Het belangrijkste

Bij vitiligo ruimt je afweer de cellen op die de huid kleur geven. Er ontstaan melkwitte vlekken. Vitiligo is niet besmettelijk en niet gevaarlijk, maar gaat vaak samen met een schildklierziekte. Geen bloedtest stelt de diagnose; bloedonderzoek naar de schildklier (TSH, soms anti-TPO) wordt gedaan bij klachten of een verhoogd risico. Crèmes en lichttherapie kunnen kleur terugbrengen, vooral in het gezicht.

Wat is vitiligo?

Vitiligo is een blijvende huidaandoening waarbij de pigmentcellen (melanocyten) stoppen met werken of verdwijnen. Er blijven lichte tot witte vlekken over[8]. Vitiligo wordt nu duidelijk gezien als een auto-immuunziekte[6] en hoort daarmee bij de ziekten uit onze gids over auto-immuunziekten en hun bloedonderzoek.

Vitiligo in het kort
OnderwerpBelangrijkste feiten
Andere namenLeukoderma; een veelvoorkomende pigmentstoornis
Hoe vaakOngeveer 1 op de 100 mensen in Nederland[14]; wereldwijd heeft ongeveer 0,36% een diagnose[1], en velen weten het niet[2]
LeeftijdElke leeftijd, bij de meeste mensen vóór het 30e jaar[13][14]
Belangrijkste onderzoekHuidonderzoek, soms met een Wood-lamp; TSH, vrij T4 en anti-TPO om een schildklierziekte op te sporen[15]
Samen met15 tot 25% heeft minstens één andere auto-immuunziekte[9], vooral van de schildklier

Wat zijn de eerste symptomen van vitiligo?

De vlekken zijn eerst lichter dan de rest van de huid en worden daarna wit; soms zien ze roze en is de rand roodachtig of bruinig[8]. Ze zijn plat, schilferen niet en doen geen pijn; jeuk komt soms voor[8][13].

  • Vaak Non-segmentale vitiligo (ongeveer 9 op de 10 mensen): vlekken aan beide kanten van het lichaam, vaak rond mond en ogen, op de handen, voeten, ellebogen, knieën, oksels en geslachtsdelen[8][13]. Deze vorm breidt zich meestal langzaam uit in de loop van het leven[11].
  • Mogelijk Segmentale vitiligo: vlekken aan één kant of op één plek. Komt vaker voor bij kinderen (ongeveer 3 op de 10 kinderen met vitiligo)[8], groeit 6 tot 12 maanden en stopt dan meestal[11].
  • Mogelijk Witte of grijze haren in een vlek, op het hoofd, in wenkbrauwen, wimpers of baard[8].
  • Zeldzaam Universele vitiligo, op bijna de hele huid[8]; een ontsteking in het oog (uveïtis) of minder goed horen[8].

Nieuwe vlekken ontstaan vaak op plekken waar de huid geschuurd, beschadigd of verbrand is. Dat heet het Koebner-fenomeen[7].

Wanneer naar de dokter?

  • Spoed: bel 112 bij ernstige zwakte, flauwvallen, braken en buikpijn. Dat kan een bijniercrisis zijn bij de ziekte van Addison, een zeldzame metgezel van auto-immuunziekten.
  • Binnen 24 tot 48 uur (buiten kantoortijden via de huisartsenpost) bij een pijnlijk rood oog met wazig zien of lichtgevoeligheid, of bij veel dorst, vaak plassen en afvallen (mogelijk diabetes)[8].
  • Bij je volgende afspraak bij elke nieuwe lichte of witte vlek, vlekken die groter worden, of moeheid, gewichtsverandering en het snel koud hebben, die op de schildklier kunnen wijzen[8].

Waardoor komt vitiligo? Is het erfelijk of besmettelijk?

Bij de meeste mensen valt het eigen afweersysteem de pigmentcellen aan[13]. Bij segmentale vitiligo spelen vermoedelijk stoffen uit de zenuwuiteinden in de huid een rol[8], al doet de afweer waarschijnlijk bij alle vormen mee[7].

  • Erfelijkheid: varianten in meer dan 30 genen verhogen de kans[9]. Volgens Thuisarts heeft ongeveer 1 op de 3 mensen met vitiligo een familielid met vitiligo; de vorm met één vlek waarbij geen nieuwe vlekken komen, is niet erfelijk[13].
  • Stress en andere aanleidingen: een ingrijpende gebeurtenis zoals een bevalling, flinke zonnebrand, de puberteit of bepaalde chemische stoffen[8].
  • Niet besmettelijk: je kunt vitiligo niet van iemand krijgen of aan iemand doorgeven[13][10].

Hoe wordt vitiligo vastgesteld, en welk bloedonderzoek hoort erbij?

De huisarts herkent vitiligo vaak zelf en verwijst naar de dermatoloog voor behandeling of bij twijfel[13]. De diagnose wordt gesteld op het patroon van de vlekken; een huidbiopt is zelden nodig[14]. Met een sterke Wood-lamp in een donkere kamer is het pigmentverlies beter te zien[15], ook om vitiligo te onderscheiden van de schimmel pityriasis versicolor[8].

Bloedonderzoek bewijst geen vitiligo, maar zoekt naar ziekten die ermee samengaan. In een Amerikaanse kliniek met 1.098 patiënten had 12,9% een schildklierziekte, 3,8% alopecia areata en 0,5% pernicieuze anemie[3]. Een meta-analyse van 37 studies vond schildklierziekten ongeveer 4 keer zo vaak als bij mensen zonder vitiligo, vooral bij de non-segmentale vorm[4]. De Nederlandse richtlijn van de dermatologen is terughoudender: bloedonderzoek alleen bij aanwijzingen uit klachten of lichamelijk onderzoek, en TSH, vrij T4 en anti-TPO overwegen bij risicogroepen: kinderen, vrouwen boven de 35, vitiligo in de familie, zeer uitgebreide vitiligo of vitiligo op handen en voeten[15]. Hieronder een fictieve uitslag van een vrouw van 38 met nieuwe vlekken.

Fictief voorbeeld van een bloeduitslag na de diagnose vitiligo (Nederlands formaat)
BepalingUitslagReferentiewaardeVlag
TSH6,2 mE/l0,4-4,0 mE/lH
Vrij T4 (FT4)15 pmol/l10-25 pmol/l
Anti-TPO (TPO-antistoffen)180 kU/l< 35 kU/lH
Hemoglobine8,3 mmol/l7,5-10,0 mmol/l
Vitamine B12300 pmol/l150-700 pmol/l
Glucose nuchter4,9 mmol/l4,0-6,0 mmol/l
  1. TSH hoog, vrij T4 normaal: het patroon van een licht te traag werkende schildklier, de subklinische hypothyreoïdie. Eén uitslag wordt eerst herhaald.
  2. Anti-TPO hoog: de afweer richt zich ook op de schildklier, zoals bij de ziekte van Hashimoto. Bij vitiligo is de kans op positieve anti-TPO ongeveer 3,8 keer zo groot[4].
  3. Normale regels: hemoglobine, B12 en glucose worden niet bij iedereen bepaald; de arts vraagt ze aan als klachten wijzen op bloedarmoede of diabetes[8]. Referentiewaarden verschillen per laboratorium: die op je eigen uitslag gelden.

Afwijkende schildklierwaarden na de diagnose vitiligo? BloodSense legt elke regel van je uitslag in gewone woorden uit, zodat je weet wat je bij je volgende afspraak kunt bespreken.

Leg mijn uitslag uit

Elke waarde heeft een eigen uitleg: TSH, anti-TPO, schildklierwaarden, vitamine B12, volledig bloedbeeld en HbA1c. Bij vitiligo kan de schildklier ook te snel werken, zoals bij de ziekte van Graves[8].

Welk onderzoek hoort bij de controle van vitiligo?

  • De huid zelf: de arts beoordeelt de activiteit per vlek[7]. Vitiligo geldt als actief als er in de afgelopen 12 maanden vlekken bij kwamen of groter werden[10]; foto's met datum helpen.
  • De schildklier: er is geen vast schema voor iedereen. Vraag wanneer TSH opnieuw moet, zeker bij positieve anti-TPO: in een Brits onderzoek van 20 jaar kregen vrouwen met een verhoogde TSH én schildklierantistoffen 38 keer vaker een te traag werkende schildklier[12].
  • Ander onderzoek alleen bij klachten: bloedbeeld en B12 bij ongewone moeheid of bleekheid, glucose of HbA1c bij dorst, cortisol bij zwakte en afvallen[3][8].

Welke behandeling helpt bij vitiligo?

Vitiligo gaat niet over; behandelingen maken de vlekken bij ongeveer de helft van de mensen kleiner, maar geen enkele laat ze voorgoed verdwijnen[13]. Vlekken in het gezicht reageren meestal beter dan op handen en voeten[14].

  • Crèmes en zalven van de dermatoloog: een corticosteroïd of tacrolimus, alleen op de witte vlekken, meestal 3 tot 6 maanden. Werkt het best vroeg; corticosteroïden kunnen de huid dunner maken[13].
  • Ruxolitinib-crème (een JAK-remmer): door het Europees Geneesmiddelenbureau toegelaten vanaf 12 jaar voor non-segmentale vitiligo met vlekken in het gezicht, sinds april 2023[17]. In twee studies met 674 patiënten kreeg ongeveer 30% na 24 weken minstens 75% van de kleur in het gezicht terug, tegenover 7 tot 11% met een crème zonder werkzame stof; acne en jeuk op de plek waren de gewone bijwerkingen[5].
  • Lichttherapie met UVB in een lichtcabine, 2 tot 3 keer per week, maanden tot jaren; soms kan het thuis. Een zonnebank helpt niet; de kans op huidkanker wordt iets groter[13][14].
  • Corticosteroïdtabletten voor korte tijd, als er steeds nieuwe vlekken bij komen[10].
  • Transplantatie van kleine stukjes gezonde huid, alleen als de vitiligo minstens een jaar stabiel is[14].
  • Depigmentatie bij zeer uitgebreide vitiligo: de overgebleven normale huid wordt met een crème of een pigmentlaser lichter gemaakt[14], blijvend[10].

Na het stoppen kunnen vlekken terugkomen; ongeveer 40% ziet binnen een jaar een deel van de kleur weer verdwijnen[10]. Een schildklierprobleem behandelen brengt de huidkleur niet terug: die twee worden apart gevolgd.

Kun je vitiligo voorkomen, en hoe ga je ermee om?

Voorkomen kan niet. Voeding en supplementen helpen niet aantoonbaar[10].

  • Smeer de vlekken in met zonnebrandcrème van minstens factor 30: ze verbranden snel[13].
  • Vermijd schuren, strakke kleding en wondjes waar het kan, want huidschade kan nieuwe vlekken uitlokken[7].
  • Camouflage met huidkleurige make-up of zelfbruiner maakt de vlekken meteen minder zichtbaar; een huidtherapeut kan uitleg geven[14].
  • Bewaar je schildklieruitslagen bij elkaar, zodat je ze over de jaren kunt vergelijken.
  • Zeg het als vitiligo op je stemming of zelfvertrouwen drukt. Dat komt vaak voor; via Vitiligo.nl vind je lotgenoten[13].

Vragen voor je huisarts of dermatoloog

  1. Heb ik segmentale of non-segmentale vitiligo, en is die actief?
  2. Hoor ik bij een risicogroep, en moet mijn schildklier dan worden nagekeken?
  3. Als anti-TPO positief is: wanneer moet TSH opnieuw?
  4. Welke behandeling past bij mijn gezicht, handen of lichaam, en hoe lang?

Veelgestelde vragen

Kan vitiligo vanzelf verdwijnen?

Meestal niet: de vlekken blijven[13]. Behandeling kan kleur terugbrengen, en segmentale vitiligo stopt meestal na ongeveer een jaar met groeien[11].

Heb je met vitiligo meer kans op huidkanker?

De vlekken zelf geven geen grotere kans op huidkanker, maar ze verbranden snel en de rest van de huid kan nog steeds huidkanker krijgen[11]. Lees ook onze gids over huidkanker herkennen.

Komen witte vlekken door een vitaminetekort?

Bij vitiligo niet: geen enkel vitamine veroorzaakt het, en supplementen helpen niet aantoonbaar[10]. B12 wordt alleen bepaald bij verdenking op bloedarmoede, omdat pernicieuze anemie bij vitiligo iets vaker voorkomt[3].

Krijgen kinderen ook vitiligo?

Ja. Kinderen hebben vaker de segmentale vorm[8], en de Nederlandse richtlijn noemt hen als groep waarbij schildklieronderzoek te overwegen is[15].

Gerelateerde artikelen

Bronnen

  1. Akl J, Lee S, Ju HJ, et al. Estimating the burden of vitiligo: a systematic review and modelling study. Lancet Public Health. 2024;9(6):e386-e396. doi:10.1016/S2468-2667(24)00026-4 (geraadpleegd op 21 november 2026)
  2. Gandhi K, Ezzedine K, Anastassopoulos KP, et al. Prevalence of Vitiligo Among Adults in the United States. JAMA Dermatol. 2022;158(1):43-50. doi:10.1001/jamadermatol.2021.4724 (geraadpleegd op 21 november 2026)
  3. Gill L, Zarbo A, Isedeh P, et al. Comorbid autoimmune diseases in patients with vitiligo: A cross-sectional study. J Am Acad Dermatol. 2016;74(2):295-302. doi:10.1016/j.jaad.2015.08.063 (geraadpleegd op 21 november 2026)
  4. Fan KC, Yang TH, Huang YC. Vitiligo and thyroid disease: a systematic review and meta-analysis. Eur J Dermatol. 2018;28(6):750-763. doi:10.1684/ejd.2018.3449 (geraadpleegd op 21 november 2026)
  5. Rosmarin D, Passeron T, Pandya AG, et al. Two Phase 3, Randomized, Controlled Trials of Ruxolitinib Cream for Vitiligo. N Engl J Med. 2022;387(16):1445-1455. doi:10.1056/NEJMoa2118828 (geraadpleegd op 21 november 2026)
  6. Bergqvist C, Ezzedine K. Vitiligo: A Review. Dermatology. 2020;236(6):571-592. doi:10.1159/000506103 (geraadpleegd op 21 november 2026)
  7. Ezzedine K, Lim HW, Suzuki T, et al. Revised classification/nomenclature of vitiligo and related issues: the Vitiligo Global Issues Consensus Conference. Pigment Cell Melanoma Res. 2012;25(3):E1-E13. doi:10.1111/j.1755-148X.2012.00997.x (geraadpleegd op 21 november 2026)
  8. NHS. Vitiligo. Herzien op 22 maart 2023. nhs.uk (geraadpleegd op 21 november 2026)
  9. MedlinePlus Genetics. Vitiligo. US National Library of Medicine. Bijgewerkt op 24 februari 2022. medlineplus.gov (geraadpleegd op 21 november 2026)
  10. American Academy of Dermatology. Vitiligo: Diagnosis and treatment. Bijgewerkt op 15 april 2026. aad.org (geraadpleegd op 21 november 2026)
  11. American Academy of Dermatology. Vitiligo: Overview. Bijgewerkt op 14 april 2026. aad.org (geraadpleegd op 21 november 2026)
  12. Vanderpump MP, Tunbridge WM, French JM, et al. The incidence of thyroid disorders in the community: a twenty-year follow-up of the Whickham Survey. Clin Endocrinol (Oxf). 1995;43(1):55-68. doi:10.1111/j.1365-2265.1995.tb01894.x (geraadpleegd op 21 november 2026)
  13. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb vitiligo. thuisarts.nl (geraadpleegd op 21 november 2026)
  14. Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV). Vitiligo. nvdv.nl (geraadpleegd op 21 november 2026)
  15. Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV). Richtlijn Vitiligo, module Diagnostiek. Richtlijnendatabase, 2015. richtlijnendatabase.nl (geraadpleegd op 21 november 2026)
  16. Rijksoverheid. Wanneer betaal ik een eigen risico voor mijn zorg? rijksoverheid.nl (geraadpleegd op 21 november 2026)
  17. Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Opzelura (ruxolitinib): EPAR. ema.europa.eu (geraadpleegd op 21 november 2026)

Algemene informatie: dit vervangt niet het advies van de arts die je huid onderzoekt en al je uitslagen kent.