Het belangrijkste

Een beetje slijm in je urine is normaal: het slijmvlies van blaas en plasbuis maakt het voortdurend aan. "Slijm: weinig" of "matig" op je uitslag betekent op zichzelf bijna nooit iets. Het telt pas mee als er veel slijm is, of als dezelfde uitslag of je klachten op een ontsteking wijzen.

Hoe lees je "slijm" of "slijmdraden" op je urine-uitslag?

Slijm hoort bij het microscopisch deel van het urineonderzoek, het urinesediment. Er staat geen getal bij: het lab schrijft een woord, zoals afwezig, weinig, matig of veel[1]. Wat het betekent, lees je af aan de regels eromheen. Hieronder een verzonnen uitslag.

Urineonderzoek met slijmdraden: fictief voorbeeld (Nederlandse opmaak)
BepalingUitslagReferentiewaardeVlag
HelderheidLicht troebelHelderA
Nitriet (stick)NegatiefNegatief-
Leukocyten (stick)NegatiefNegatief-
Leukocyten (sediment)0-2 per gezichtsveld0-5 per gezichtsveld-
PlaveiselepitheelVeelWeinigA
SlijmMatigAfwezig tot matig-
BacteriënWeinigAfwezig-
  1. Slijm, matig: een kleine of matige hoeveelheid is een normale uitslag[1]. Daarom staat er geen vlag.
  2. Veel plaveiselepitheel: deze platte cellen komen van de huid en het genitale gebied. Veel ervan betekent meestal dat het monster onderweg iets heeft meegenomen. Bij meer dan 8 van die cellen per klein gezichtsveld voorspelde het urineonderzoek minder betrouwbaar of er bacteriën in de urine zaten[5].
  3. Nitriet en leukocyten negatief, weinig witte bloedcellen: de gewone chemische tekenen van een blaasontsteking ontbreken[2].
  4. Licht troebel: slijm, cellen en bacteriën verstrooien allemaal licht. Troebel zijn alleen wijst niet naar één oorzaak.
  5. Woorden en referentiewaarden verschillen per lab: de waarden van jouw lab gelden.

Slijm, plaveiselepitheel, "weinig" bacteriën: BloodSense legt alle regels van je urine-uitslag samen uit, zodat je met de juiste vragen naar je huisarts gaat.

Laat mijn urine-uitslag uitleggen

De andere regels van dezelfde uitslag vind je in onze uitleg over je uitslag van het urineonderzoek en over het urinesediment regel voor regel.

Wat is slijm in urine, en waarom meldt het lab het?

Slijm is een dikke, glibberige vloeistof die delen van het lichaam bekleedt en vochtig houdt, ook de urinewegen[1]. Onder de microscoop zie je dunne, bleke, golvende slierten: vandaar de naam slijmdraden.

Het lab bekijkt het tijdens het microscopisch onderzoek, naast cellen, kristallen, cilinders en ziekteverwekkers[2]. Een urineonderzoek gebeurt bij een controle of als je klachten van een blaasontsteking hebt[1]. Slijm is nooit de reden dat je plas wordt onderzocht: het is een bijvondst die helpt om het monster en de rest van de uitslag te beoordelen.

Hoeveel slijm in je urine is normaal?

Labs geven slijm aan met woorden of plusjes, niet in een eenheid. De woorden verschillen per lab; de uitslag van jouw lab geldt.

Hoe slijm meestal wordt gemeld en gelezen
Op de uitslagWat het meestal betekentBron
Afwezig, zelden, weinigNormaalMedlinePlus[1]
MatigNormaal: een kleine of matige hoeveelheid is de verwachte uitslagMedlinePlus[1]
Veel, ruim, +++Kan passen bij een infectie of een andere aandoening; lees het samen met de andere regels en je klachtenMedlinePlus[1]
Veel slijm met veel plaveiselepitheelVaak een monster met afscheiding uit de geslachtsdelen; je kunt gevraagd worden opnieuw een middenstroomplas in te leverenMedlinePlus[3]; Mohr[5]

Er zijn geen aparte waarden per leeftijd of geslacht. Bij vrouwen komt meer slijm in het potje vaak door gewone afscheiding uit de vagina. Die afscheiding is zelf slijm en neemt toe tijdens de zwangerschap, rond de eisprong en bij sommige anticonceptie[10].

Waar komen witte sliertjes of veel slijm in je urine door?

Van de meest voorkomende verklaring naar de zeldzaamste:

  • Vaak Afscheiding die bij het opvangen in het potje komt. Afscheiding uit de vagina is een normale vloeistof of slijm[10], en de middenstroommethode is er juist om materiaal van vagina of penis buiten het potje te houden[3]. Veel plaveiselepitheelcellen op dezelfde uitslag maken deze verklaring waarschijnlijker.
  • Vaak Een blaasontsteking of andere urineweginfectie. MedlinePlus noemt een urineweginfectie als eerste oorzaak van veel slijm[1]. Meestal heb je dan ook een branderig gevoel bij het plassen, vaak moeten, pijn in je onderbuik, of troebele, bloederige of sterk ruikende plas[6], en is nitriet of leukocytenesterase positief. Lees meer over blaasontsteking.
  • Mogelijk Een soa. Een ontsteking van de plasbuis kan slijmerige of pusachtige afscheiding geven, vaak met pijn of een branderig gevoel bij het plassen; chlamydia en gonorroe zijn de bekendste oorzaken[8][13]. Zie chlamydia en gonorroe.
  • Mogelijk Nierstenen. Ze staan op de lijst van oorzaken van veel slijm[1]; stenen geven meestal ook scherpe pijn in rug, zij of lies, bloed in de plas of troebele urine[9]. Zie nierstenen.
  • Mogelijk Een urinestoma of nieuwe blaas na een operatie. Als na een blaasoperatie een stukje darm wordt gebruikt, blijft dat slijm maken. Dat kan katheters verstoppen en infecties en stenen in de hand werken[11]. Hier is slijm dus te verwachten.
  • Zeldzaam Prikkelbaredarmsyndroom of blaaskanker. Beide staan op de lijst van MedlinePlus[1]. Slijm alleen is geen teken van kanker: het meest voorkomende verschijnsel van blaaskanker is bloed in de plas[12]. Zie bloed in urine.

En bacteriën samen met slijm? Zonder klachten worden bacteriën in de plas (zelfs 100.000 kolonievormende eenheden per ml of meer bij een urinekweek) bij gezonde vrouwen die niet zwanger zijn meestal niet behandeld. Zwangerschap is volgens de Amerikaanse richtlijn de belangrijkste uitzondering: daar wordt wel gezocht en behandeld[7]. Ook Thuisarts zegt dat je bij een blaasontsteking in de zwangerschap altijd antibiotica nodig hebt en een kweek kunt krijgen[14]. Zie bacteriën in urine.

Waardoor krijg je slijmdraden in je urinetest?

Voor een urineonderzoek hoef je niet nuchter te zijn[1]. Het opvangen bepaalt de uitslag het meest: de Europese richtlijn voor urineonderzoek gebruikt het aandeel verontreinigde monsters als kwaliteitsmaat[4]. Controleer voordat je je plas inlevert:

  • Maak de geslachtsdelen schoon met het doekje: bij een vagina van voor naar achter, bij een penis na het terugschuiven van de voorhuid[3].
  • Plas het eerste deel in de wc en vang daarna het middelste deel op tot het potje half vol is, zonder dat het potje je lichaam raakt[3].
  • Lever liefst plas in die 2 tot 3 uur in je blaas heeft gezeten[3].
  • Zeg het als je ongesteld bent of bloedende aambeien hebt[1], of als je meer afscheiding hebt dan gewoonlijk.
  • Breng het goed gesloten potje binnen 2 uur naar de praktijk; lukt dat niet, zet het dan meteen in de koelkast en breng het binnen 24 uur[13].
  • Meld een urinestoma, een nieuwe blaas of een katheter: die veranderen wat normaal is[11].

Zie je witte sliertjes of troebelheid in de wc in plaats van op een uitslag? Onze pagina over troebele of schuimende urine legt de gewone oorzaken uit.

Wanneer ga je met slijm in je urine naar de huisarts?

Wanneer hulp zoeken?

  • Spoed: bel 112 als je in de war bent, flauwvalt of nauwelijks reageert. Bel dezelfde dag je huisarts of buiten kantooruren de huisartsenpost als je helemaal niet kunt plassen, of plasklachten hebt met koorts (38 graden of hoger), koude rillingen, pijn in je zij of snel ademen[14].
  • Binnen 24 tot 48 uur bij een branderig gevoel of vaak moeten plassen, bloed in je plas, of pijn in rug, zij of lies[6][9]; bij nieuwe afscheiding uit je penis, of afscheiding uit je vagina die anders van kleur, geur of dikte is[10][13]. Ben je zwanger en heb je plasklachten, bel dan dezelfde dag[14].
  • Bij je volgende afspraak als je je goed voelt en slijm de enige bevinding is, ook bij "veel", of als het samengaat met veel plaveiselepitheel: een nieuwe middenstroomplas geeft meestal uitsluitsel.

Vragen voor je huisarts

  1. Was mijn monster schoon, gezien het plaveiselepitheel?
  2. Wijzen nitriet, leukocyten en witte bloedcellen op een ontsteking?
  3. Moet ik opnieuw plas inleveren, of is een kweek nodig?
  4. Is een test op chlamydia of gonorroe zinvol?

Veelgestelde vragen

Kan slijm in je urine betekenen dat je zwanger bent?

Nee. Tijdens de zwangerschap heb je meer afscheiding, dus er kan meer slijm in het potje komen[10], maar het zegt niets over of je zwanger bent. Een zwangerschapstest meet het hormoon hCG: zie onze pagina over de zwangerschapstest.

Kunnen mannen ook slijm in hun urine hebben?

Ja, kleine hoeveelheden zijn voor iedereen normaal[1]. Bij een man wijst veel slijm met een branderig gevoel of afscheiding uit de penis eerder op een plasbuisontsteking. De huisarts onderzoekt dan je eerste ochtendplas op chlamydia en gonorroe[8][13].

Zijn slijmdraden hetzelfde als cilinders?

Nee. Cilinders ontstaan in de nierbuisjes en hebben een eigen regel op de uitslag, met een eigen betekenis. Onze uitleg over cilinders in urine bespreekt elke soort.

Verwante onderzoeken en artikelen

Bronnen

  1. MedlinePlus. Mucus in Urine. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd 4 november 2026)
  2. MedlinePlus. Urinalysis. Medical Encyclopedia. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd 4 november 2026)
  3. MedlinePlus. Clean catch urine sample. Medical Encyclopedia. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd 4 november 2026)
  4. Kouri TT, Hofmann W, Falbo R, et al. The EFLM European Urinalysis Guideline 2023. Clin Chem Lab Med. 2024;62(9):1653-1786. doi:10.1515/cclm-2024-0070 (geraadpleegd 4 november 2026)
  5. Mohr NM, Harland KK, Crabb V, et al. Urinary Squamous Epithelial Cells Do Not Accurately Predict Urine Culture Contamination, but May Predict Urinalysis Performance in Predicting Bacteriuria. Acad Emerg Med. 2016;23(3):323-330. doi:10.1111/acem.12894 (geraadpleegd 4 november 2026)
  6. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Symptoms & Causes of Bladder Infection in Adults. niddk.nih.gov (geraadpleegd 4 november 2026)
  7. Nicolle LE, Gupta K, Bradley SF, et al. Clinical Practice Guideline for the Management of Asymptomatic Bacteriuria: 2019 Update by the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis. 2019;68(10):e83-e110. doi:10.1093/cid/ciy1121 (geraadpleegd 4 november 2026)
  8. Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, et al. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1-187. doi:10.15585/mmwr.rr7004a1 (geraadpleegd 4 november 2026)
  9. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Symptoms & Causes of Kidney Stones. niddk.nih.gov (geraadpleegd 4 november 2026)
  10. NHS. Vaginal discharge. nhs.uk (geraadpleegd 4 november 2026)
  11. Covert WM, Westin SN, Soliman PT, Langley GD. The role of mucoregulatory agents after continence-preserving urinary diversion surgery. Am J Health Syst Pharm. 2012;69(6):483-486. doi:10.2146/ajhp110212 (geraadpleegd 4 november 2026)
  12. National Cancer Institute. Bladder Cancer Symptoms. cancer.gov (geraadpleegd 4 november 2026)
  13. Thuisarts.nl (NHG). Er komt slijm of pus uit mijn penis. thuisarts.nl (geraadpleegd 4 november 2026)
  14. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb blaasontsteking (vrouw). thuisarts.nl (geraadpleegd 4 november 2026)
  15. Rijksoverheid. Wat is het eigen risico van mijn zorgverzekering? rijksoverheid.nl (geraadpleegd 4 november 2026)

Deze tekst is algemene gezondheidsinformatie en geen vervanging van een consult, diagnose of behandeling. Je huisarts beoordeelt je uitslag samen met je klachten, voorgeschiedenis en onderzoek.