Calprotectine in je ontlasting laat zien hoeveel van één bepaald ontstekingseiwit je darm afgeeft aan je poep. De test is een van de nuttigste onderzoeken zonder ingreep in de maag-darmgeneeskunde geworden. Hij geeft geen naam aan een ziekte. Wat hij wel heel goed doet, is een smallere vraag beantwoorden: is er nu echt een ontsteking in je darm, of komen je klachten van iets wat de darm prikkelt zonder het slijmvlies te beschadigen? Dat verschil bepaalt wat er daarna gebeurt, en beslist vaak of je wel of geen coloscopie nodig hebt. In dit artikel lees je wat calprotectine is, hoe de gebruikelijke grenzen in microgram per gram worden gelezen, waarom een verhoogde waarde ook andere oorzaken heeft dan een chronische darmontsteking, hoe de test wordt gebruikt om een bekende ziekte te volgen, en wat je doet met een uitslag in het grijze gebied.

Wat meet een calprotectinetest precies?

Calprotectine is een eiwit dat in neutrofielen zit, de meest voorkomende soort witte bloedcel en de eerste hulpverlener van je afweersysteem. Neutrofielen zitten er vol mee: calprotectine is ongeveer 60 procent van het eiwit in hun vloeibare binnenste. Raakt het darmslijmvlies ontstoken, dan verlaten neutrofielen de bloedbaan, trekken de darmwand in en geven hun inhoud af aan de darm. Calprotectine gaat met alles mee door de darm en verlaat het lichaam met de ontlasting, waar een laboratorium het kan meten. De Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie (NVKC) legt uit dat de hoeveelheid calprotectine in de ontlasting overeenkomt met het aantal ontstekingscellen in het maag-darmkanaal.

Waarom meten in de ontlasting zinvol is

Bloedtests voor ontsteking, zoals het C-reactief proteïne (CRP), stijgen om bijna elke reden: een longontsteking, een opvlamming van gewrichtsontsteking, een recente verwonding. Ze vertellen dat het lichaam ergens ontstoken is. Calprotectine in de ontlasting is anders, vanwege de plek waar het monster vandaan komt. Het eiwit moest door de darm om daar te komen, dus een hoge waarde wijst specifiek naar de darm. Wil je meer weten over algemene ontstekingsmarkers, lees dan onze uitleg over hs-CRP en stille ontsteking.

Een stabiel eiwit, en daarom werkt de test

Calprotectine wordt slecht afgebroken door verteringsenzymen en blijft in een ontlastingsmonster een paar dagen bij kamertemperatuur meetbaar. Die stabiliteit is de praktische reden dat de test bestaat: je kunt op zondag thuis een monster afnemen en het maandag laten onderzoeken zonder dat de uitslag onbruikbaar wordt. Laboratoria geven de uitslag in microgram per gram ontlasting, geschreven als µg/g.

Hoe lees je je calprotectine-uitslag?

De exacte grenzen verschillen per test en per laboratorium. De NVKC benadrukt dat de referentiewaarden afhangen van de gebruikte techniek en per laboratorium sterk kunnen verschillen. Lees je uitslag dus altijd naast de referentiewaarden op je eigen uitslag, en niet naast een getal dat je online vond. In Nederland gebruiken huisartsen de richtlijn Prikkelbaredarmsyndroom van het NHG en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen (NVMDL). Die werkt met drie zones. De tabel hieronder combineert die zones met wat laboratoria verder melden.

Uitslag	Waarde	Wat het meestal betekent	Gebruikelijke volgende stap
Negatief	Onder 50 µg/g	De kans op een chronische darmontsteking is zeer klein	Klachten worden verder bekeken als een functionele aandoening zoals PDS; een coloscopie is meestal niet nodig
Grijs gebied	50 tot 100 µg/g	Lichte of onzekere ontsteking, soms door een voorbijgaande oorzaak	De huisarts overlegt met de maag-darm-leverarts (mdl-arts); vaak wordt de test na enkele weken herhaald
Positief	Boven 100 µg/g	Er is waarschijnlijk een ontsteking die een oorzaak nodig heeft	Verwijzing naar de mdl-arts, ontlastingsonderzoek op infecties, en vaak een kijkonderzoek
Sterk verhoogd	Een veelvoud van de afkapwaarde, bijvoorbeeld boven 250 µg/g	Flinke ontsteking; een chronische darmontsteking is een belangrijke mogelijkheid	Coloscopie met biopten, of snelle beoordeling als de ziekte al bekend is

Waarom er een grijs gebied is

Tussen ongeveer 50 en 100 µg/g wordt de test minder scherp. Veel gezonde mensen komen in dat gebied terecht na buikgriep, een kuur met ontstekingsremmende pijnstillers, of gewoon op een minder goede dag voor het monster. Als artsen op één uitslag in het grijze gebied zouden handelen, zouden veel mensen een onnodig onderzoek krijgen. Daarom overlegt de huisarts volgens de richtlijn eerst met de mdl-arts. Vaak wordt de test na een paar weken herhaald, en veel uitslagen in het grijze gebied zakken dan vanzelf weer.

Chronische darmontsteking of PDS?

Dit is waar calprotectine het best in is. Twee heel verschillende aandoeningen geven klachten die op elkaar lijken: buikpijn, aandrang, dunne ontlasting, een opgeblazen gevoel. Maar maar één ervan maakt het darmslijmvlies ontstoken. Een chronische darmontsteking, in het Engels inflammatory bowel disease (IBD), beschadigt weefsel. Daaronder vallen de ziekte van Crohn en haar klachten en colitis ulcerosa en de behandeling ervan. Het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) beschadigt het weefsel niet. Is je diagnose nog onduidelijk, vergelijk je klachten dan met ons overzicht over het prikkelbaredarmsyndroom.

Een normale uitslag stelt sterk gerust

Omdat PDS geen ontsteking geeft, maakt een lage calprotectine bij iemand met typische klachten een chronische darmontsteking heel onwaarschijnlijk. De Nederlandse richtlijn adviseert de test daarom bij volwassenen met terugkerende diarreeklachten van 3 tot 6 maanden en een verhoogd risico op een chronische darmontsteking. Samengevoegd onderzoek bij volwassenen laat zien dat de test ongeveer 85 procent van de mensen met een echte chronische darmontsteking vindt, met een specificiteit boven de 90 procent. Gewoon gezegd: een normale uitslag mist zelden een ziekte die er al is, en juist daarom kan hij je een ingreep met een camera besparen. Volgens de NVKC kan een groot deel van de scopieën achterwege blijven als eerst calprotectine wordt gemeten.

Een hoge uitslag bewijst minder dan je denkt

Het omgekeerde is net zo belangrijk. Bij de huisarts, waar een chronische darmontsteking weinig voorkomt, blijkt een groot deel van de verhoogde uitslagen uiteindelijk geen chronische darmontsteking te zijn. De test is veel beter in het uitsluiten van de aandoening dan in het aantonen ervan. De NVKC schrijft daarom dat de test niet gebruikt kan worden om de diagnose te stellen. Een verhoogde waarde is een reden om verder te kijken, nooit een diagnose op zichzelf. Verder kijken betekent meestal ontlastingsonderzoek op infecties en, als dat zinvol is, een kijkonderzoek.

Een bekende darmontsteking volgen

Is de diagnose eenmaal gesteld, dan krijgt calprotectine een andere rol. De test is dan geen screeningsvraag meer, maar een manier om de ziekte te volgen zonder steeds een scopie te doen.

Waarschuwen voor een opvlamming voordat de klachten terugkomen

Calprotectine stijgt vaak weken voordat iemand merkt dat hij weer ziek wordt. Ziekenhuizen gebruiken daarom herhaalde metingen, bij een rustige ziekte vaak elke drie tot zes maanden, zodat een stijgende lijn kan leiden tot een eerdere afspraak in plaats van een spoedbezoek. De NVKC wijst er wel op dat het bewijs dat deze metingen opvlammingen betrouwbaar voorspellen nog niet eensluidend is. Sommige mensen letten daarnaast op andere signalen in hun ontlasting; een verandering in de vastheid van je ontlasting en wat die betekent verschijnt vaak in dezelfde periode.

Bevestigen dat het slijmvlies is genezen

Moderne behandeling wil meer dan alleen minder klachten: het doel is genezing van het slijmvlies. Dat betekent dat de darmwand er bij een kijkonderzoek weer normaal uitziet. De NVKC beschrijft een goed verband tussen de calprotectinewaarde en het herstel van de darm, en spreekt bij een waarde onder 250 µg/g van remissie, een rustige fase van de ziekte. Een lage waarde bij iemand die zich goed voelt, ondersteunt dat het slijmvlies is hersteld, en kan het aantal controlescopieën verminderen.

Behandelen naar een doel

Beroepsgroepen beschrijven nu een reeks doelen in stappen: eerst minder klachten, dan normale ontstekingswaarden, waaronder calprotectine, en daarna genezing van het slijmvlies. Elke meting wordt een controlepunt. Is de waarde niet gedaald zoals verwacht, dan wordt de behandeling aangepast in plaats van nog een jaar onveranderd doorgezet. Een verwante marker in de ontlasting, beschreven in onze uitleg over lactoferrine in ontlasting, wordt in sommige ziekenhuizen op dezelfde manier gebruikt.

Wat betekent een hoge calprotectine zonder darmontsteking?

Een calprotectinetest meldt ontsteking, niet de oorzaak ervan. Verschillende gewone situaties duwen de waarde omhoog bij mensen met een verder gezonde darm. Als je die kent, voorkom je veel ongerustheid. De NVKC noemt onder meer:

Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s) zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac. Die prikkelen de dunne en dikke darm en kunnen calprotectine binnen enkele dagen na de start laten stijgen.
Darminfecties door bijna elke verwekker, waaronder de virussen en bacteriën uit onze uitleg over buikgriep, klachten en behandeling.
Diverticulitis en de alarmsignalen, waarbij ontstoken uitstulpingen in de wand van de dikke darm een sterk signaal geven.
Coeliakie en de schade die het geeft, vooral als je nog gluten eet.
Poliepen in de dikke darm en darmkanker en de klachten, een reden waarom een blijvend verhoogde uitslag altijd verder wordt onderzocht.
Bloed in de ontlasting, bijvoorbeeld door bloederige diarree of aambeien, omdat bloed witte bloedcellen meebrengt.
Maagzuurremmers (protonpompremmers) tegen brandend maagzuur, die bij sommige mensen de waarde licht verhogen.
Een hogere leeftijd, die het gemiddelde basisniveau ook zonder ziekte iets verhoogt.

Is calprotectine hoog bij darmkanker?

Soms wel. Volgens de NVKC kan calprotectine verhoogd zijn bij dikke darmkanker. Maar de test is niet bedoeld om darmkanker of poliepen op te sporen. Voor de verdenking op een gevorderde poliep raadt de NVKC een immunochemische test op bloed in de ontlasting aan, of direct een coloscopie; calprotectine voegt daar niets aan toe. Een normale calprotectine sluit darmkanker dus niet uit. Heb je klachten die bij darmkanker passen, zoals bloed bij de ontlasting, bespreek dat dan los van deze uitslag met je huisarts.

Jonge kinderen hebben van nature hogere waarden

Pasgeborenen en baby’s hebben veel hogere calprotectinewaarden dan volwassenen. Een afkapwaarde voor volwassenen toepassen op een baby geeft angstaanjagende en betekenisloze uitslagen. De NVKC schrijft dat de afkapwaarde van 50 µg/g niet geldt voor kinderen tot 5 jaar. Samengevoegde referentiegegevens laten gemiddelde waarden in de eerste zes levensmaanden zien die meerdere keren hoger liggen dan de bovengrens voor volwassenen. Die waarden dalen geleidelijk in de peuterjaren en komen pas rond de vierde verjaardag in de buurt van volwassenenwaarden. Uitslagen bij kinderen moeten dus naast leeftijdsgebonden waarden worden gelezen.

Monster afnemen en schommelingen per dag

Calprotectine is niet gelijk verdeeld door de ontlasting. Twee schepjes uit dezelfde ontlasting kunnen duidelijk verschillen, en de waarde schommelt van dag tot dag, zelfs bij een rustige ziekte. Dat is normale biologie en geen fout van het laboratorium. Het verklaart waarom artsen kijken naar het verloop over meerdere tests, in plaats van één waarde als eindoordeel te zien. Ook zeer waterige ontlasting kan volgens de NVKC een vals lage uitslag geven.

Het monster goed afnemen

Gebruik het potje dat je van het laboratorium of de huisartsenpraktijk krijgt. In het deksel zit vaak een schepje, zodat je handen schoon blijven. Vang de ontlasting op voordat die in contact komt met toiletwater of schoonmaakmiddel. Neem geen monster tijdens of direct na een kuur met ontstekingsremmende pijnstillers, tenzij je arts daar juist om vraagt. Bewaar het potje in de koelkast als het niet binnen een dag bij het laboratorium is, en vermeld op het formulier of je kort geleden diarree hebt gehad. Stuur je ook monsters in voor ander ontlastingsonderzoek, dan lees je in onze uitleg over de feceskweek wat die toevoegt. Laboratoriumonderzoek dat je huisarts aanvraagt, valt onder de basisverzekering en gaat meestal van je eigen risico af.

Wat gebeurt er daarna, en wanneer naar de huisarts?

Een normale uitslag bij iemand met langdurige klachten richt de aandacht meestal op voeding, de wisselwerking tussen darm en hersenen en het omgaan met klachten, in plaats van op nog meer onderzoek. Thuisarts.nl beschrijft voor PDS welke stappen je zelf kunt zetten. Een uitslag in het grijze gebied wordt besproken met de mdl-arts en vaak herhaald. Een duidelijk verhoogde uitslag leidt tot een verwijzing naar de mdl-arts, ontlastingsonderzoek op infecties en meestal een coloscopie met biopten, want alleen weefsel kan een chronische darmontsteking bevestigen. Bij kinderen en jongeren doet de kinderarts dit onderzoek, met een gesprek, lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek en onderzoek van de poep, zoals Thuisarts.nl uitlegt.

Klachten waarmee je niet op een herhaaltest wacht

Neem snel contact op met je huisarts, wat je calprotectinewaarde ook is, als je bloed bij de ontlasting hebt, ongewild afvalt, koorts met buikpijn hebt, langer dan twee weken diarree hebt, ’s nachts wakker wordt om te poepen, of als een bekende chronische darmontsteking zich ineens anders gedraagt. Vooral zichtbaar bloed verdient op zichzelf aandacht, zoals onze uitleg over zichtbaar bloed in de ontlasting laat zien. Blijvende klachten met steeds normale calprotectine verdienen ook een nieuwe beoordeling: de test meet één ding, en een normale uitslag sluit niet elke oorzaak uit.

Nieuwste wetenschappelijke inzichten

Onderzoek dat sinds 2023 is verschenen, heeft het gebruik van de calprotectinetest verfijnd, niet vervangen. De bevindingen hieronder staan in gewone taal.

Hoe betrouwbaar de test de twee aandoeningen scheidt

Een systematische review uit 2023 bracht zeventien studies samen met bijna tweeduizend volwassenen. Calprotectine vond de meeste mensen die echt een chronische darmontsteking hebben, en stelde de meeste mensen zonder die ziekte terecht gerust. Wat betekent dit voor jou: is je uitslag normaal en passen je klachten bij PDS, dan is de kans op een gemiste chronische darmontsteking erg klein. Dezelfde analyse maakte een tweede punt dat makkelijk wordt gemist: omdat een chronische darmontsteking in de algemene bevolking zeldzaam is, is een verhoogde uitslag op zichzelf veel zwakker bewijs dan een normale. De onderzoekers vonden dat de onderliggende studies een flinke kans op vertekening hadden, dus de precieze percentages zijn bij benadering.

Een terugval voorspellen bij kinderen

Een meta-analyse uit 2023, een studie die de resultaten van eerdere studies statistisch samenvoegt, keek naar kinderen en tieners in een rustige fase en vroeg of calprotectine een terugval voorspelt. De marker vond de meeste kinderen bij wie een opvlamming op komst was, maar sloeg ook bij een flink aantal kinderen alarm die gezond bleven. Wat betekent dit voor jou: een stijgende waarde bij een kind is een goede reden om een afspraak naar voren te halen, maar geen reden om aan te nemen dat een opvlamming al is begonnen. De analyse steunde op maar een paar honderd deelnemers en is dus voorlopig. Nederlands onderzoek in de huisartsenpraktijk liet eerder al zien dat de test een chronische darmontsteking bij kinderen met buikklachten veilig kan uitsluiten.

Waarden per leeftijd voor baby’s en peuters

Een review uit 2025 van drieëntwintig studies met bijna drieduizend gezonde kinderen stelde gemiddelde calprotectinewaarden vast per leeftijdsgroep, van de geboorte tot vier jaar. De waarden beginnen heel hoog en dalen geleidelijk. Wat betekent dit voor jou: ziet de uitslag van je baby er alarmerend uit naast de waarden voor volwassenen, dan kan die voor de leeftijd van je kind heel normaal zijn. De onderzoekers vonden ook dat verschillende laboratoriumtests verschillende getallen geven, een reden om uitslagen van verschillende laboratoria niet zomaar te vergelijken.

Waar calprotectine staat tussen de andere onderzoeken

Een praktische review uit 2024 over markers bij chronische darmontsteking zette uiteen hoe calprotectine en CRP het best samen worden gebruikt, en waar elk tekortschiet. Calprotectine kan bijvoorbeeld normaal zijn bij de ziekte van Crohn die alleen in de dunne darm zit. Wat betekent dit voor jou: je arts leest het getal naast je klachten en bloeduitslagen, niet los daarvan. Een systematische review uit 2025 ging een stap verder en combineerde calprotectine met een echo van de darm om genezing bij colitis ulcerosa te beoordelen zonder biopt. De combinatie leek nauwkeuriger dan elk onderzoek apart, maar steunde op maar twee kleine studies en moet worden bevestigd voordat ze de gewone zorg verandert.

Calprotectine als controlepunt bij behandelen naar een doel

Een klinische gids uit 2024 over behandelen naar een doel bij de ziekte van Crohn beschreef een normale calprotectine als tussendoel: tussen minder klachten op korte termijn en genezing van het slijmvlies op lange termijn. Wat betekent dit voor jou: een controletest is geen bezigheidstherapie. Het is het controlepunt dat je behandelteam vertelt of de huidige behandeling genoeg doet, vroeg genoeg om nog bij te sturen.

Begrippenlijst

Begrip	Betekenis
Calprotectine	Een eiwit in bepaalde witte bloedcellen. Komen die cellen in een ontstoken darmwand, dan belandt calprotectine in de ontlasting, waar het gemeten kan worden.
Neutrofiel	De meest voorkomende soort witte bloedcel, de eerste hulpverlener van het afweersysteem bij verwonding of infectie.
Microgram per gram (µg/g)	De eenheid voor calprotectine: hoeveel eiwit er in elke gram ontlasting zit.
Chronische darmontsteking (IBD)	Een groep aandoeningen, vooral de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, waarbij het afweersysteem het slijmvlies van het maag-darmkanaal beschadigt.
Prikkelbaredarmsyndroom (PDS)	Een stoornis in de werking van de darm met buikpijn en een veranderd poeppatroon, zonder ontsteking of zichtbare schade aan de darm.
Genezing van het slijmvlies	Een behandeldoel bij een chronische darmontsteking: de darmwand ziet er bij een kijkonderzoek weer normaal uit.
Behandelen naar een doel	Een manier van zorg die meetbare doelen stelt, die volgens schema controleert en de behandeling aanpast als een doel niet wordt gehaald.
Coloscopie	Kijkonderzoek van de dikke darm met een buigzame camera, waarbij de arts het slijmvlies bekijkt en kleine stukjes weefsel kan afnemen.
NSAID	Een ontstekingsremmende pijnstiller zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac. Deze prikkelen vaak het darmslijmvlies en kunnen calprotectine verhogen.
Referentiewaarde	De waarden die een laboratorium voor zijn eigen meetmethode normaal vindt. Die verschillen tussen laboratoria.
Mdl-arts	Maag-darm-leverarts: de specialist in het ziekenhuis die chronische darmontstekingen onderzoekt en behandelt.

Veelgestelde vragen

Wat is een normale calprotectinewaarde?

Volgens de Nederlandse richtlijn is een uitslag onder 50 µg/g negatief: de kans op een chronische darmontsteking is dan zeer klein. Tussen 50 en 100 µg/g ligt het grijze gebied, en boven 100 µg/g is de uitslag positief. Laboratoria gebruiken verschillende tests, dus de referentiewaarden op je eigen uitslag tellen. Een normale uitslag bij iemand met aanhoudende buikklachten wijst weg van een chronische darmontsteking en naar aandoeningen die de werking van de darm verstoren zonder hem te beschadigen. Dat betekent niet dat er niets aan de hand is, wel dat één belangrijke verklaring onwaarschijnlijk is geworden. Houden je klachten aan, vertel dat dan aan je huisarts, want ander onderzoek kan nog steeds zinvol zijn.

Wat betekent een hoge calprotectine?

Een hoge calprotectine betekent dat er ontstekingscellen in je darm actief zijn. Volgens de NVKC geldt: hoe actiever de ziekte, hoe hoger de waarde. Een zeer hoge uitslag, zoals boven 1000 of zelfs 2000 µg/g, is dus zeker niet normaal en wijst op een flinke ontsteking. Toch zegt het getal niet welke oorzaak erachter zit. Dat kan een chronische darmontsteking zijn, maar ook een darminfectie, ontstekingsremmende pijnstillers, coeliakie of een gezwel in de darm. Je huisarts verwijst je bij een positieve uitslag naar de mdl-arts, die verder onderzoek doet.

Hoe hoog is calprotectine bij de ziekte van Crohn?

Er is geen getal waarmee de diagnose ziekte van Crohn wordt gesteld. Waarden ruim boven de afkapwaarde maken een flinke darmontsteking waarschijnlijk, en de ziekte van Crohn is een van de aandoeningen die dat kan geven, maar infecties, pijnstillers, coeliakie en gezwellen in de dikke darm ook. Een bevestiging vraagt een kijkonderzoek met biopten, en vaak beeldvorming van de dunne darm, omdat de ziekte van Crohn delen kan treffen die een coloscoop niet bereikt. Het maakt het extra lastig dat de ziekte van Crohn hoog in het maag-darmkanaal, zoals in de slokdarm, maag of het eerste deel van de dunne darm, volgens de NVKC gemist kan worden. Zie een hoge waarde als aanleiding voor beoordeling door een specialist, niet als antwoord.

Kan stress calprotectine verhogen?

Psychische stress lijkt calprotectine in een gezonde darm niet te verhogen. Dat is een van de redenen waarom de test zo nuttig is bij mensen bij wie de klachten opspelen door stress. Stress kan buikpijn, aandrang en een opgeblazen gevoel wel verergeren via de verbinding tussen darm en hersenen. Bij iemand die al een chronische darmontsteking heeft, kan stress ook een echte opvlamming uitlokken; de stijging van calprotectine weerspiegelt dan de ontsteking en niet de stress zelf. Zijn je klachten heftig maar is je calprotectine steeds normaal, dan komt die combinatie vaak voor bij stoornissen in de wisselwerking tussen darm en hersenen. Bespreek dat met je huisarts.

Hebben ontstekingsremmende pijnstillers invloed op calprotectine?

Ja, en dit is een van de meest voorkomende oorzaken van een verwarrende uitslag. De NVKC noemt NSAID’s als oorzaak van vals verhoogde waarden. Pijnstillers zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac beschadigen bij veel vaste gebruikers het slijmvlies van de dunne en dikke darm, vaak zonder dat ze klachten merken. Calprotectine kan binnen enkele dagen na de start stijgen en heeft weken nodig om na het stoppen weer te zakken. Gebruik je deze middelen regelmatig, meld dat dan voor de test aan je huisarts. Stop nooit zelf met een voorgeschreven medicijn, maar overleg of je ze een paar weken voor een herhaaltest kunt laten staan; dat geeft een veel duidelijker beeld.

Hoe vaak wordt calprotectine herhaald?

Dat hangt af van de reden voor de meting. Een eerste uitslag in het grijze gebied wordt na overleg met de mdl-arts vaak na enkele weken opnieuw bepaald. Bij een bekende, rustige chronische darmontsteking is elke drie tot zes maanden gebruikelijk, zodat een stijgende lijn wordt opgemerkt voordat de klachten terugkomen. Na een wisseling van behandeling meten veel ziekenhuizen na ongeveer drie maanden opnieuw, om te zien of de ontsteking zakt zoals verwacht. Tijdens een opvlamming of kort na de start van een nieuw medicijn kan vaker worden gemeten. Je behandelteam bepaalt het schema op basis van je soort ziekte, je behandeling en je voorgeschiedenis.

Moet ik bij een hoge calprotectine altijd een coloscopie?

Niet altijd. Eén verhoogde uitslag bij iemand die kort geleden buikgriep had of ontstekingsremmende pijnstillers gebruikte, wordt vaak eerst herhaald en is dan regelmatig weer normaal. Een uitslag die hoog blijft, een heel hoge uitslag, of een verhoogde uitslag samen met alarmsignalen zoals bloedverlies, afvallen of bloedarmoede, leidt meestal wel tot een coloscopie, omdat weefsel de enige manier is om de oorzaak te bevestigen. Ook leeftijd telt: bij een oudere volwassene wordt een blijvend verhoogde uitslag sneller onderzocht, omdat poliepen en gezwellen dan vaker voorkomen.

Bronnen

NHG en NVMDL — Prikkelbaredarmsyndroom: gebruik calprotectine-test — Richtlijnendatabase, geraadpleegd 2026 — richtlijnendatabase.nl
NVKC — Zinnige Diagnostiek: overwegingen bij het aanvragen van calprotectine in feces — NVKC, geraadpleegd 2026 — nvkc.nl
NVKC — Calprotectine — Allesovertesten.nl, geraadpleegd 2026 — allesovertesten.nl
Thuisarts.nl (NHG) — Ik word onderzocht op een chronische ontstekingsziekte van de darm (informatie voor jongeren) — Thuisarts, geraadpleegd 2026 — thuisarts.nl
Thuisarts.nl (NHG) — Prikkelbaredarmsyndroom (PDS) — Thuisarts, geraadpleegd 2026 — thuisarts.nl
Holtman G — Calprotectinetest kan inflammatoire darmziekte veilig uitsluiten — Huisarts en Wetenschap, 2018 — henw.org
MedlinePlus, National Library of Medicine — Calprotectin Stool Test — MedlinePlus Medical Test, 2024 (Engelstalig) — medlineplus.gov
Mayo Clinic — Calprotectin fecal test — Mayo Clinic Tests and Procedures, 2025 (Engelstalig) — mayoclinic.org
Cleveland Clinic — Fecal Calprotectin Test: What It Is and Understanding Results — Cleveland Clinic Health Library, 2025 (Engelstalig) — my.clevelandclinic.org
Dajti E, Frazzoni L, Iascone V, et al. — Systematic review with meta-analysis: Diagnostic performance of faecal calprotectin in distinguishing inflammatory bowel disease from irritable bowel syndrome in adults — Alimentary Pharmacology and Therapeutics, 2023 (Engelstalig) — doi.org/10.1111/apt.17754
Hu T, Wang W, Song F, Zhang W, Yang J — Fecal Calprotectin in Predicting Relapse of Inflammatory Bowel Disease in Children and Adolescents: A Meta-Analysis and Systematic Review — Pediatric Annals, 2023 (Engelstalig) — doi.org/10.3928/19382359-20230720-04
Zeng J, Yu W, Gao X, Yu Y, Zhou Y, Pan X — Establishing reference values for age-related fecal calprotectin in healthy children aged 0-4 years: a systematic review and meta-analysis — PeerJ, 2025 (Engelstalig) — doi.org/10.7717/peerj.19572
Clough J, Colwill M, Poullis A, Pollok R, Patel K, Honap S — Biomarkers in inflammatory bowel disease: a practical guide — Therapeutic Advances in Gastroenterology, 2024 (Engelstalig) — doi.org/10.1177/17562848241251600
Parra-Izquierdo V, De Avila J, Gómez O, Barrero N, Duarte M, Romero-Sánchez C — Non-Invasive vs. Invasive Markers in Ulcerative Colitis: A Systematic Review of Intestinal Ultrasound, Biopsy, and Faecal Calprotectin — International Journal of Molecular Sciences, 2025 (Engelstalig) — doi.org/10.3390/ijms26178129
Srinivasan AR — Treat to target in Crohn’s disease: A practical guide for clinicians — World Journal of Gastroenterology, 2024 (Engelstalig) — doi.org/10.3748/wjg.v30.i1.50

Verder lezen

Vergelijk de twee ontlastingseiwitten die darmontsteking volgen in onze uitleg over lactoferrine in ontlasting.
Spoor verborgen bloedverlies uit het maag-darmkanaal op met onze uitleg over de iFOBT-uitslag.
Begrijp de witte bloedcellen die bij een infectie in de ontlasting verschijnen met onze uitleg over leukocyten in ontlasting.
Herken een veelvoorkomende infectieuze oorzaak van een plotselinge stijging van calprotectine in onze uitleg over Clostridioides difficile.
Leer hoe referentiewaarden en afwijkende markeringen werken op elk lab-overzicht in onze gids om je labuitslagen te begrijpen.

Begrijp je labuitslag met BloodSense

Een calprotectine-uitslag zegt veel meer als je hem leest naast al je andere uitslagen. BloodSense legt ontlastings-, bloed- en urine-uitslagen samen uit, zodat een verhoogde calprotectine te zien is naast je ontstekingswaarden, je ferritine en hemoglobine, en een eventuele test op occult bloed, in taal die je echt kunt gebruiken. Het helpt je begrijpen wat je uitslagen beschrijven en welke vragen je bij je volgende afspraak kunt stellen. Het stelt geen diagnose en vervangt je huisarts niet.

Laat je labuitslag in enkele minuten uitleggen