Chlamydia: symptomen, test, behandeling en het nieuwe testbeleid

Chlamydia is een veelvoorkomende bacteriële infectie die je krijgt door seks: vaginale seks, anale seks en, veel minder vaak, orale seks. Volgens Thuisarts is het in Nederland de soa (seksueel overdraagbare aandoening) die het meest voorkomt, vooral bij mensen jonger dan 25 jaar. De meeste infecties geven helemaal geen klachten. Dat klinkt misschien onrustig, maar chlamydia is makkelijk aan te tonen en goed te genezen met een korte kuur antibiotica. In Nederland is het beleid sinds 2025 bovendien veranderd: zonder klachten is een chlamydiatest meestal niet meer nodig. Deze uitleg beschrijft wat chlamydia is, welke symptomen je kunt merken, hoe je het krijgt, hoe de test gaat, wat de behandeling is, hoe het Nederlandse testbeleid werkt en wat nieuw onderzoek laat zien.
Wat is chlamydia?
Chlamydia is een infectie met de bacterie Chlamydia trachomatis. De bacterie zit in de penis, de vagina of de anus, en gaat over door seks met iemand die de infectie heeft, vooral seks zonder condoom. Omdat chlamydia zo vaak geen klachten geeft, hebben veel mensen het zonder het te weten en geven ze het ongemerkt door aan anderen.
Chlamydia komt overal ter wereld veel voor. In de Verenigde Staten werden in 2024 meer dan 1,5 miljoen gevallen gemeld, waarmee het daar de vaakst gemelde bacteriële soa is, al daalde het aantal twee jaar op rij. In Nederland komt chlamydia ook van alle soa's het meest voor, vooral bij jongeren. Iedereen die seks heeft kan het krijgen. Belangrijk om te weten: volgens Soa Aids Nederland gaat chlamydia zonder klachten meestal vanzelf over, zonder schade aan je lichaam. Daarom kijken Nederlandse artsen tegenwoordig vooral naar klachten, en niet meer naar het opsporen van infecties bij mensen zonder klachten.
Wat zijn de symptomen van chlamydia?
De meeste mensen met chlamydia merken niets. Volgens Thuisarts krijgt ongeveer 1 op de 10 vrouwen met chlamydia klachten, en ongeveer de helft van de mannen. Als je wel iets merkt, begint dat meestal 1 tot 3 weken na de besmetting. Bij vrouwen kun je dan merken: pijn of een branderig gevoel bij het plassen, pijn onder in je buik, meer of andere afscheiding uit de vagina, een beetje bloedverlies terwijl je niet ongesteld bent, bloedverlies tijdens of na de seks, en pijn bij het vrijen. Bij mannen kun je merken: pijn of een branderig gevoel bij het plassen, vocht uit de penis (vooral 's ochtends, doorzichtig of groengeel), en minder vaak pijn of zwelling in de balzak.
Chlamydia kan ook in de anus zitten, door anale seks of doordat de infectie zich vanaf de vagina verspreidt; volgens Thuisarts heeft 3 van de 4 vrouwen met chlamydia in de vagina het ook in de anus, ook zonder anale seks. Chlamydia in de keel na orale seks komt heel soms voor. Ook die infecties zijn meestal stil, al kan een infectie in de anus soms jeuk, pijn, afscheiding of bloed, slijm of pus bij de ontlasting geven. Heel soms geeft chlamydia een oogontsteking. Omdat klachten ook door iets anders kunnen komen, zoals een blaasontsteking of een andere soa, is het goed om bij klachten altijd naar je huisarts of de GGD te gaan.
Hoe krijg je chlamydia en wie loopt meer risico?
Chlamydia komt door een infectie met de bacterie Chlamydia trachomatis. Je kunt het krijgen door seks waarbij de penis in de vagina of de anus gaat, en door naakt op elkaar liggen waarbij je geslachtsdelen tegen de penis, vagina of anus van de ander aankomen. Besmetting door alleen pijpen of beffen gebeurt bijna nooit. Je krijgt chlamydia niet via gewoon contact, zoals samen eten, een wc-bril of een zwembad. Een zwangere kan chlamydia bij een vaginale bevalling doorgeven aan de baby, wat bij de pasgeborene een oogontsteking of longontsteking kan geven.
Iedereen die seks heeft kan chlamydia krijgen, maar de kans is groter bij een nieuwe sekspartner of meerdere sekspartners, als je niet altijd een condoom gebruikt en als je eerder een soa hebt gehad. Jongeren onder de 25 krijgen het vaker dan ouderen. Omdat chlamydia en gonorroe op dezelfde manier overgaan en vaak samen voorkomen, wordt bij een test meestal op allebei gekeken. Wie meer wil weten over de symptomen en behandeling van gonorroe, krijgt een completer beeld bij een van beide diagnoses. Een onbehandelde soa met ontsteking maakt het ook makkelijker om hiv op te lopen of door te geven, en een condoom blijft de beste bescherming.
Hoe wordt chlamydia vastgesteld? De test en het Nederlandse testbeleid
Chlamydia wordt aangetoond met een NAAT, een test die het erfelijk materiaal van de bacterie opspoort. Bij vrouwen haal je meestal zelf met een soort wattenstokje wat vocht uit de vagina (een zelfswab); bij mannen lever je meestal plas in, en dan het eerste straaltje (eerstestraals-urine). Heb je anale seks gehad of klachten bij je anus, dan wordt ook daar met een wattenstokje vocht afgenomen. Dit punt verrast veel mensen: chlamydia wordt niet vastgesteld met een bloedtest, ook al wordt bloedonderzoek voor zoveel andere aandoeningen gebruikt. Een zelf afgenomen vaginale swab werkt ongeveer even goed als een swab die door een arts wordt afgenomen. Volgens Thuisarts krijg je de uitslag na ongeveer een week. Een positieve uitslag van een thuistest bespreek je altijd met je huisarts of de GGD, zodat je de juiste behandeling krijgt.
Op het moment van testen is Nederland duidelijk anders dan de Verenigde Staten. Amerikaanse richtlijnen raden jaarlijkse screening aan bij seksueel actieve vrouwen onder de 25, ook zonder klachten. In Nederland bleek uit jarenlang onderzoek dat op grote schaal testen en behandelen de verspreiding van chlamydia niet vermindert, en dat vrouwen met en zonder een eerdere chlamydia-infectie evenveel kans hebben om zwanger te worden. Daarom testen de GGD'en sinds januari 2025 alleen nog bij klachten. Je huisarts test soms nog wel zonder klachten. De tabel hieronder laat het verschil zien.
| Situatie | Chlamydiatest in Nederland |
|---|---|
| Je hebt klachten die bij chlamydia kunnen passen | Ja: ga naar je huisarts, of soms naar de GGD (soa-poli) |
| Je vaste sekspartner heeft chlamydia met klachten | Ja, vaak wel: bespreek het met je huisarts of de GGD |
| Je hebt geen klachten | Meestal niet nodig; de GGD test dan niet meer op chlamydia, je huisarts soms nog wel. Testen op andere soa's kan wel nodig zijn |
| Je bent zwanger en hebt chlamydia gehad | Na de behandeling een controletest |
Omdat chlamydia vaak samen met andere infecties voorkomt, kijkt dezelfde plas- of swabtest meestal ook naar gonorroe, en artsen raden vaak een hiv-test bij hetzelfde bezoek aan, samen met een test op syfilis, vooral bij een nieuwe partner of meerdere partners. Is een branderig gevoel bij het plassen de belangrijkste klacht, dan vraagt de huisarts soms ook een urinekweek aan of kijkt naar de witte bloedcellen in je urine, omdat een gewone blaasontsteking veel op chlamydia kan lijken. Bij een breder soa-consult wordt soms ook gekeken naar de symptomen en oorzaken van herpes, een andere veelvoorkomende infectie. Wie weet hoe je markeringen en referentiewaarden op een labuitslag leest, kan de uitslagen van de NAAT en eventuele andere tests beter samen begrijpen. Wil je weten of een soa-test voor jou nodig is? Soa Aids Nederland heeft een online soa-testwijzer die je daarbij helpt.
Hoe wordt chlamydia behandeld?
Chlamydia is helemaal te genezen met de juiste antibiotica, en de meeste mensen voelen zich snel weer goed. Thuisarts beschrijft de gangbare behandeling in Nederland: vrouwen krijgen meestal doxycycline, 2 keer per dag 1 pil van 100 milligram, 7 dagen lang. Mannen krijgen meestal azitromycine, in één keer 2 pillen van 500 milligram; mannen met chlamydia in de anus krijgen doxycycline. Zwangeren krijgen volgens Thuisarts azitromycine. Blijf de pillen slikken tot ze op zijn, ook als je klachten al weg zijn. In de Verenigde Staten is doxycycline voor bijna iedereen de eerste keus geworden, een verschuiving weg van de eenmalige dosis azitromycine die vroeger standaard was.
| Aanpak | Rol |
|---|---|
| Doxycycline | 100 mg 2 keer per dag, 7 dagen; in Nederland meestal bij vrouwen en bij chlamydia in de anus, in de VS de eerste keus voor bijna iedereen |
| Azitromycine | Eenmalig 1.000 mg (2 pillen van 500 mg); in Nederland meestal bij mannen en bij zwangeren |
| Sekspartners informeren | Je sekspartners vertellen dat je chlamydia hebt, zodat ze zich kunnen laten testen en zo nodig behandelen; je huisarts of de GGD bespreekt met je wie |
| Controletest na behandeling | Meestal niet nodig; wel als je zwanger bent, als klachten blijven of terugkomen, of na nieuw contact met iemand met een soa |
| Doxycycline na onveilige seks (doxy-PEP) | Een eenmalige dosis van 200 mg binnen 72 uur na seks zonder condoom, onderzocht vooral in de VS bij homo- en biseksuele mannen en transvrouwen met een eerdere bacteriële soa; voorkomt nieuwe infecties, behandelt geen bestaande infectie |
Heb geen seks in de eerste 7 dagen na de eerste pil; daarna kun je chlamydia volgens Thuisarts niet meer doorgeven. Wil je toch seks, gebruik dan altijd een condoom. Vertel je sekspartners dat je chlamydia hebt, zodat zij zich kunnen laten testen en behandelen als dat nodig is; anders kun je zelf opnieuw besmet raken. Thuisarts noemt de sekspartners van de afgelopen 6 maanden; Soa Aids Nederland legt bij mensen zonder klachten de nadruk op vaste partners. Je huisarts of de GGD helpt je kiezen wie je informeert. Een nieuwe test na de behandeling is in Nederland meestal niet nodig, anders dan in de VS, waar hertesten na ongeveer 3 maanden wordt aangeraden. Sommige mensen blijken na een half jaar toch weer chlamydia te hebben, meestal door een nieuwe besmetting, en je kunt je binnen een jaar nog een keer laten testen als je dat wilt. Doxy-PEP kan in onderzoek het risico op chlamydia flink verlagen, maar het is preventie voor mensen met een blijvend hoog risico, geen behandeling. Het werkt beter tegen chlamydia dan tegen gonorroe. Bespreek met de GGD of je huisarts of het voor jou zinvol is.
Leven met chlamydia en vooruitzichten
Chlamydia is helemaal te genezen, en na de behandeling is de infectie bij bijna iedereen weg. Klachten worden met medicijnen vaak in een paar dagen minder en zijn na een paar weken meestal helemaal weg. De grootste zorg is niet de infectie zelf, maar wat er soms gebeurt als die met klachten lang onbehandeld blijft. Bij vrouwen kan de infectie dan naar de baarmoeder, eileiders en eierstokken gaan en een ontsteking in het kleine bekken geven (PID). Thuisarts zegt dat dit niet vaak gebeurt; je merkt het aan erge buikpijn, vaak met koorts. Wie vaker zo'n ontsteking heeft, heeft een iets grotere kans dat zwanger worden niet lukt, en er is ook een kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Bij mannen kan chlamydia heel soms een pijnlijke ontsteking van de bijbal of prostaat geven. Bij mannen en vrouwen is chlamydia in verband gebracht met een reactieve gewrichtsontsteking.
Word je onvruchtbaar door chlamydia? Volgens Soa Aids Nederland niet: er is alleen een heel kleine kans dat je iets minder vruchtbaar bent, vooral als je vaker chlamydia met klachten hebt gehad, en dan kan zwanger worden soms iets langer duren. Volgens Thuisarts heeft een vrouw die vroeger een keer chlamydia heeft gehad net zoveel kans om zwanger te worden als een vrouw die het nooit heeft gehad. Dit is dus geen reden voor paniek, wel een reden om bij klachten op tijd naar je huisarts of de GGD te gaan en je te laten behandelen. Chlamydia hebben zegt niets over wie je bent: het is een heel gewone infectie. Open gesprekken met je partners over testen en consequent condoomgebruik verkleinen de kans dat je het opnieuw krijgt.
Nieuw wetenschappelijk onderzoek naar chlamydia
Onderzoek uit PubMed laat het volgende zien. Een systematische review en meta-analyse uit 2026, met 10 gerandomiseerde studies bij meer dan 1.100 mannen, vond dat doxycycline chlamydia vaker genas dan een eenmalige dosis azitromycine: ongeveer 93 procent tegenover 81 procent, met het grootste verschil bij infecties in de anus (Boujemaa en collega's, 2026). Wat dit voor jou betekent: dit onderzoek ondersteunt waarom doxycycline steeds vaker de eerste keus is, zeker bij chlamydia in de anus, zoals ook de Nederlandse aanpak voor anale chlamydia laat zien. Een verwante studie uit 2026 bij meer dan 33.000 homo- en biseksuele mannen en transvrouwen die doxy-PEP gebruikten, vond dat de bescherming tegen chlamydia (ongeveer 66,5 procent) en syfilis (ongeveer 60,7 procent) meer dan twee jaar overeind bleef, maar dat de bescherming tegen gonorroe grotendeels verdween doordat bacteriën resistent werden tegen tetracyclines (Yechezkel en collega's, 2026). Wat dit voor jou betekent: doxy-PEP kan het risico op chlamydia blijvend verlagen bij mensen voor wie het bedoeld is, maar je moet er niet op rekenen om gonorroe te voorkomen.
Testen wordt ook sneller, zonder aan betrouwbaarheid in te leveren. Een studie uit 2025 van een sneltest (een NAAT die direct op de poli werkt) op 13 plekken in de VS vond dat zelf afgenomen plas en vaginale swabs even goed werkten als door een arts afgenomen monsters, met een uitslag van labkwaliteit binnen ongeveer 20 minuten en geen duidelijk verschil tussen getraind personeel en mensen die het voor het eerst deden (Van Der Pol en collega's, 2025). Wat dit voor jou betekent: zelf afnemen is een betrouwbare manier om op chlamydia te testen, en een uitslag tijdens hetzelfde bezoek kan in de toekomst betekenen dat je sneller met een behandeling kunt beginnen. Samen wijzen deze studies op chlamydiazorg die preciezer is, met doxycycline als goed onderbouwde keus, en die makkelijker wordt, met snelle zelftests als betrouwbaar onderdeel van het testen bij klachten.
Woordenlijst bij chlamydia
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| NAAT | Een heel gevoelige test die het erfelijk materiaal van Chlamydia trachomatis opspoort in plas of in vocht van een wattenstokje. |
| Chlamydia trachomatis | De bacterie die chlamydia veroorzaakt. |
| Zonder klachten (asymptomatisch) | Een infectie hebben zonder iets te merken; dat geldt voor de meeste mensen met chlamydia. |
| PID (ontsteking in het kleine bekken) | Een ontsteking van baarmoeder, eileiders of eierstokken die soms volgt op een onbehandelde chlamydia met klachten. |
| Zelfswab | Een wattenstokje waarmee je zelf wat vocht uit de vagina of anus haalt voor de test. |
| Doxy-PEP | Een eenmalige dosis doxycycline na seks zonder condoom om de kans op sommige bacteriële soa's te verkleinen. |
| Herinfectie | Een nieuwe chlamydia-infectie na een geslaagde behandeling, meestal door een partner die niet behandeld is, niet door een behandeling die niet werkte. |
Veelgestelde vragen over chlamydia
Wat is chlamydia en hoe krijg je het?
Chlamydia is een veelvoorkomende soa door de bacterie Chlamydia trachomatis. Je krijgt het door seks met iemand die het heeft, vooral seks zonder condoom. Het gaat niet over door gewoon contact. Je kunt chlamydia hebben zonder het te weten, omdat de meeste infecties geen klachten geven.
Wat zijn de symptomen van chlamydia bij vrouwen?
De meeste vrouwen merken niets. Als er wel klachten zijn, kun je denken aan andere of meer afscheiding uit de vagina, pijn of branden bij het plassen, bloedverlies tussen de menstruaties of tijdens of na de seks, pijn bij het vrijen en pijn onder in de buik.
Wat zijn de symptomen van chlamydia bij mannen?
Ongeveer de helft van de mannen met chlamydia merkt niets. Als er klachten zijn, gaat het vaak om vocht uit de penis en pijn of branden bij het plassen. Pijn of zwelling in de balzak komt minder vaak voor.
Is het erg als je chlamydia hebt?
Meestal niet. Zonder klachten gaat chlamydia volgens Soa Aids Nederland meestal vanzelf over, zonder schade aan je lichaam. Heb je wel klachten, dan gaan die met antibiotica over. Laat je bij klachten testen en behandelen, want bij een infectie met klachten die lang onbehandeld blijft, kan soms een ontsteking in het kleine bekken of de bijbal ontstaan.
Kan chlamydia vanzelf overgaan?
Ja, vaak wel. Chlamydia zonder klachten gaat meestal vanzelf weg. Daarom testen de GGD'en sinds januari 2025 alleen nog bij klachten. Is er bij jou chlamydia gevonden, dan raadt Thuisarts aan je wel te laten behandelen, ook als je weinig of geen klachten hebt.
Kun je ook chlamydia krijgen zonder seks?
Nee, niet via gewoon contact zoals een wc-bril, handdoek of zwembad. Je krijgt het door seks, en dat kan ook zonder dat de penis in de vagina of anus gaat: naakt op elkaar liggen met de geslachtsdelen tegen elkaar kan ook. Een baby kan het bij de geboorte van de moeder krijgen.
Wordt chlamydia vastgesteld met een bloedtest?
Nee. Chlamydia wordt vastgesteld met een NAAT op plas of op vocht dat met een wattenstokje uit de vagina, anus of keel wordt gehaald. Een bloedtest wordt niet gebruikt om een chlamydia-infectie van nu vast te stellen.
Wat is de behandeling van chlamydia: doxycycline of azitromycine?
Allebei worden gebruikt. In Nederland krijgen vrouwen meestal doxycycline (2 keer per dag 100 milligram, 7 dagen) en mannen meestal een eenmalige dosis azitromycine; bij chlamydia in de anus is doxycycline de keus. Doxycycline geneest chlamydia in studies iets vaker dan azitromycine. Zwangeren krijgen volgens Thuisarts azitromycine.
Kun je chlamydia opnieuw krijgen na een behandeling?
Ja. Je bouwt geen bescherming op tegen chlamydia, dus je kunt het opnieuw krijgen, meestal via een partner die niet behandeld is. Daarom is het belangrijk je sekspartners te informeren. Houd je klachten, krijg je opnieuw klachten of ben je zwanger, laat je dan opnieuw testen.
Bronnen
- Thuisarts (NHG) — Ik heb chlamydia — Thuisarts.nl, geraadpleegd 2026 — thuisarts.nl
- Soa Aids Nederland — Chlamydia — Soaaids.nl, geraadpleegd 2026 — soaaids.nl
- Soa Aids Nederland — Chlamydia: testen en behandelen (voor professionals) — Soaaids.nl, geraadpleegd 2026 — soaaids.nl
- Centers for Disease Control and Prevention — About Chlamydia — CDC, 2024 (Engelstalig) — cdc.gov
- Centers for Disease Control and Prevention — Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines: Chlamydial Infections — CDC, 2021 (Engelstalig) — cdc.gov
- MedlinePlus, National Library of Medicine — Chlamydia Infections — MedlinePlus, 2024 (Engelstalig) — medlineplus.gov
- Boujemaa et al. — Efficacy and safety of doxycycline versus azithromycin for the treatment of Chlamydia trachomatis in cis-men: A systematic review and meta-analysis — International Journal of STD & AIDS, 2026 (Engelstalig) — doi.org
- Yechezkel et al. — Durability of doxycycline effectiveness against gonorrhoea after implementation of post-exposure prophylaxis in southern California, USA: a retrospective, test-negative, observational study — The Lancet Infectious Diseases, 2026 (Engelstalig) — doi.org
- Van Der Pol et al. — Sensitivity and specificity of the Cobas Liat CT/NG/MG nucleic acid test in a clinical laboratory setting and point-of-care location — Journal of Clinical Microbiology, 2025 (Engelstalig) — doi.org
Verder lezen
- Vergelijk met een verwante bacteriële soa in deze uitleg over de symptomen, oorzaken en behandeling van gonorroe.
- Vergelijk de klachten van veelvoorkomende infecties in deze uitleg over de symptomen en oorzaken van herpes.
- Begrijp een test die vaak bij hetzelfde bezoek wordt gedaan in deze uitleg over de uitslag van een hiv-test.
- Lees waar het lab in een urinemonster naar kijkt in deze uitleg over de uitslag van een urinekweek.
- Ontdek een marker die op ontsteking in de urinewegen wijst in deze uitleg over leukocyten in je urine.
- Lees uitslagen met meer vertrouwen met deze uitleg over referentiewaarden, markeringen en vervolgstappen op een labuitslag.
Begrijp je labuitslag met BloodSense
Bij chlamydia speelt labonderzoek bij elke stap een rol: een NAAT om de infectie vast te stellen, vaak samen met een hiv-test en andere soa-tests bij hetzelfde bezoek, en soms een controletest na de behandeling. Als die uitslagen overzichtelijk naast elkaar staan, samen met eventuele uitslagen van een urinekweek of witte bloedcellen in de urine als er ook plasklachten zijn, begrijp je beter wat er precies is onderzocht, wat positief of negatief was en wat de volgende stap met je huisarts is.
BloodSense vertaalt een volledige labuitslag naar gewone taal, laat zien wat elke waarde betekent en geeft je een lijst met vragen om aan je huisarts te stellen.
Laat je labuitslag uitleggen met BloodSense
De informatie op deze pagina is bedoeld als uitleg en vervangt geen consult bij je huisarts. Bij levensgevaar: bel 112. Het BloodSense-rapport wordt gemaakt door kunstmatige intelligentie, alleen ter informatie. Het is geen diagnose en geen behandeladvies.



