Vlokkentest (chorionvillusbiopsie): voorbereiding, verloop en uitslag

In het kort
Bij een vlokkentest (chorionvillusbiopsie) haalt een arts een heel klein stukje van de placenta weg, in Nederland vanaf 11 weken zwangerschap, om de chromosomen van je kind of een bepaalde erfelijke aandoening te onderzoeken. Nuchter zijn is niet nodig. De test duurt 10 tot 20 minuten, krampen zijn daarna gewoon, en de uitslag komt meestal na 3 tot 5 werkdagen.
Wat is een vlokkentest en wanneer krijg je die?
Chorionvlokken zijn kleine uitlopers van de placenta (moederkoek) die meestal hetzelfde erfelijk materiaal hebben als je kind[1]. Een vlokkentest is diagnostisch onderzoek: hij geeft een antwoord, terwijl een screeningstest zoals de NIPT alleen een kans inschat[3].
In Nederland krijg je een vlokkentest aangeboden na een afwijkende NIPT-uitslag of om medische redenen, bijvoorbeeld een eerdere zwangerschap met een chromosoomafwijking[7]. Ook een erfelijke aandoening in de familie kan een reden zijn, zoals sikkelcelziekte, thalassemie of taaislijmziekte[2]. Of je de test laat doen, beslis je zelf. Onze pagina over het syndroom van Down (trisomie 21) legt uit hoe screening en diagnostiek samenhangen.
Hoe bereid je je voor op een vlokkentest?
- Eerst een gesprek. Erfelijkheidsadvies vooraf wordt aangeraden, zodat je zonder druk kunt beslissen[1].
- Je rhesusfactor. Ben je rhesus-negatief, dan krijg je na de test mogelijk een anti-D-injectie[1]. Je bloedgroep laat dat zien, en de indirecte Coombstest zoekt naar antistoffen.
- Instructies over je blaas. Soms vraagt men je te drinken en niet te plassen, omdat een volle blaas helpt de naald te richten[1].
- Allergieën melden, vooral voor jodium of schaaldieren[1].
- Bloedverlies of een infectie. Vaginaal bloedverlies in deze zwangerschap of een infectie kan een reden zijn om de test niet te doen[4].
Wat doen ze bij een vlokkentest?
- Echo. Een pijnloze echo laat zien waar de placenta ligt[1].
- Afname. De arts neemt met een naald via de buikwand of via de vagina een klein stukje placenta weg[7]. Via de vagina kan dat tussen 10 en 13 weken, via de buik tussen 12 en 14 weken[9].
- Duur. De test duurt ongeveer 10 tot 20 minuten; verdoving is niet nodig[9].
Wat kun je verwachten na de vlokkentest?
Menstruatieachtige krampen, een beetje bloedverlies en een gevoelige buik zijn de eerste uren gewoon[2][4]. De meeste vrouwen doen de volgende dag weer gewone dingen en vermijden 48 tot 72 uur seks, sport en zware inspanning als dat wordt aangeraden[4]. Vaak volgt na 2 tot 4 dagen een controle-echo[1].
Wanneer naar de dokter?
- Spoed: bel 112 bij hevig vaginaal bloedverlies, hevige buikpijn of flauwvallen.
- Dezelfde dag je verloskundige of het ziekenhuis van de test bellen (buiten kantoortijd: de huisartsenpost) bij koorts of koude rillingen, vocht dat uit de vagina loopt, weeën, of krampen of bloedverlies die erger worden[4].
- Bij je volgende afspraak om de uitslag te bespreken, zeker als er "mozaïek" op staat.
Hoe lang duurt de uitslag en hoe lees je die?
Het duurt meestal 3 tot 5 werkdagen voor je de uitslag hebt; moeten de chromosomen nauwkeuriger bekeken worden, dan duurt het twee weken[7]. Bij minder dan 4 op de 100 vrouwen geeft het onderzoek geen uitslag; dan kun je kiezen voor een nieuwe test of later een vruchtwaterpunctie[9].
| Onderzoek | Uitslag | Verwacht | Beoordeling |
|---|---|---|---|
| Sneltest (FISH: 13, 18, 21, X, Y) | Normaal patroon, vrouwelijk | Twee kopieën van 13, 18, 21 | Normaal |
| Chromosomenonderzoek, gekweekte vlokken | mos 47,XX,+16[4]/46,XX[16] | 46,XX of 46,XY | A |
| Conclusie | Mozaïek trisomie 16, mogelijk beperkt tot de placenta. Vruchtwaterpunctie en groei-echo's geadviseerd. | ||
- Sneltest: bekijkt maar een paar chromosomen, daarom bevestigt het volledige onderzoek de uitslag[3].
- "mos" en de haakjes: er zijn twee cellijnen gezien; de getallen tussen haakjes zeggen hoeveel cellen elk patroon lieten zien.
- A voor afwijkend: een afwijking die alleen in de placenta zit, komt voor bij ongeveer 1 tot 2 % van de vlokkentesten en hoeft je kind niet te raken[4].
Nog andere bloeduitslagen uit je zwangerschap die je wilt begrijpen? BloodSense legt elke regel van je bloeduitslag in gewone taal uit en helpt je je vragen voor te bereiden.
Leg mijn bloeduitslag uitEen goede uitslag sluit alleen de onderzochte aandoeningen uit, niet alle aandoeningen[3].
Welke situaties veranderen het plan?
- Tweeling. Heeft elk kind een eigen placenta, dan zijn soms twee monsters nodig[4]; de kans op een miskraam is dan ongeveer 1 op 100[2].
- Heel vroeg in de zwangerschap. Vóór 10 weken is de test zelden gelinkt aan afwijkingen aan armen of benen; daarom gebeurt hij later[4].
- Bekende erfelijke fout in de familie. Bij aandoeningen zoals spinale musculaire atrofie (SMA) wordt gericht op die fout getest[3]: neem de DNA-uitslag van je familie mee.
Wat zijn de nadelen van een vlokkentest?
- Placentamozaïcisme. De placenta kan een chromosoomafwijking hebben die je kind niet heeft; een vruchtwaterpunctie kan dat nakijken[4]. Zit de afwijking alleen in de placenta, dan worden baby's vaker te klein geboren, en daarom volgen vaak groei-echo's[6].
- Grenzen van de test. Een open ruggetje (spina bifida) en de meeste aangeboren afwijkingen zonder erfelijke oorzaak vindt een vlokkentest niet[1].
Is een vlokkentest riskanter dan een vruchtwaterpunctie?
De vlokkentest kan eerder; een vruchtwaterpunctie gebeurt meestal vanaf 15 weken[3]. Volgens de Nederlandse informatie krijgen ongeveer 2 van de 1000 vrouwen door een vlokkentest of vruchtwaterpunctie een miskraam[7]. Een meta-analyse uit 2019 van 13.011 vlokkentesten kwam op een extra risico door de test van 0,2 %, en vond geen meetbaar verschil met zwangerschappen met dezelfde achtergrondkans[5]. De celvrije DNA-test achter de bloedtest voor het geslacht heeft geen risico van een ingreep, maar blijft screening.
Vragen voor je arts of verloskundige
- Welke onderzoeken worden er op mijn monster gedaan?
- Heb ik een anti-D-injectie nodig?
- Wat gebeurt er als de uitslag een mozaïek laat zien?
Veelgestelde vragen
Is een vlokkentest pijnlijk?
Meestal voelt het eerder vervelend dan pijnlijk[2]; sommige vrouwen vinden de naald via de buik wel een beetje pijnlijk[9].
Is een vlokkentest hetzelfde als de NIPT?
Nee. De NIPT is een bloedtest die zonder risico een kans inschat; de vlokkentest onderzoekt placentaweefsel en geeft zekerheid[7].
Laat de vlokkentest het geslacht zien?
Ja, het chromosomenonderzoek laat XX of XY zien. Wil je het niet weten, zeg dat dan voordat de uitslag besproken wordt.
Gerelateerde artikelen
- Syndroom van DownDe aandoening die een vlokkentest het vaakst bevestigt of uitsluit.
- Bloedtest voor het geslachtHoe screening op celvrij DNA werkt.
- BloedgroepKen je rhesusfactor vóór de ingreep.
Bronnen
- MedlinePlus Medical Encyclopedia. Chorionic villus sampling. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 18 november 2026)
- NHS. Chorionic villus sampling. nhs.uk (geraadpleegd op 18 november 2026)
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Prenatal Genetic Diagnostic Tests (FAQ). acog.org (geraadpleegd op 18 november 2026)
- Cleveland Clinic. Chorionic Villus Sampling (CVS). clevelandclinic.org (geraadpleegd op 18 november 2026)
- Salomon LJ, Sotiriadis A, Wulff CB, Odibo A, Akolekar R. Risk of miscarriage following amniocentesis or chorionic villus sampling: systematic review of literature and updated meta-analysis. Ultrasound Obstet Gynecol. 2019;54(4):442-451. doi:10.1002/uog.20353 (geraadpleegd op 18 november 2026)
- Spinillo SL, Farina A, Sotiriadis A, et al. Pregnancy outcome of confined placental mosaicism: meta-analysis of cohort studies. Am J Obstet Gynecol. 2022;227(5):714-727.e1. doi:10.1016/j.ajog.2022.07.034 (geraadpleegd op 18 november 2026)
- RIVM, Pns.nl. Vervolgonderzoek: vlokkentest, vruchtwaterpunctie, NIPT. Gewijzigd op 17 september 2025. pns.nl (geraadpleegd op 18 november 2026)
- RIVM, Pns.nl. Kosten van de NIPT en vervolgonderzoek. Gewijzigd op 13 maart 2025. pns.nl (geraadpleegd op 18 november 2026)
- Erfocentrum, Erfelijkheid.nl. Vlokkentest. Bijgewerkt op 26 oktober 2026. erfelijkheid.nl (geraadpleegd op 18 november 2026)
Algemene informatie: dit vervangt niet het advies van je verloskundige of gynaecoloog, die je zwangerschap en uitslagen kennen.



