een ingeademd voorwerp de gebruikelijke oorzaken[9].

Welke ernstige ziektes geven bloed ophoesten?

  • Mogelijk Longkanker: 6% bij de huisarts[2], 17% in ziekenhuisreeksen[3]. De kans is groter als je ouder bent en rookt[11], vooral vanaf 40 jaar met 30 of meer pakjaren; bij rokers met een normale longfoto werd bij 9,6% binnen 3 jaar toch kanker gevonden[2].
  • Mogelijk Bronchiëctasieën en taaislijmziekte: verwijde luchtwegen die steeds ontstoken raken[3].
  • Mogelijk Tuberculose: weken hoesten, soms met bloed, plus koorts, nachtzweten en afvallen[10]. Wereldwijd is het de belangrijkste oorzaak[1]; in landen als Nederland is het zeldzaam (0,4% in het Britse onderzoek), maar vaker bij mensen die dakloos zijn geweest of uit een land met veel tbc komen[2]. Tbc is te genezen[10].
  • Mogelijk Bloedverdunners, vooral als je bloed sterker verdund is dan bedoeld[6][11].
  • Zeldzaam Longembolie, een bloedpropje in een longslagader, met plotselinge benauwdheid of pijn op de borst (1% tot 3%)[2][3].
  • Zeldzaam Hartfalen of een vernauwde mitralisklep, als vocht zich ophoopt in de longen (ongeveer 4%)[3][7].
  • Zeldzaam Vasculitis, zoals GPA (de ziekte van Wegener), en lupus (SLE), die longen en nieren tegelijk kunnen ontsteken[9][11]; cocaïnegebruik[7].

Welk onderzoek doet de huisarts of longarts?

De huisarts bekijkt je keel, neus en mond, luistert naar hart en longen en meet hartslag en bloeddruk. Is de oorzaak niet meteen duidelijk, dan volgen bloedonderzoek en een longfoto, en zo nodig een verwijzing naar de longarts[11]. Een CT-scan met contrast is de beste volgende stap, ook na een normale longfoto als de kans op kanker groot is[1][2][4].

Onderzoeken die vaak gedaan worden bij bloed ophoesten
OnderzoekWelke vraag het beantwoordtLees meer
BloedbeeldBloedarmoede door bloedverlies, weinig bloedplaatjes, tekenen van infectieVolledig bloedbeeld
PT/INR en APTTStolt je bloed te langzaam, bijvoorbeeld door acenocoumarol?Protrombinetijd en INR
Kreatinine (eGFR)Nierfunctie, vóór contrast en bij verdenking op vasculitisWordt met het bloedbeeld bepaald
UrineonderzoekBloed of eiwit in de urine als teken van nierontstekingUitslag urineonderzoek
Sputum (kweek, Ziehl-Neelsen-kleuring)Bacteriën, tuberculose, schimmels, afwijkende cellenQuantiFERON-test of Mantouxtest bij verdenking op tbc
ZuurstofgehalteHeeft je ademhaling er last van?Zuurstofsaturatie
D-dimeer, CT-angiografieEen bloedpropje in de longD-dimeer
ANCA, anti-GBM, lupusantistoffenVasculitis of lupus, alleen bij verdenkingANCA-bloedtest
BronchoscopieKijkt in de luchtwegen en kan een bloeding stoppenVindt de bron van de bloeding in 73% tot 93%[3]

Bronnen: [1][2][7][9]. Bij een grote bloeding komen bloedgroep en kruisproef erbij[1].

Hoe lees ik mijn uitslagen na bloed ophoesten?

Fictief voorbeeld van een labuitslag na bloed ophoesten (Nederlands formaat), man van 56 die rookt
BepalingUitslagEenheidReferentiewaardeMarkering
Hemoglobine (Hb)7,8mmol/L8,5-11,0L
Leukocyten12,4×10⁹/L4,0-10,0H
Trombocyten268×10⁹/L150-400
INR1,00,9-1,2
APTT29s25-37
Kreatinine80µmol/L60-110
Urine, bloednegatiefnegatief
Sputum, Ziehl-Neelsennegatief (1 van 3)negatief
  1. Markering: L ligt onder, H boven de referentiewaarde van dit lab; die verschilt per laboratorium.
  2. Hb 7,8 mmol/L: iets te laag. Onder ongeveer 5,0 mmol/L (8 g/dL), met een laag zuurstofgehalte of een lage bloeddruk, wordt opname geadviseerd[2].
  3. Leukocyten 12,4: past bij een infectie, maar sluit een andere oorzaak niet uit.
  4. Trombocyten, INR en APTT normaal: de stolling is niet het probleem.
  5. Kreatinine en urine normaal: geen teken dat de nieren meedoen; contrast voor een CT-scan kan.
  6. Ziehl-Neelsen 1 van 3: voor tbc worden meerdere monsters onderzocht; wacht alle uitslagen en de kweek af.

Heb je je bloedbeeld, stollingstests of sputumuitslag gekregen na bloed ophoesten? BloodSense legt elke regel van je uitslag in gewone woorden uit, vóór je volgende afspraak.

Leg mijn labuitslag uit

In dit voorbeeld zijn leeftijd en roken een reden voor een CT-scan, ook als de longfoto normaal is[2][4].

Wat schrijf je op voor je naar de huisarts gaat?

  • Sinds wanneer, hoe vaak en ongeveer hoeveel: streepjes, een theelepel, meer (een foto helpt)
  • Kleur: helderrood, roze en schuimig, roestkleurig of donker als koffiedik
  • Kwam het bij hoesten, na een bloedneus of bij overgeven?
  • Koorts, nachtzweten, afvallen, benauwdheid of pijn op de borst
  • Roken (pakjaren), eerdere longziektes, contact met tbc
  • Bloedverdunners en pijnstillers zoals ibuprofen

Vragen voor de arts

  1. Heb ik een CT-scan nodig, ook al is mijn longfoto normaal?
  2. Moet ik op tuberculose getest worden?
  3. Bij hoeveel bloed moet ik direct bellen?

Veelgestelde vragen

Is een beetje bloed in je slijm bij een verkoudheid normaal?

Het komt vaak voor bij hard hoesten en komt meestal door een luchtweginfectie[2]. Maak toch een afspraak met je huisarts als je bloed ophoest, en ga terug als het na een behandeling blijft komen[11].

Is bloed ophoesten altijd longkanker?

Nee. Infecties zijn verreweg de meest voorkomende oorzaak[2]. Naar kanker wordt vooral gezocht vanaf 40 jaar, bij rokers of als het bloed steeds terugkomt[2][9].

Moet ik stoppen met mijn bloedverdunner als ik bloed ophoest?

Niet op eigen houtje: bel dezelfde dag je huisarts of de trombosedienst, of 112 bij een grote bloeding. Een stollingstest (INR of anti-Xa) laat zien of de dosis te sterk is[6][9].

Gerelateerde tests en gidsen

Bronnen

  1. O'Gurek D, Choi HYJ. Hemoptysis: evaluation and management. Am Fam Physician. 2022;105(2):144-151. aafp.org (geraadpleegd op 18 november 2026)
  2. Earwood JS, Thompson TD. Hemoptysis: evaluation and management. Am Fam Physician. 2015;91(4):243-249. aafp.org (geraadpleegd op 18 november 2026)
  3. Ittrich H, Bockhorn M, Klose H, Simon M. The diagnosis and treatment of hemoptysis. Dtsch Arztebl Int. 2017;114(21):371-381. doi:10.3238/arztebl.2017.0371 (geraadpleegd op 18 november 2026)
  4. Expert Panel on Thoracic Imaging; Olsen KM, Manouchehr-Pour S, Donnelly EF, et al. ACR Appropriateness Criteria® Hemoptysis. J Am Coll Radiol. 2020;17(5S):S148-S159. doi:10.1016/j.jacr.2020.01.043 (geraadpleegd op 18 november 2026)
  5. Davidson K, Shojaee S. Managing massive hemoptysis. Chest. 2020;157(1):77-88. doi:10.1016/j.chest.2019.07.012 (geraadpleegd op 18 november 2026)
  6. MedlinePlus Medical Encyclopedia. Coughing up blood. medlineplus.gov (geraadpleegd op 18 november 2026)
  7. Cleveland Clinic. Coughing up blood (hemoptysis). clevelandclinic.org (geraadpleegd op 18 november 2026)
  8. NHS. Coughing up blood. nhs.uk (geraadpleegd op 18 november 2026)
  9. Merck Manual Professional Version. Hemoptysis. merckmanuals.com (geraadpleegd op 18 november 2026)
  10. Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Tuberculosis: fact sheet. 12 november 2026. who.int (geraadpleegd op 18 november 2026)
  11. Thuisarts.nl (NHG). Ik hoest bloed op, wat moet ik doen? Laatst gewijzigd 20 februari 2026. thuisarts.nl (geraadpleegd op 18 november 2026)
  12. Rijksoverheid. Wanneer betaal ik een eigen risico voor mijn zorg? rijksoverheid.nl (geraadpleegd op 18 november 2026)

Dit artikel geeft algemene gezondheidsinformatie. Het vervangt geen onderzoek, diagnose of behandeling door een arts. Hoest je meer dan een beetje bloed op, zoek dan meteen hulp.