Te hoge en te lage bloedsuiker: symptomen, waarden en wat te doen

Het belangrijkste
Een te hoge bloedsuiker geeft dorst, vaak plassen, moeheid en wazig zien. Een te lage bloedsuiker geeft trillen, zweten, honger en verwardheid. In Nederland geldt een bloedsuiker onder 3,9 mmol/L (70 mg/dL) als te laag; verwarring of toevallen worden waarschijnlijker onder 3,0 mmol/L (54 mg/dL). Alleen een meting of bloedonderzoek laat zien welke van de twee je hebt. Een te lage bloedsuiker met sufheid of een toeval, of een hoge met acetonadem, braken of diepe ademhaling, is een spoedgeval.
Wat zijn de symptomen van een te hoge bloedsuiker?
Een te hoge bloedsuiker (hyperglykemie, een "hyper") komt vooral voor bij diabetes die niet is ontdekt of niet goed is ingesteld. Het Diabetes Fonds noemt een waarde boven 10 mmol/L een hyper[8]. Op den duur beschadigt het zenuwen en bloedvaten[6]. De klachten komen soms plotseling, bij diabetes type 2 soms pas na jaren[3][6].
- Dorst en plassen: veel dorst, vaak plassen en toegenomen honger[3][4][8].
- Algemeen: ongewone moeheid, onverklaard gewichtsverlies, prikkelbaarheid of een wisselend humeur[3][4][8].
- Ogen: wazig zien[3][4][8].
- Huid en infecties: slecht genezende wondjes en steeds terugkerende urine-, huid- of schimmelinfecties[3][4].
- Zenuwen: doof of tintelend gevoel in handen of voeten[3].
Veel mensen met diabetes type 2 merken lange tijd niets. Alleen een bloedtest geeft zekerheid[3].
Wat zijn de symptomen van een te lage bloedsuiker?
Een bloedsuiker onder 3,9 mmol/L (70 mg/dL) is te laag[1][2][7]. Je arts kan voor jou een andere grens afspreken[2]. Het Diabetes Fonds noemt een hypo bij een waarde onder 4 mmol/L[8]. De klachten komen vaak snel[2].
- Licht tot matig: trillen, zweten, honger, hartkloppingen, duizeligheid, moeheid, hoofdpijn, concentratieproblemen, plotseling wisselend humeur, wazig of dubbel zien[2][7][8].
- Ernstig: je reageert niet meer goed, raakt bewusteloos of krijgt een toeval[2][8]. Verwarring of toevallen komen vaker voor onder 3,0 mmol/L (54 mg/dL)[1].
- Tijdens de slaap: nachtmerries, doorweekte lakens of moe, prikkelbaar of verward wakker worden[2].
Wanneer moet ik naar de huisarts of de huisartsenpost?
Wanneer naar de dokter?
- Spoed: bel 112 als iemand met een lage bloedsuiker bewusteloos is, een toeval krijgt of niet wakker te maken is[7][8]. Bel ook bij een zeer hoge bloedsuiker met diepe ademhaling, een adem die naar aceton ruikt, misselijkheid, braken, buikpijn of flauwvallen: dat zijn tekenen van ketoacidose, een medisch noodgeval[4][5][8].
- Direct of binnen 24 tot 48 uur bel je de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenpost, als je bloedsuiker na suiker onder 3,9 mmol/L blijft of je verward raakt[7]. Ook bij herhaalde hoge waarden met dorst, veel plassen en gewichtsverlies, bij herhaalde lage waarden, of bij ketonen in urine of bloed als je diabetes hebt[5].
- Bij je volgende afspraak bij wazig zien, slecht genezende wondjes, steeds terugkerende infecties, doof of tintelend gevoel, of elk symptoom van een hoge bloedsuiker, ook als het mild is[3][4].
Wat veroorzaakt een te hoge of te lage bloedsuiker?
- Vaak Hoog: diabetes die niet is ontdekt of niet onder controle is. Zonder genoeg werkzame insuline hoopt glucose zich op in het bloed[1][6].
- Vaak Laag, bij diabetes: insuline of tabletten die de alvleesklier insuline laten maken (sulfonylureumderivaten en meglitiniden), een maaltijd overslaan of uitstellen, te weinig koolhydraten, vasten met diabetesmedicijnen, extra beweging (tot 24 uur lang effect), alcohol zonder voldoende eten en ziekte waardoor je minder eet[2].
- Mogelijk Laag, zonder diabetes: alcohol, hormoontekorten, ernstig hart-, nier- of leverfalen, sepsis, sommige maagoperaties tegen overgewicht en bepaalde medicijnen[1].
- Zeldzaam Laag: een insuline producerende tumor in de alvleesklier (insulinoom)[1].
Welk onderzoek laat zien of mijn bloedsuiker te hoog of te laag is?
Een vingerprik, een sensor of bloedonderzoek geeft het getal. Hieronder staat een fictieve uitslag van iemand met klachten van een hoge bloedsuiker.
| Bepaling | Uitslag | Referentiewaarde | Vlag |
|---|---|---|---|
| Glucose (nuchter) | 9,5 mmol/L | 4,0-6,0 mmol/L | H |
| HbA1c | 65 mmol/mol | 20-42 mmol/mol | H |
| Glucose in urine | Positief | Negatief | POS |
| Ketonen in urine | Negatief | Negatief | - |
- Nuchtere glucose: de bloedsuiker na enkele uren zonder eten. De getoonde grenzen zijn typische voorbeelden: de referentiewaarden van jouw laboratorium gelden.
- HbA1c: laat het gemiddelde van ongeveer drie maanden zien, niet de waarde van dit moment.
- Glucose en ketonen in urine: glucose in de urine past bij een hoge bloedsuiker. Zijn er ketonen, neem dan direct contact op met je arts[5].
Heb je een uitslag van glucose of HbA1c die je niet begrijpt? BloodSense legt elke regel van je volledige uitslag uit en helpt je je vragen voor het consult voor te bereiden.
Laat mijn glucose-uitslag uitleggenLees elke bepaling uitgebreid in onze uitleg over nuchtere bloedsuiker, HbA1c, geschatte gemiddelde glucose, insuline en glucose in urine. Het hele beeld van de ziekte vind je bij diabetes: symptomen, bloedsuikerwaarden en behandeling.
Wat moet ik doen bij een te lage bloedsuiker?
Deze stappen zijn voor mensen met diabetes die een te lage waarde meten. Vraag je arts om je eigen plan[2].
- Eet of drink direct iets met snelle suikers, bijvoorbeeld 6 tabletten druivensuiker, 6 suikerklontjes of een glas warm water met 2 eetlepels suiker. Geen light- of zerodrankjes[7][8].
- Eet daarna 2 boterhammen met zoet beleg, zoals jam[7].
- Meet je bloedsuiker na 15 minuten, na 1 uur en na 2 uur. Is een meting lager dan 3,9 mmol/L, bel dan direct je huisarts of de huisartsenpost[7].
Als je zelf niet kunt reageren, kan een ander een theelepel honing of stroop in je mond smeren. Is er glucagon in huis, dan kan dat worden ingespoten of als neuspoeder worden gegeven[2][7]. Iemand die bewusteloos is, heeft direct 112 nodig[7]. Een medische identificatie helpt anderen te zien dat je diabetes hebt[2].
Wat moet ik doen bij een te hoge bloedsuiker?
- Volg het plan van je diabetesteam; pas zelf geen medicijn aan.
- Drink voldoende water of thee zonder suiker en vermijd zoete dranken en alcohol. Wandelen of fietsen helpt ook[8].
- Controleer op ketonen als je diabetes type 1 hebt of je plan dat zegt, en bel direct je arts als ze er zijn[5].
- Bel 112 bij acetonadem, diepe ademhaling, braken of verminderd bewustzijn[5][8].
- Heb je nooit de diagnose gekregen en wel klachten, maak dan een afspraak voor bloedonderzoek: vroege diagnose steunt op relatief goedkope bloedglucosemetingen[6].
Vragen om aan je arts te stellen
- Wat is mijn eigen streefwaarde en wat is voor mij een "te lage" waarde?
- Bij welke klachten moet ik mijn bloedsuiker of ketonen meten?
- Heb ik glucagon nodig en wie moet leren het te geven?
- Kunnen mijn medicijnen te lage of te hoge waarden veroorzaken?
- Hoe vaak moeten mijn HbA1c en nuchtere glucose worden gecontroleerd?
Veelgestelde vragen
Welke bloedsuiker is te laag?
Onder 3,9 mmol/L (70 mg/dL) is te laag; ernstige klachten komen vaker voor onder 3,0 mmol/L (54 mg/dL)[1][7].
Kun je een te hoge bloedsuiker voelen?
Niet altijd. Veel mensen met diabetes type 2 hebben jarenlang geen klachten[3].
Kan een te lage bloedsuiker zonder diabetes voorkomen?
Ja, maar het is minder vaak. Oorzaken zijn alcohol, hormoontekorten, ernstig orgaanfalen en sommige medicijnen[1].
Waarom word ik moe en bezweet wakker?
Een lage bloedsuiker tijdens de slaap kan nachtmerries, zweten en moe, prikkelbaar of verward wakker worden geven[2].
Wat zijn de tekenen van ketoacidose?
Extreme moeheid, moeite met ademen, adem die naar aceton ruikt, misselijkheid, braken, buikpijn en flauwvallen. Het is een medisch noodgeval[4][5].
Gerelateerde artikelen
- DiabetesSymptomen, bloedsuikerwaarden en behandeling van de ziekte
- Nuchtere bloedsuikerZo lees je je nuchtere glucose
- HbA1cJe gemiddelde bloedsuiker over drie maanden
- Geschatte gemiddelde glucoseEen HbA1c omrekenen naar een gemiddelde
- InsulineHet hormoon achter hoge en lage waarden
- C-peptideEen test die laat zien hoeveel insuline je maakt
- Ketonen in urineWanneer ketonen om snel contact vragen
- MedlinePlus Medical Encyclopedia. Low blood sugar. Reviewed January 25, 2026. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Low blood glucose (hypoglycemia). Last reviewed July 2021. National Institutes of Health. niddk.nih.gov (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
- Centers for Disease Control and Prevention. Diabetes symptoms. Reviewed May 15, 2024. cdc.gov (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Symptoms and causes of diabetes. Last reviewed October 2024. National Institutes of Health. niddk.nih.gov (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
- MedlinePlus Medical Encyclopedia. Diabetic ketoacidosis. Reviewed January 10, 2025. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
- World Health Organization. Diabetes (fact sheet). November 14, 2024. who.int (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
- Thuisarts.nl (NHG). Ik heb diabetes type 2 en mijn bloedsuiker is te laag. Laatst gewijzigd 14 juli 2026. thuisarts.nl (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
- Diabetes Fonds. Hypo en hyper: herkennen, wat te doen, gevolgen. diabetesfonds.nl (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
Deze pagina geeft algemene informatie. Ze vervangt het advies van een arts niet; een arts beoordeelt je uitslagen samen met je klachten, voorgeschiedenis en onderzoek.



