In het kort

Een algemeen bloedonderzoek is geen één test, maar een kleine set die past bij je leeftijd en risico's: meestal Hb en bloedbeeld, glucose, cholesterol, kreatinine met eGFR en soms leverwaarden. Je leest de uitslag per blok en daarna als geheel. Eén waarde net buiten de grens komt ook bij gezonde mensen vaak voor.

Mensen zeggen "algemeen bloedonderzoek", "volledig bloedonderzoek" of "check-up", maar er bestaat geen vaste lijst. Je huisarts kiest de bepalingen op basis van leeftijd, geslacht, familie, medicijnen en leefstijl. Deze gids laat zien wat een gebruikelijke uitslag bij volwassenen bevat, wat elk blok meet, welke testen er bij leeftijd of risico bij komen en hoe je de waarden samen leest. Voor de basis van elke uitslag (kolommen, eenheden, sterretjes) zie je bloeduitslag lezen.

Wat wordt er getest bij algemeen bloedonderzoek? Een uitslag met uitleg

Het bloedbeeld en een stofwisselingspanel (glucose, zouten, nier- en leverwaarden) worden vaak gebruikt bij een routinecontrole[1][2]. Bij volwassenen komen er vaak een cholesterolbepaling en een suikertest bij. Zo kan zo'n uitslag eruitzien.

Fictief voorbeeld van een uitslag van algemeen bloedonderzoek (Nederlands formaat)
BepalingUitslagReferentiewaardeMarkering
Hemoglobine (Hb)8,6 mmol/L7,5-9,6 mmol/L
Leukocyten6,2 x10⁹/L4,0-10,0 x10⁹/L
Trombocyten254 x10⁹/L150-400 x10⁹/L
Glucose nuchter5,9 mmol/L4,0-5,5 mmol/L↑
HbA1c41 mmol/mol< 39 mmol/mol↑
Kreatinine74 µmol/L52-92 µmol/L
eGFR (CKD-EPI)88 mL/min/1,73 m²≥ 60
ALAT24 U/L< 35 U/L
Totaal cholesterol5,5 mmol/L< 5,2 mmol/L↑
LDL-cholesterol3,5 mmol/L< 2,6 mmol/L↑
HDL-cholesterol1,4 mmol/L≥ 1,3 mmol/L
Triglyceriden1,3 mmol/L< 1,7 mmol/L
  1. Lees per blok: eerst de bloedcellen (bloedbeeld), dan de klinische chemie (suiker, nieren, lever), tot slot de vetten. Elk blok beantwoordt een andere vraag.
  2. Het bloedbeeld is normaal: geen teken van bloedarmoede, infectie of een probleem met de bloedplaatjes in dit monster.
  3. Twee suikerwaarden wijzen dezelfde kant op: een nuchtere glucose van 100 tot 125 mg/dL (ongeveer 5,6 tot 6,9 mmol/L) en een HbA1c van 5,7 tot 6,4% (ongeveer 39 tot 47 mmol/mol) vallen volgens de Amerikaanse CDC allebei in het gebied van prediabetes[5]. Als twee testen overeenkomen, is de bevinding steviger. Je huisarts kan Nederlandse grenzen gebruiken; je laboratorium is leidend.
  4. Cholesterol: de afgedrukte LDL-grens (onder ongeveer 2,6 mmol/L, gelijk aan 100 mg/dL) is het gezonde niveau voor volwassenen[6]; wat je ermee doet hangt af van je totale risico op hart- en vaatziekten, niet van dit ene getal.
  5. Een pijltje of sterretje vergelijkt alleen één getal met één bereik. Het is geen diagnose.

Heb je een bloeduitslag met een tiental regels en een paar pijltjes? BloodSense leest de hele uitslag met je door, blok voor blok, en zet de vragen voor je huisarts op een rij.

Leg mijn bloeduitslag uit

Welke bloedwaarden zitten in een volledig bloedonderzoek? Overzichtstabel

De tabel noemt de bepalingen die het vaakst in een algemeen bloedonderzoek bij volwassenen staan. De kolom "gebruikelijke waarde" geeft een veelgebruikt richtpunt met bron; de referentiewaarde van je eigen laboratorium is altijd leidend.

Veelvoorkomende bloedwaarden bij algemeen bloedonderzoek, wat ze meten en de gebruikelijke waarde bij volwassenen
BepalingWat het meetGebruikelijke waarde bij volwassenenVolledige gids
BloedbeeldRode en witte bloedcellen, bloedplaatjes, Hb, hematocriet, MCV[1]Binnen de grenzen van het labBloedbeeld
Glucose nuchterBloedsuiker na een nacht niet eten99 mg/dL (ongeveer 5,5 mmol/L) of lager[5]Nuchtere glucose
HbA1cGemiddelde bloedsuiker van de afgelopen 2 tot 3 maandenOnder 5,7% (ongeveer 39 mmol/mol)[5]HbA1c
LipidenspectrumTotaal, LDL- en HDL-cholesterol, triglyceridenTotaal onder 200 mg/dL (5,2 mmol/L), LDL onder 100 mg/dL (2,6 mmol/L); HDL vanaf 60 mg/dL (1,55 mmol/L) is het best[6]Lipidenspectrum
StofwisselingspanelGlucose, zouten, calcium, nier- en leverwaarden; het Amerikaanse uitgebreide panel telt 14 bepalingen[2]Binnen de grenzen van het labUitgebreid metabool panel
Kreatinine en eGFRHoe goed de nieren filtereneGFR van 60 of hoger[7]eGFR
ALAT, ASATLevercellenBinnen de grenzen van het labALAT-waarde
Albumine in de urine (albumine/kreatinine-ratio)Vroege nierschade, vooral bij diabetes of hoge bloeddruk30 mg/g (ongeveer 3 mg/mmol) of lager[7]Albumine/kreatinine-ratio
Hepatitis B, hepatitis C, hivStille infecties, eenmalig of bij risicoNegatiefHiv-test

Welke testen komen erbij door leeftijd of risico?

Richtlijnen voegen bij bepaalde leeftijden testen toe en houden andere voor mensen met klachten of risicofactoren. De ijkpunten hieronder komen van Amerikaanse instanties, die hier het meest gedetailleerd zijn; je huisarts past ze toe op de Nederlandse praktijk.

  • Vaak Cholesterol: volwassenen van 21 tot 65 jaar in het algemeen elke 5 jaar; mannen van 45 tot 65 en vrouwen van 55 tot 65 elke 1 tot 2 jaar; boven 65 elk jaar[6].
  • Vaak Bloedsuiker: zoeken naar prediabetes en diabetes type 2 wordt aangeraden van 35 tot 70 jaar bij overgewicht of obesitas[8], en wie risicofactoren heeft, kan het vragen[5].
  • Mogelijk Nieren: bij diabetes elk jaar; bij hoge bloeddruk, hartziekte of nierfalen in de familie vraag je hoe vaak[7].
  • Mogelijk Infecties, minstens eenmaal: hepatitis C van 18 tot 79 jaar[9], hepatitis B bij alle volwassenen met een drievoudige test[10] en hiv van 15 tot 65 jaar[11], volgens Amerikaanse richtlijnen.
  • Zelden Niet standaard zonder reden: bij volwassenen zonder klachten is er onvoldoende bewijs om te zoeken naar schildklierproblemen[12] of vitamine D-tekort[13]. Deze testen zijn zinvol bij klachten of een aandoening die erom vraagt: zie TSH en vitamine D.

Is "alles laten testen" beter? Een Cochrane-review van 17 onderzoeken vond dat algemene gezondheidschecks bij volwassenen weinig of geen effect hebben op sterfte in het algemeen, door kanker of door hart- en vaatziekten[14]. Thuisarts raadt aan om met vragen over je gezondheid eerst naar je huisarts te gaan[16].

Hoe lees je de uitslag van bloedonderzoek als geheel?

Een bloeduitslag is meer dan een lijst regels. Dit zijn de combinaties die het meest tellen.

Eén waarde net buiten de grens, de rest normaal

Referentiewaarden beslaan meestal de middelste 95% van gezonde mensen: de grenzen liggen op het 2,5e en 97,5e percentiel[4]. Daardoor hebben gezonde mensen soms een uitslag buiten de grens[3], en hoe meer bepalingen, hoe groter de kans op een sterretje. Eten, medicijnen, supplementen, zware inspanning of de menstruatie kunnen een waarde verschuiven[3]. Vaak wordt de bepaling gewoon herhaald. Onze pagina over afwijkende uitslagen terwijl je je goed voelt legt dit uit.

Nuchtere glucose en HbA1c

Beide testen beantwoorden dezelfde vraag op een andere manier. Een nuchtere glucose van 126 mg/dL (7,0 mmol/L) of meer, of een HbA1c van 6,5% (48 mmol/mol) of meer, valt volgens de CDC in het diabetesgebied; 100 tot 125 mg/dL en 5,7 tot 6,4% in het gebied van prediabetes[5]. Komen ze overeen, zoals in het voorbeeld, dan is het beeld duidelijk. Is er maar één verhoogd, vraag dan of herhalen nodig is. Meer in de gids over diabetes en bloedonderzoek.

Cholesterol en je risico op hart- en vaatziekten

LDL, HDL, totaal en non-HDL-cholesterol lees je samen[6]. Dezelfde LDL betekent iets anders bij een niet-rokende dertiger dan bij een zestiger met diabetes en hoge bloeddruk: neem je bloeddrukwaarden mee naar het gesprek. Over nuchter of niet, zie de gids over LDL-cholesterol.

Kreatinine, eGFR en albumine in de urine

Een eGFR van 60 of hoger valt binnen het normale bereik; daaronder kan het op een nierziekte wijzen[7]. Ook een albumine/kreatinine-ratio in de urine boven 30 mg/g kan een teken zijn, en een afwijkende uitslag wordt vaak een of twee keer herhaald[7]. Beide testen vullen elkaar aan: de ene laat het filter zien, de andere het lek.

Leverwaarden bij hoge suiker of vetten

Een licht verhoogde ALAT op een uitslag die ook hoge triglyceriden of glucose laat zien, is een veelvoorkomend patroon; onze gids over een te hoge leverwaarde legt de gebruikelijke oorzaken en vervolgtesten uit.

Laag Hb met kleine rode bloedcellen

Het bloedbeeld geeft het Hb en de gemiddelde grootte van de rode bloedcellen (MCV)[1]. Zijn beide laag, dan wordt meestal het ijzer gecontroleerd: zie ijzertekort en ferritine.

Hoe bereid je je voor op algemeen bloedonderzoek?

De voorbereiding hangt af van de aangevraagde bepalingen. Check elk punt met de prikpost en stop nooit zelf met een medicijn.

  • Alleen nuchter als het gevraagd wordt: voor het bloedbeeld hoef je niets te doen, maar soms moet je een paar uur nuchter zijn als er uit hetzelfde buisje andere bepalingen worden gedaan[1]; een stofwisselingspanel kan enkele uren nuchter vragen[2]. Onze pagina over nuchter bloedprikken noemt welke testen dat nodig hebben.
  • Cholesterol: nuchter zijn is voor het lipidenspectrum niet standaard nodig[15]; nuchtere glucose meet je per definitie na een nacht niet eten[5].
  • Water drinken mag, tenzij anders gezegd; het maakt het bloedprikken ook makkelijker.
  • Vertel het als je medicijnen of supplementen gebruikt, de dag ervoor zwaar hebt gesport of ongesteld bent: dat kan sommige waarden verschuiven[3].
  • Zelfde lab, zelfde tijdstip als dat kan: grenzen en methodes verschillen per laboratorium, zo volg je het verloop beter.
  • Neem eerdere uitslagen mee om het verloop te vergelijken, niet alleen de sterretjes van vandaag.

Wanneer ga je met je bloeduitslag naar de huisarts?

Wanneer naar de dokter

  • Spoed: bel 112 bij pijn op de borst, ernstige benauwdheid, flauwvallen of verwardheid, wat je laatste uitslag ook was.
  • Binnen 24 tot 48 uur als het lab of de praktijk je belt over een dringende uitslag, of als een hoge bloedsuiker samengaat met veel dorst, vaak plassen en afvallen. Buiten kantooruren bel je de huisartsenpost.
  • Bij je volgende afspraak voor waarden in het prediabetesgebied, een hoog LDL, een eGFR onder 60, verhoogd albumine in de urine of een waarde net buiten de grens.

Vragen voor je huisarts

  1. Welke bepalingen staan er op mijn aanvraag, en waarom deze voor mijn leeftijd en voorgeschiedenis?
  2. Moet ik nuchter komen, en voor welke bepaling?
  3. Welke gemarkeerde waarden zijn belangrijk, en welke kunnen wachten tot een herhaling?
  4. Hoe past mijn cholesterol bij mijn totale risico op hart- en vaatziekten?
  5. Wanneer moeten deze waarden opnieuw worden bepaald?
  6. Is een eenmalige test op hepatitis B, hepatitis C of hiv zinvol voor mij?

Veelgestelde vragen

Kun je met bloedonderzoek zien of je kanker hebt?

Niet met een algemeen bloedonderzoek. Normale waarden sluiten niet elke ziekte uit, en er is geen routinebloedtest voor kanker. Opsporing gebeurt met eigen testen per leeftijd, zoals de ontlastingstest of een darmonderzoek voor darmkanker[18].

Kan het bloedbeeld diabetes aantonen?

Nee. Het bloedbeeld telt de bloedcellen[1]. Diabetes zoek je met suikertesten: nuchtere glucose, HbA1c of een glucosetolerantietest[5].

Kan ik zonder klachten "alles" laten testen?

Je kunt het vragen, en je huisarts legt uit wat zinvol is. Elke extra test vergroot de kans op een grenswaarde die tot meer onderzoek leidt[16], terwijl algemene gezondheidschecks de sterfte niet aantoonbaar verlagen[14].

Hoort een urinetest bij een algemeen onderzoek?

Vaak wel, vooral bij diabetes of hoge bloeddruk, met albumine in de urine om de nieren te controleren[7]. Het gewone urineonderzoek staat in onze gids over urineonderzoek.

Gerelateerde testen en gidsen

Bronnen

  1. MedlinePlus. Complete blood count (CBC). medlineplus.gov (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  2. MedlinePlus. Comprehensive metabolic panel (CMP). medlineplus.gov (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  3. MedlinePlus. How to understand your lab results. medlineplus.gov (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  4. Ozarda Y. Reference intervals: current status, recent developments and future considerations. Biochem Med (Zagreb). 2016;26(1):5-16. doi:10.11613/BM.2016.001 (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  5. Centers for Disease Control and Prevention. Diabetes testing. cdc.gov (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  6. MedlinePlus. Cholesterol levels: what you need to know. medlineplus.gov (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  7. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Chronic kidney disease tests and diagnosis. niddk.nih.gov (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  8. US Preventive Services Task Force. Screening for prediabetes and type 2 diabetes: recommendation statement. JAMA. 2021;326(8):736-743. doi:10.1001/jama.2021.12531 (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  9. US Preventive Services Task Force. Screening for hepatitis C virus infection in adolescents and adults: recommendation statement. JAMA. 2020;323(10):970-975. doi:10.1001/jama.2020.1123 (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  10. Centers for Disease Control and Prevention. Hepatitis B: diagnosis and testing (clinical guidance). cdc.gov (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  11. US Preventive Services Task Force. Screening for HIV infection: recommendation statement. JAMA. 2019;321(23):2326-2336. doi:10.1001/jama.2019.6587 (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  12. LeFevre ML; US Preventive Services Task Force. Screening for thyroid dysfunction: recommendation statement. Ann Intern Med. 2015;162(9):641-650. doi:10.7326/M15-0483 (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  13. US Preventive Services Task Force. Screening for vitamin D deficiency in adults: recommendation statement. JAMA. 2021;325(14):1436-1442. doi:10.1001/jama.2021.3069 (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  14. Krogsbøll LT, Jørgensen KJ, Gøtzsche PC. General health checks in adults for reducing morbidity and mortality from disease. Cochrane Database Syst Rev. 2019;1:CD009009. doi:10.1002/14651858.CD009009.pub3 (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  15. Nordestgaard BG, Langsted A, Mora S, et al. Fasting is not routinely required for determination of a lipid profile: a joint consensus statement from the EAS and EFLM. Eur Heart J. 2016;37(25):1944-1958. doi:10.1093/eurheartj/ehw152 (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  16. Thuisarts.nl (NHG). Ik wil misschien laten onderzoeken of ik wel gezond ben. thuisarts.nl (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  17. Rijksoverheid. Moet ik de huisartskosten zelf betalen? rijksoverheid.nl (geraadpleegd op 30 oktober 2026)
  18. Centers for Disease Control and Prevention. Screening for colorectal cancer. cdc.gov (geraadpleegd op 30 oktober 2026)

Dit artikel is algemene gezondheidsinformatie. Het vervangt geen onderzoek, diagnose of behandeling door een arts. Bij pijn op de borst, ernstige benauwdheid of flauwvallen bel je meteen 112.