Gonorroe (druiper): symptomen, soa-test en behandeling

Gonorroe, in de volksmond ook wel ‘druiper’ genoemd, is een veelvoorkomende soa (seksueel overdraagbare aandoening) die wordt veroorzaakt door een bacterie. Je krijgt het door seks. Gonorroe kan je geslachtsdelen, je anus en je keel infecteren, en veel mensen merken er niets van, vooral vrouwen. Daardoor kan de infectie ongemerkt worden doorgegeven. Dat klinkt misschien zorgelijk, maar gonorroe is makkelijk aan te tonen met een eenvoudige plastest of een test met een wattenstokje, en één behandeling met antibiotica geneest het bijna altijd. Omdat gonorroe zonder behandeling op den duur ernstiger klachten kan geven, beschermt testen op het juiste moment jezelf én je sekspartners. In dit artikel lees je wat gonorroe is, welke symptomen je kunt krijgen, hoe je het krijgt, hoe de soa-test gaat, welke behandeling er is en wat nieuw onderzoek laat zien.

Wat is gonorroe?

Gonorroe is een soa die wordt veroorzaakt door de bacterie Neisseria gonorrhoeae. Die bacterie groeit op vochtige slijmvliezen. Volgens Thuisarts kun je door gonorroe een ontsteking krijgen in je plasbuis, je vagina en baarmoedermond, je anus en je keel. Ook de ogen kunnen geïnfecteerd raken; dat is vooral ernstig bij een pasgeboren baby die tijdens de geboorte besmet raakt. Omdat de bacterie op meer plekken tegelijk kan zitten, kun je op meerdere plaatsen besmet zijn zonder dat je het weet.

Gonorroe komt in Nederland vaak voor. Volgens het RIVM hadden in 2025 14.297 mensen die zich bij de GGD op een soa lieten testen gonorroe, en stelden huisartsen in 2024 ongeveer 19.800 keer gonorroe vast. Soa Aids Nederland schat dat elk jaar ongeveer 20.000 mensen in Nederland gonorroe krijgen, en dat zijn dan alleen de mensen die zich hebben laten testen. Gonorroe komt vaker voor bij mannen die seks hebben met mannen dan bij heteroseksuele mensen. De infectie is goed te behandelen, maar omdat de bacterie steeds vaker ongevoelig wordt voor antibiotica, blijven testen en snelle behandeling belangrijk.

Gonorroe symptomen: hoe merk je dat je gonorroe hebt?

Veel mensen met gonorroe merken niets, vooral vrouwen. Juist daardoor kan de infectie zich verspreiden zonder dat jij of je partner het doorheeft. Volgens het RIVM krijgt ongeveer 90% van de mannen met gonorroe klachten, tegenover 30% tot 60% van de vrouwen. Bij een infectie in de keel of de anus merkt ongeveer 90% van de mensen niets. Als je wel klachten krijgt, beginnen die volgens Thuisarts meestal 2 dagen tot 2 weken na de besmetting; het RIVM spreekt van twee dagen tot drie weken.

Soms krijgen mannen en vrouwen ook pijn in de gewrichten, en heel soms een oogontsteking. Een infectie in de anus kan afscheiding, jeuk, pijn of pijn bij het poepen geven, maar blijft vaak ook stil. Een infectie in de keel, opgelopen bij orale seks, geeft meestal helemaal geen klachten. Dat is nog een reden waarom testen belangrijker is dan wachten tot je iets merkt.

Is gonorroe gevaarlijk?

Volgens Thuisarts kan gonorroe meestal geen kwaad, maar zonder behandeling kun je soms ernstige klachten krijgen. Bij vrouwen kan de infectie omhoog gaan naar de baarmoeder, eierstokken en eileiders. Die ontsteking, een bekkenontsteking, merk je aan erge buikpijn, vaak met koorts. Wie vaker zo’n ontsteking heeft, heeft een iets grotere kans dat zwanger worden niet lukt, en het RIVM noemt ook een grotere kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Mannen kunnen een ontsteking van de bijbal, ballen of prostaat krijgen, maar dat komt bijna nooit voor. In zeldzame gevallen komt de bacterie in het bloed terecht. Volgens het RIVM kan dat leiden tot ontstekingen van gewrichten, bloedvergiftiging of hersenvliesontsteking. Gonorroe maakt het ook makkelijker om hiv op te lopen of door te geven; daarom wordt vaak tegelijk op hiv getest.

Ben je zwanger? Dan is behandeling extra belangrijk. Volgens het RIVM kunnen zwangeren met gonorroe ernstige klachten krijgen, zoals een ontsteking in de baarmoeder, en kan de baby te vroeg worden geboren. De baby kan bij de geboorte ook gonorroe krijgen, met een oogontsteking of zelfs blindheid als gevolg. Laat je daarom altijd behandelen als je gonorroe hebt, ook als je weinig of geen klachten hebt.

Hoe krijg je gonorroe?

Je krijgt gonorroe door seks met iemand die besmet is, vooral door seks zonder condoom. Volgens Thuisarts kan dat bij seks waarbij de penis in de vagina of anus gaat, bij naakt op elkaar liggen waarbij geslachtsdelen of anus elkaar raken, en bij pijpen of beffen; de bacterie komt dan in je keel. Een zaadlozing is niet nodig om de bacterie door te geven. Het RIVM schrijft dat gonorroe erg besmettelijk is, zelfs al voordat de eerste klachten beginnen. Ook als je al eens gonorroe hebt gehad, kun je het opnieuw krijgen.

Kun je gonorroe krijgen zonder seks?

Gonorroe krijg je bijna altijd via seksueel contact. Volgens het RIVM kan de bacterie ook worden overgedragen via handen of seksspeeltjes, en kun je een ooginfectie krijgen als besmet lichaamsvocht, zoals sperma, op je gezicht terechtkomt. Een moeder kan gonorroe bij de geboorte doorgeven aan haar baby. Je kunt overigens ook seks hebben met iemand met gonorroe zonder dat je het zelf krijgt.

Het risico is groter als je jong bent, een nieuwe partner of meer dan één sekspartner hebt, niet altijd een condoom gebruikt of eerder gonorroe of een andere soa hebt gehad. Omdat gonorroe en chlamydia op dezelfde manier worden overgedragen en vaak samen voorkomen, test je meestal op allebei tegelijk. In onze uitleg over de symptomen en behandeling van chlamydia lees je meer over die andere veelvoorkomende soa.

Hoe weet je of je gonorroe hebt? De soa-test

Of je gonorroe hebt, weet je alleen door een soa-test te doen. Die kun je laten doen bij je huisarts of bij de GGD. Het lab gebruikt meestal een moleculaire test (een NAAT- of PCR-test) die het erfelijk materiaal van de bacterie opspoort; dat is de gevoeligste methode. Volgens Thuisarts lever je als man meestal een potje plas in, het liefst je eerste plas van de dag. Als vrouw haal je zelf met een soort wattenstokje wat vocht uit je vagina. Heb je seks gehad via je anus of keel, of heb je daar klachten? Dan wordt daar ook met een wattenstokje wat vocht weggehaald, door de arts of door jezelf. Een kweek, waarbij de bacterie in het lab wordt opgegroeid, wordt soms nog gebruikt, vooral om te bepalen welke antibiotica nog werken.

Wanneer test je? Heb je klachten, dan kun je meteen testen. Heb je geen klachten, dan test je volgens Thuisarts en Soa Aids Nederland het beste 2 weken na de laatste keer seks zonder condoom; dan zit er genoeg bacterie om met de test te zien. Gebruik tot de uitslag er is een condoom. De uitslag duurt volgens Thuisarts ongeveer een week. Bij een soa-consult wordt vaak op meerdere infecties tegelijk getest. In onze uitleg over een urinekweek lees je hoe zo’n plasmonster in het lab wordt onderzocht. De symptomen en oorzaken van herpes en de uitslag van een hiv-test helpen je een uitgebreider soa-pakket te begrijpen. En als de uitslagen binnen zijn, helpt onze uitleg over markeringen en referentiewaarden op een labuitslag je om te zien wat een uitslag betekent en wat je je huisarts kunt vragen.

Hoe kom je van gonorroe af? De behandeling

Gonorroe wordt behandeld met antibiotica, en de kans op genezing is groot. Volgens Thuisarts krijg je meestal 1 keer een prik met het antibioticum ceftriaxon. Dit medicijn is ook veilig als je zwanger bent. Kun je niet tegen het middel in de prik, dan krijg je pillen, meestal ciprofloxacine of amoxicilline. Azitromycine wordt in Nederland liever niet tegen gonorroe gegeven, omdat je er veel van nodig hebt en vaak gaat overgeven. Het RIVM meldt dat gonorroe in Nederland (nog) niet resistent is tegen ceftriaxon, maar dat dit in het buitenland al wel voorkomt.

Je sekspartners informeren is een belangrijk deel van de behandeling. Een partner die niet wordt behandeld, kan je opnieuw besmetten. Thuisarts adviseert om je sekspartners van het afgelopen half jaar te vertellen dat je gonorroe hebt. Wil je dat niet zelf doen, dan kan dat via partnerwaarschuwing.nl, met of zonder je naam. Heb geen seks tot 7 dagen na de prik of na de eerste pil; daarna kun je de gonorroe niet meer doorgeven. Wil je toch seks, gebruik dan altijd een condoom. Een controletest is volgens Thuisarts meestal niet nodig, maar wel als je met pillen bent behandeld, als je zwanger bent (dan 4 tot 6 weken na de behandeling), als je klachten blijven of terugkomen, of als je opnieuw seks hebt gehad met iemand met een soa.

Gaat gonorroe vanzelf weg? En hoe lang kun je ermee rondlopen?

Volgens Soa Aids Nederland gaat gonorroe soms vanzelf over, maar meestal niet. Omdat veel mensen geen klachten hebben, kun je er lang mee rondlopen zonder het te weten en het in die tijd aan anderen doorgeven. Met de juiste antibiotica verdwijnt gonorroe bij verreweg de meeste mensen helemaal, zonder blijvende gevolgen. Omdat je opnieuw besmet kunt raken, vooral als een partner niet is behandeld, is de kans op een goede afloop het grootst als de infectie vroeg wordt gevonden en jullie allebei klaar zijn met de behandeling voordat je weer seks hebt. Regelmatig testen, in plaats van wachten op klachten, vindt de infectie meestal vroeg genoeg om complicaties zoals een bekkenontsteking of bijbalontsteking te voorkomen.

Leven met de kans op gonorroe komt vooral neer op voorkomen: altijd een condoom of beflapje gebruiken, open met je partners praten over testen, en je regelmatig laten testen als je seksueel actief bent, zeker als je jong bent, een nieuwe partner of meerdere partners hebt, of een man bent die seks heeft met mannen. Gonorroe is een veelvoorkomende en goed te behandelen soa, en het zegt niets over wie je bent. Snel behandelen en de hele behandeling afmaken beschermt je eigen gezondheid en die van je partners.

Nieuwste wetenschappelijke inzichten over gonorroe

Door de groeiende resistentie tegen antibiotica zijn nieuwe behandelingen tegen gonorroe een prioriteit voor de volksgezondheid. In 2025 verschenen in The Lancet twee studies naar de eerste nieuwe soorten antibiotica tegen gonorroe in tientallen jaren. Volgens onderzoek dat in PubMed is opgenomen, genas één dosis van het nieuwe antibioticum zoliflodacine als drankje in een fase 3-studie 90,9% van de ongecompliceerde gonorroe-infecties van de geslachtsdelen, tegenover 96,2% bij de standaardbehandeling met ceftriaxon plus azitromycine. Daarmee voldeed het aan de grens voor ‘niet slechter dan’ (Luckey et al., 2025). Wat betekent dit voor jou? Op basis van deze studie is het middel in de Verenigde Staten toegelaten onder de naam Nuzolvence, waarmee artsen daar een middel zonder prik krijgen nu oudere antibiotica minder betrouwbaar worden. Een tweede fase 3-studie onderzocht gepotidacine als pillen, in twee doses met tien tot twaalf uur ertussen. Dat werkte bij 92,6% van de deelnemers, tegenover 91,2% bij ceftriaxon plus azitromycine, al kwamen klachten van maag en darmen iets vaker voor (Ross et al., 2025). Wat betekent dit voor jou? Deze studie ondersteunde de Amerikaanse toelating van gepotidacine onder de naam Blujepa, een tweede middel als pil voor mensen die de standaardbehandeling niet kunnen krijgen, bijvoorbeeld door een allergie. Of en wanneer deze middelen in Nederland worden gebruikt, staat niet in de Nederlandse bronnen van dit artikel.

Ook op het gebied van preventie is er nieuw onderzoek. Volgens onderzoek dat in PubMed is opgenomen, liet een gerandomiseerde studie zien dat één dosis van 200 milligram doxycycline, genomen binnen 72 uur na seks zonder condoom, het totaal aan nieuwe infecties met gonorroe, chlamydia en syfilis met ongeveer twee derde verminderde vergeleken met de gewone zorg (Luetkemeyer et al., 2023). Wat betekent dit voor jou? Deze studie is de basis van ‘doxy-PEP’, dat de Amerikaanse CDC aanraadt voor mannen die seks hebben met mannen en transgender vrouwen die het afgelopen jaar een bacteriële soa hadden. Het effect tegen gonorroe is wel kleiner dan tegen chlamydia of syfilis, en onderzoekers letten op tekenen van groeiende resistentie tegen doxycycline. Wil je weten wat in Nederland wordt geadviseerd, bespreek dat dan met je huisarts of de GGD.

Woordenlijst bij gonorroe

Veelgestelde vragen over gonorroe

Wat is gonorroe en hoe krijg je het?

Gonorroe is een veelvoorkomende soa die wordt veroorzaakt door de bacterie Neisseria gonorrhoeae. Je krijgt het door vaginale, anale of orale seks met iemand die besmet is, en een moeder kan het bij de geboorte aan haar baby doorgeven. Het kan de geslachtsdelen, de anus en de keel infecteren.

Wat zijn de symptomen van gonorroe bij mannen en bij vrouwen?

Mannen hebben vaak pijn bij het plassen en vocht uit de penis (een druiper), en soms pijn aan de prostaat of balzak. Vrouwen kunnen pijn bij het plassen, groen-geel vocht uit de vagina en bloedverlies tussen de menstruaties hebben, maar merken vaker dan mannen helemaal niets. Een infectie in de anus of keel kan bij iedereen voorkomen en geeft vaak weinig of geen klachten.

Kun je gonorroe hebben zonder klachten?

Ja, veel mensen met gonorroe hebben geen klachten, vooral vrouwen en mensen met een infectie in de keel. Daardoor kan de infectie ongemerkt worden doorgegeven. Daarom is regelmatig testen, in plaats van wachten op klachten, verstandig als je risico loopt.

Hoe wordt gonorroe getest?

Met een soa-test bij de huisarts of de GGD. Het lab gebruikt meestal een gevoelige moleculaire test (NAAT/PCR) op plas of op vocht dat met een wattenstokje is afgenomen uit vagina, keel of anus. Een kweek wordt soms gebruikt, vooral om te bepalen welke antibiotica nog werken.

Hoe wordt gonorroe behandeld?

Meestal met één prik met het antibioticum ceftriaxon. Kun je daar niet tegen, dan krijg je pillen en volgt later een controletest. Heb geen seks tot 7 dagen na de prik of de eerste pil, en vertel je sekspartners van het afgelopen half jaar dat je gonorroe hebt, zodat zij zich ook kunnen laten testen en behandelen.

Is gonorroe te genezen, en kun je het opnieuw krijgen?

Ja, gonorroe is te genezen met de juiste antibiotica, en de meeste infecties verdwijnen helemaal. Een eerdere gonorroe beschermt je niet tegen een nieuwe besmetting. Je kunt het dus opnieuw krijgen, vooral als een partner niet tegelijk wordt behandeld of als je opnieuw wordt blootgesteld.

Bronnen

• Thuisarts (NHG) — Ik heb gonorroe — Thuisarts.nl, geraadpleegd 2026 — thuisarts.nl
• RIVM — Gonorroe — rivm.nl, geraadpleegd 2026 — rivm.nl
• Soa Aids Nederland — Gonorroe — soaaids.nl, geraadpleegd 2026 — soaaids.nl
• Richtlijnendatabase — Seksueel overdraagbare aandoeningen, C2 Gonorroe — richtlijnendatabase.nl — richtlijnendatabase.nl
• Centers for Disease Control and Prevention — About Gonorrhea — CDC, 2024 (Engelstalig) — cdc.gov
• Mayo Clinic — Gonorrhea: Symptoms and Causes — Mayo Clinic, 2023 (Engelstalig) — mayoclinic.org
• Centers for Disease Control and Prevention — Gonorrhea Treatment Guidelines — CDC Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021 (Engelstalig) — cdc.gov
• Luckey A, Balasegaram M, Barbee LA, et al. — Zoliflodacin versus ceftriaxone plus azithromycin for treatment of uncomplicated urogenital gonorrhoea: an international, randomised, controlled, open-label, phase 3, non-inferiority clinical trial — The Lancet, 2025 (Engelstalig) — doi.org/10.1016/S0140-6736(25)01953-1
• Ross JDC, Wilson J, Workowski KA, et al. — Oral gepotidacin for the treatment of uncomplicated urogenital gonorrhoea (EAGLE-1): a phase 3 randomised, open-label, non-inferiority, multicentre study — The Lancet, 2025 (Engelstalig) — doi.org/10.1016/S0140-6736(25)00628-2
• Luetkemeyer AF, Donnell D, Dombrowski JC, et al. — Postexposure Doxycycline to Prevent Bacterial Sexually Transmitted Infections — New England Journal of Medicine, 2023 (Engelstalig) — doi.org/10.1056/NEJMoa2211934

Verder lezen

• Vergelijk met een verwante soa in onze uitleg over de symptomen en behandeling van chlamydia.
• Lees wat een lab in een plasmonster kan vinden in onze uitleg over de uitslag van een urinekweek.
• Vergelijk de klachten van veelvoorkomende infecties in onze uitleg over de symptomen en oorzaken van herpes.
• Begrijp een andere infectie waarop vaak tegelijk wordt getest in onze uitleg over de uitslag van een hiv-test.
• Lees je uitslagen met meer vertrouwen met onze uitleg over referentiewaarden, markeringen en vervolgstappen op een labuitslag.

Begrijp je labuitslag met BloodSense

De zorg bij gonorroe begint bijna altijd met één labuitslag: een positieve of negatieve test op plas of op vocht van een wattenstokje. Omdat er vaak in één keer ook op chlamydia, hiv en andere soa’s wordt getest, kan een uitslag van een soa-test meerdere waarden tegelijk bevatten, elk met een eigen betekenis en een eigen vervolgstap.

BloodSense zet een volledige labuitslag om in gewone taal, legt uit wat elke uitslag betekent en welke vragen je aan je huisarts of de GGD kunt stellen, of je nu voor het eerst wordt getest, wilt weten of de behandeling heeft gewerkt of uitslagen voor meerdere infecties tegelijk bekijkt.

Laat je labuitslag binnen enkele minuten uitleggen

De informatie op deze pagina is bedoeld als uitleg en vervangt geen consult bij je huisarts of de GGD. Het BloodSense-rapport wordt gemaakt door kunstmatige intelligentie, alleen ter informatie. Het is geen diagnose en geen behandeladvies.