Het belangrijkste

De ACE-bloedtest meet angiotensine-converterend enzym (ACE), een enzym dat helpt de bloeddruk te regelen. Het wordt vooral gebruikt om sarcoïdose te volgen, een ontstekingsziekte, en soms bij de ziekte van Gaucher. Een hoge uitslag bewijst geen ziekte en een normale uitslag sluit sarcoïdose niet uit. Verwar de ACE-test niet met ACE-remmers, bloeddrukmedicijnen: die kunnen je ACE-waarde verlagen. Meld het dus aan het lab of je arts als je ze gebruikt.

Wat is de ACE-bloedtest en wat meet hij?

De test meet hoeveel angiotensine-converterend enzym (ACE) er in je bloed zit[1]. ACE helpt de bloeddruk te regelen door angiotensine I om te zetten in angiotensine II[3]. Bij sarcoïdose kan de waarde stijgen en dalen met de activiteit van de ziekte[1][3].

Op je uitslag staat "ACE", "ACE-activiteit" of "angiotensine-converterend enzym". Het gaat om de activiteit van het enzym in serum, uitgedrukt in eenheden per liter (U/L)[1][6].

Hoe lees ik mijn ACE-uitslag, regel voor regel?

Hieronder staat een fictieve uitslag van iemand die voor sarcoïdose wordt gecontroleerd.

Fictief voorbeeld van een regel uit een bloeduitslag (Nederlands formaat)
BepalingUitslagReferentiewaardeVlag
Angiotensine-converterend enzym (ACE)88 U/L< 68 U/LH
Calcium, totaal2,72 mmol/l2,20-2,65 mmol/lH
Alkalische fosfatase92 U/l40-130 U/l-
Kreatinine78 µmol/l60-110 µmol/l-
  1. ACE 88 U/L: boven de getoonde grens. Bij iemand met sarcoïdose kan een hoge waarde wijzen op actieve ziekte, en een waarde die door behandeling daalt is meestal een goed teken[1][3]. Op zichzelf stelt de waarde geen diagnose.
  2. Calcium: sarcoïdose kan het calcium in je bloed verhogen, daarom wordt het bij het begin van het onderzoek gecontroleerd[2].
  3. Alkalische fosfatase en kreatinine: worden bekeken om te zien of lever of nieren zijn aangedaan[2]. Hier normaal.

Heb je een ACE-uitslag die je niet begrijpt? BloodSense legt elke regel van je volledige uitslag uit en helpt je vragen voor je afspraak voor te bereiden.

Mijn ACE-uitslag laten uitleggen

Waarom laat een arts de ACE-waarde bepalen?

  • Sarcoïdose: om de ziekte en het effect van de behandeling te volgen. Mensen met sarcoïdose kunnen hun ACE-waarde regelmatig laten controleren[1].
  • Ziekte van Gaucher: de test kan helpen deze zeldzame erfelijke ziekte te bevestigen[1].
  • Andere ontstekingsziekten met granulomen: als één aanwijzing naast andere, wanneer de oorzaak van long-, oog-, huid- of lymfeklierklachten onduidelijk is[4].

De test is niet goed genoeg om sarcoïdose vast te stellen. De richtlijn van de American Thoracic Society uit 2020 baseert de diagnose op passende klachten, weefsel met granulomen bij een biopsie en het uitsluiten van andere oorzaken. Voor de ACE-test geeft ze geen aanbeveling[2]. Een overzicht van biomarkers concludeert dat ACE de diagnose niet kan bevestigen door de lage sensitiviteit en specificiteit, maar wel kan helpen om actieve van inactieve ziekte te onderscheiden[4]. Een Nederlandse laboratoriumgids zegt hetzelfde: een verhoogde ACE-waarde zie je vooral bij sarcoïdose, maar sensitiviteit en specificiteit zijn beperkt[6].

Wat is een normale ACE-waarde?

Er is geen enkele normale waarde. Die hangt af van de methode, de leeftijd en het laboratorium[1].

Voorbeelden van referentiewaarden voor volwassenen (de grens van je eigen laboratorium geldt)
BronWaardeEenheid
Streekziekenhuis Koningin Beatrix, Nederland[6]< 68 U/LU/L
MedlinePlus (US National Library of Medicine)[1]9-67 U/L (0,15-1,14 µkat/L)U/L
Een Brits ziekenhuislaboratorium, volwassenen vanaf 18 jaar[3]20-70 U/LU/L

De "H" of "L" op je uitslag vergelijkt je waarde met de grens van je eigen laboratorium. Lees de uitslag dus altijd samen met de referentiewaarde die ernaast staat.

Wat betekent een hoge ACE-waarde?

  • Vaak Actieve sarcoïdose. ACE is verhoogd bij minstens 60% van de mensen met actieve sarcoïdose en stijgt meestal met de omvang van de ziekte en daalt bij remissie[3].
  • Mogelijk Diabetes, een overactieve schildklier, een overactieve bijschildklier, alcoholische leverontsteking, verschillende longziekten, nefrotisch syndroom, multiple sclerose en maagzweren[1].
  • Mogelijk Ziekte van Addison en de ziekte van Hodgkin, een vorm van lymfoom[1].
  • Zeldzaam De ziekte van Gaucher, een zeldzame erfelijke ziekte waarbij de test kan helpen bij de diagnose[1].

De test heeft duidelijke grenzen. In een onderzoek bij 72 patiënten van een huidkliniek was ACE maar bij 29% van de mensen met sarcoïdose verhoogd[5]. Een normale ACE-waarde sluit sarcoïdose dus niet uit.

Wat betekent een lage ACE-waarde?

  • Vaak ACE-remmers voor hoge bloeddruk of hartfalen, zoals lisinopril of enalapril[1]. Ze verlagen de ACE-waarde sterk[6]. Bij captopril is de activiteit na ongeveer 12 uur weer normaal[3].
  • Vaak Behandeling met corticosteroïden (meestal prednison) en behandeling van sarcoïdose. Bij mensen met sarcoïdose die steroïden gebruiken is ACE maar bij ongeveer 20% verhoogd[1][3].
  • Mogelijk Roken: rokers kunnen een lagere ACE-activiteit hebben[6].
  • Mogelijk Chronische leverziekte, chronisch nierfalen, een trage schildklier en anorexia nervosa[1].

Een lage ACE-waarde is zelden op zichzelf een probleem. Het belangrijkste is dat ze een echte stijging kan verbergen.

Is de ACE-test hetzelfde als een ACE-remmer?

Nee. De ACE-test meet een enzym in je bloed. ACE-remmers zijn medicijnen die datzelfde enzym blokkeren om de bloeddruk te verlagen. Ze hebben een verband omdat het medicijn de uitslag van de test verlaagt[1][3].

Hoe bereid ik me voor op een ACE-bloedtest?

  • Vraag of je nuchter moet zijn. MedlinePlus zegt dat je de aanwijzingen van je zorgverlener moet volgen; dat kan betekenen dat je tot 12 uur niets mag eten of drinken[1].
  • Vertel degene die je bloed afneemt welke medicijnen je gebruikt, vooral ACE-remmers en steroïden, want beide verlagen ACE[1][6].
  • Stop nooit zelf met een medicijn vóór de test. Vraag het eerst aan je arts[1].
  • Het monster moet serum zijn. Gehemolyseerde monsters en buisjes met EDTA of oxalaat zijn ongeschikt, dus het lab kan om een nieuwe afname vragen[3].
  • Laat de test bij controle in hetzelfde laboratorium herhalen, zodat je uitslagen vergelijkbaar blijven.

Wanneer moet ik naar de huisarts?

Wanneer naar de dokter?

  • Spoed: bel 112 bij ernstige benauwdheid, pijn op de borst, flauwvallen, een zeer snelle of onregelmatige hartslag of plotseling zichtverlies.
  • Binnen enkele dagen bel je de huisarts, of buiten kantooruren de huisartsenpost, bij een droge hoest of benauwdheid die erger wordt, een rood pijnlijk oog, nieuwe knobbels in de huid of lymfeklieren die blijven groeien, zeker met een verhoogde ACE-waarde.
  • Bij je volgende afspraak bespreek je een hoge of lage ACE-uitslag, een hoest die lang aanhoudt, moeheid, nachtzweten of onverklaard gewichtsverlies, en alle bloeddrukmedicijnen die je gebruikt.

Vragen om aan je arts te stellen

  1. Waarom is de ACE-test bij mij aangevraagd en wat gaat u met de uitslag doen?
  2. Kunnen mijn medicijnen, zoals een ACE-remmer of een steroïd, mijn uitslag veranderen?
  3. Heb ik ander onderzoek nodig, zoals calcium, een longfoto of een biopsie?
  4. Hoe vaak moet de test worden herhaald en in welk laboratorium?
  5. Bij welke klachten moet ik u eerder bellen?

Veelgestelde vragen

Sluit een normale ACE-waarde sarcoïdose uit?

Nee. ACE is maar bij een deel van de mensen met sarcoïdose verhoogd, dus een normale uitslag sluit de ziekte niet uit[3][5].

Kunnen ACE-remmers een te lage uitslag geven?

Ja. Ze verlagen de gemeten ACE-activiteit sterk, dus je arts moet ervan weten[3][6].

Betekent een hoge ACE-waarde dat ik sarcoïdose heb?

Niet op zichzelf. Ook andere aandoeningen kunnen ACE verhogen, en de diagnose berust op klachten, beeldvorming en meestal een biopsie[2][4].

Welk ander bloedonderzoek hoort bij de ACE-test?

Bij vermoeden van sarcoïdose noemt de ATS-richtlijn calcium, een volledig bloedbeeld, kreatinine en alkalische fosfatase[2].

Wordt de ACE-test gebruikt om de behandeling te volgen?

Dat kan, maar steroïden verlagen ACE, dus artsen lezen de waarde samen met klachten en beeldvorming[1][3].

Verwante artikelen

  1. MedlinePlus Medical Encyclopedia. ACE blood test. Reviewed October 1, 2025. US National Library of Medicine. medlineplus.gov (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  2. Crouser ED, Maier LA, Wilson KC, et al. Diagnosis and detection of sarcoidosis. An official American Thoracic Society clinical practice guideline. Am J Respir Crit Care Med. 2020;201(8):e26-e51. doi:10.1164/rccm.202002-0251ST (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  3. York and Scarborough Teaching Hospitals NHS Foundation Trust. Angiotensin converting enzyme, clinical biochemistry test directory. yorkhospitals.nhs.uk (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  4. Hofauer B, Thuermel K, Gahleitner C, Knopf A. Biomarkers in autoimmune salivary gland disorders: a review. ORL J Otorhinolaryngol Relat Spec. 2017;79(1-2):43-53. doi:10.1159/000455722 (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  5. Nguyen CTH, Kambe N, Kishimoto I, Ueda-Hayakawa I, Okamoto H. Serum soluble interleukin-2 receptor level is more sensitive than angiotensin-converting enzyme or lysozyme for diagnosis of sarcoidosis and may be a marker of multiple organ involvement. J Dermatol. 2017;44(7):789-797. doi:10.1111/1346-8138.13792 (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  6. Streekziekenhuis Koningin Beatrix. Laboratoriumgids: ACE. skb.nl/labgids (geraadpleegd op 24 oktober 2026)
  7. Thuisarts.nl (NHG). Ik heb misschien sarcoïdose. thuisarts.nl (geraadpleegd op 24 oktober 2026)

Deze pagina geeft algemene informatie. Ze vervangt het advies van een arts niet; een arts beoordeelt je uitslagen samen met je klachten, voorgeschiedenis en onderzoek.