Het belangrijkste

MRSA is een stafylokok (Staphylococcus aureus) die niet reageert op de antibiotica die normaal tegen stafylokokken werken. De bacterie leeft meestal onschuldig op de huid of in de neus en geeft pas problemen als hij het lichaam binnendringt, meestal als een rode, gezwollen, pijnlijke huidinfectie zoals een steenpuist. Alleen een laboratoriumonderzoek van een monster (een wondswab, pus, bloed of urine) laat zien of het MRSA is en welke antibiotica werken. Knijp of open het zelf niet. Verwardheid, benauwdheid of uitslag die niet wegdrukt zijn spoedgevallen.

Wat is MRSA, in het kort?

  • Wat het is: meticillineresistente Staphylococcus aureus, een stafylokok die ongevoelig is voor de antibiotica die gewoonlijk stafylokokkeninfecties behandelen[1][3].
  • Dragers: ongeveer een op de drie mensen draagt stafylokokken op de huid of in de neus zonder klachten[3]. De meeste mensen die MRSA bij zich dragen, hebben geen symptomen[2][6].
  • Overdracht: vooral via huid-op-huidcontact en besmette voorwerpen[1][3].
  • Diagnose: een laboratoriumonderzoek van een monster, met een test die laat zien welke antibiotica werken[1][3].
  • Behandeling: antibiotica gekozen op basis van de laboratoriumuitslag en soms het openen van een abces[1][3].

Wat zijn de symptomen van een MRSA-infectie?

  • Huid: een rood (op een bruine of zwarte huid moeilijker te zien), gezwollen, warm en pijnlijk gebied dat pus kan afgeven, vaak als een steenpuist[1][2][6]. Het wordt weleens aangezien voor een spinnenbeet[3].
  • Verspreiding in het lichaam: koorts of koude rillingen, benauwdheid, duizeligheid of verwardheid[2]. Ernstige infecties kunnen in het bloed, het hart, de longen, de urine, de botten, de gewrichten of een operatiewond terechtkomen, met pijn op de borst, hoesten, vermoeidheid, hoofdpijn, uitslag of wonden die niet genezen[1][6].

"Aan de huid kun je niet zien of het een MRSA-infectie is"[3] (vrij vertaald). Daarom is een monster nodig.

Wanneer moet ik naar de huisarts of de huisartsenpost?

Wanneer naar de dokter?

  • Spoed: bel 112 bij verwardheid of onduidelijke spraak, benauwdheid, een blauwe, grijze of bleke huid, lippen of tong, of uitslag die niet verdwijnt als je er een glas op drukt[2]. Rijd niet zelf.
  • Binnen 24 tot 48 uur bel je de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenpost, bij een pijnlijke, gezwollen, warme, rode wond of snee die pus afgeeft, een steenpuist die groeit, of een huidinfectie met koorts of zonder verbetering na 48 uur[2][3].
  • Bij je volgende afspraak bij steeds terugkerende steenpuisten of huidinfecties, een wond die traag geneest, of vóór een operatie als je eerder MRSA hebt gehad[1].

Hoe krijg je MRSA en wie loopt risico?

  • Vaak Huid-op-huidcontact met een besmette persoon of wond, gedeelde handdoeken, scheermesjes of sportmateriaal, en sneetjes of een beschadigde huid[1][3].
  • Vaak Zorgsituaties: lange ziekenhuisopnames, operaties, dialyse, infuussen en ingebrachte hulpmiddelen, kankerbehandeling of medicijnen die de afweer verzwakken[1][2][3].
  • Mogelijk Sporters, kinderen op de opvang, militairen in een kazerne, mensen die drugs spuiten, een recente tatoeage en een recente griep of longinfectie[1][3]. In Nederland wordt ook getest na een recente opname in een buitenlands ziekenhuis of na contact met varkens, vleeskalveren of vleeskuikens die bedrijfsmatig worden gehouden[6].
  • Zeldzaam Complicaties als de infectie onbehandeld blijft: longontsteking, een infectie in het bloed, een infectie van de operatiewond, sepsis of overlijden[3][6].

Met welk onderzoek stel je MRSA vast?

Alleen testen geeft zekerheid[1]. Een zorgverlener stuurt een monster naar een laboratorium[3]: een swab van een huidwond, pus uit een abces, of bloed, urine of sputum[1]. Het laboratorium bepaalt welke bacterie het is en test welke antibiotica ertegen werken[1]. Zo'n kweek met gevoeligheidsbepaling (antibiogram) lees je net als een urinekweek of een feceskweek. Hieronder staat een fictieve uitslag.

Fictief voorbeeld van een regel uit een kweekuitslag (Nederlands formaat)
BepalingUitslagReferentieVlag
WondkweekStaphylococcus aureus, meticillineresistent (MRSA)Geen ziekteverwekkerPOS
OxacillineResistentGevoeligR
VancomycineGevoeligGevoeligS
DoxycyclineGevoeligGevoeligS
Trimethoprim-sulfamethoxazolGevoeligGevoeligS
  1. Meticillineresistent (MRSA): de stafylokok is gevonden en reageert niet op de gebruikelijke stafylokokkenantibiotica[1].
  2. Gevoeligheid (S, I, R): S betekent gevoelig: het antibioticum werkt naar verwachting. R betekent resistent: het werkt niet. I (intermediair) komt ook voor op uitslagen. Je arts kiest uit de regels met S, rekening houdend met je gezondheid[1].
  3. Screeningsswabs: vóór een operatie kunnen swabs uit de neus, de mond, de oksels, de lies en van elke wond worden ingestuurd[2]. Wie MRSA draagt zonder actieve infectie, heeft zelden behandeling nodig[1].

Heb je een kweekuitslag met gevoeligheidsbepaling die je niet begrijpt? BloodSense legt elke regel van je volledige uitslag uit en helpt je je vragen voor je arts voor te bereiden.

Laat mijn kweekuitslag uitleggen

Wat betekent een positieve MRSA-screening?

Ziekenhuizen kunnen vóór een operatie swabs nemen uit de neus, de mond, de oksels, de lies en van elke wond of beschadigde huid, en die laten onderzoeken[2]. Een positieve screening betekent dat je MRSA op de huid of in de neus draagt. Het betekent niet dat je ziek bent: wie de bacterie draagt zonder actieve infectie, heeft zelden behandeling nodig[1]. Is je uitslag positief, dan kan je zorgteam voor ongeveer 5 tot 10 dagen een neuszalf of neusspray en een lichaamswas voorstellen[2]. Vertel je zorgverleners altijd over een eerdere MRSA-uitslag[1].

Is MRSA vooral een ziekenhuisbacterie?

MRSA wordt ook "ziekenhuisbacterie" genoemd, omdat de bacterie vooral in ziekenhuizen uitbraken veroorzaakt. In Nederland komt MRSA relatief weinig voor[6]. Ernstige infecties komen vaker voor bij mensen met een langdurige ziekte, lange opnames in een ziekenhuis of zorginstelling, dialyse, kankerbehandeling of medicijnen die de afweer verzwakken[1]. Maar ook gezonde mensen kunnen een huidinfectie krijgen, vooral sporters die handdoeken of scheermesjes delen, kinderen op de opvang en mensen met een recente tatoeage[1][3]. Eenmaal in het lichaam kan de bacterie botten, gewrichten, bloed en organen bereiken[1].

Welk bloedonderzoek hoort bij een MRSA-infectie?

Als een infectie zich verspreidt, kunnen artsen een volledig bloedbeeld, CRP of procalcitonine en bloedkweken toevoegen, om te zien hoeveel ontsteking er is en of er bacteriën in het bloed zitten. Deze tests tonen MRSA niet zelf aan: alleen een kweek doet dat[1][4].

Hoe wordt MRSA behandeld?

Hier staan geen medicijnnamen of doseringen: die bepaalt je arts.

  • Huidinfectie: het laten openen door een zorgverlener kan de enige behandeling zijn. Open het niet zelf[1][3].
  • Antibiotica: de keuze hangt af van de laboratoriumuitslag, de richtlijnen en je gezondheid. Bij milde infecties kunnen tabletten volstaan; ernstige infecties kunnen antibiotica via een infuus in het ziekenhuis vragen[1][2].
  • Ernstige infecties in de longen of het bloed zijn moeilijker te behandelen, en antibiotica kunnen doorgaan na je ontslag uit het ziekenhuis[1]. Richtlijnen behandelen infecties van huid en weke delen, bloed en hartkleppen, longen, botten en gewrichten, en zenuwstelsel apart[5].
  • Dragers: na een positieve screening kunnen ongeveer 5 tot 10 dagen een neuszalf of neusspray en een lichaams- en haarwas worden gebruikt (NHS)[2]. In Nederland worden dragers in de zorg meestal behandeld; dragerschap verdwijnt vaak ook vanzelf, maar dat kan maanden tot jaren duren[6].

Hoe voorkom je MRSA?

  • Was je handen met water en zeep of gebruik handalcohol, ook als je een zorginstelling verlaat[1].
  • Houd sneetjes afgedekt met een schone, droge pleister en peuter nooit aan een bult en knijp er niet in[1][3].
  • Deel geen handdoeken, kleding, scheermesjes of make-up[1].
  • Sporters: dek wonden af, douche na het sporten en maak gedeeld materiaal schoon[1].
  • Vertel je zorgverlener vóór een operatie als je vaak infecties hebt gehad of MRSA hebt gehad[1].

Vragen om aan je arts te stellen

  1. Is mijn monster op MRSA onderzocht en welke antibiotica werken volgens de uitslag?
  2. Moet mijn infectie worden geopend, en door wie?
  3. Hoe voorkom ik dat anderen in huis het krijgen?
  4. Heb ik een screeningsswab of een behandeling om de bacterie kwijt te raken nodig?
  5. Bij welke klachten moet ik je bellen of naar de spoedeisende hulp gaan?

Veelgestelde vragen

Is MRSA hetzelfde als een stafylokokkeninfectie?

MRSA is een soort stafylokokkeninfectie, veroorzaakt door een stafylokok die ongevoelig is voor meerdere antibiotica. De meeste stafylokokkeninfecties worden veroorzaakt door Staphylococcus aureus[3][4].

Kun je MRSA bij je dragen zonder ziek te zijn?

Ja. Veel dragers hebben geen symptomen en hebben zelden behandeling nodig[1][2].

Is MRSA te behandelen?

Ja. Er zijn antibiotica om MRSA-infecties te behandelen, en sommige infecties moeten worden geopend[3].

Is MRSA besmettelijk?

Ja, vooral via huidcontact en besmette voorwerpen[1][3]. Goede handhygiëne verkleint het risico.

Kan bloedonderzoek MRSA aantonen?

Alleen een bloedkweek kan bacteriën in het bloed aantonen. Gewone bloedtellingen tonen ontsteking, niet de bacterie zelf[1].

Gerelateerde artikelen

  1. MedlinePlus Medical Encyclopedia. MRSA. Reviewed August 29, 2024. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  2. National Health Service. MRSA. Reviewed October 9, 2026. nhs.uk (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  3. Centers for Disease Control and Prevention. About MRSA. Reviewed June 26, 2025. cdc.gov (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  4. MedlinePlus. Staphylococcal infections (health topic). Updated November 8, 2023. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  5. Liu C, Bayer A, Cosgrove SE, et al. Clinical practice guidelines by the Infectious Diseases Society of America for the treatment of methicillin-resistant Staphylococcus aureus infections in adults and children. Clin Infect Dis. 2011;52(3):e18-e55. doi:10.1093/cid/ciq146 (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  6. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). MRSA. rivm.nl (geraadpleegd op 24 oktober 2026)

Deze pagina geeft algemene informatie. Ze vervangt het advies van een arts niet; een arts beoordeelt je uitslagen samen met je klachten, voorgeschiedenis en onderzoek.