Ziekte van Kawasaki: symptomen, bloedonderzoek en behandeling

In het kort
De ziekte van Kawasaki is een ontsteking van de bloedvaten die vooral kinderen onder de 5 jaar treft. Het belangrijkste teken is koorts van 5 dagen of langer, met rode ogen, rode lippen, uitslag of gezwollen handen. Geen enkele bloedtest bewijst het, maar een typisch patroon (hoog CRP en hoge BSE, laag albumine, trombocyten die na dag 7 stijgen) ondersteunt de diagnose. Behandeling binnen 10 dagen beschermt het hart.
Wat is de ziekte van Kawasaki?
De ziekte van Kawasaki is een acute vasculitis: de wanden van kleine en middelgrote bloedvaten raken ontstoken, vooral de kransslagaders die het hart van bloed voorzien[3][11]. In welvarende landen is het de belangrijkste oorzaak van verworven hartziekte bij kinderen[2].
| Onderwerp | Belangrijkste feiten |
|---|---|
| Andere namen | Kawasaki-syndroom, mucocutaan lymfekliersyndroom[11] |
| Hoe vaak? | In Nederland gemiddeld 5,8 per 100.000 kinderen onder de 5 jaar per jaar (2008-2012)[12]; in Japan 359 per 100.000 in 2018[5] |
| Gebruikelijke leeftijd | Mediaan 2,4 jaar in Nederland, 79 % jonger dan 5 jaar; jongens 1,5 keer zo vaak als meisjes[12] |
| Belangrijke onderzoeken | Klinische kenmerken, CRP, BSE, bloedbeeld, albumine, ALAT, urine, echo van het hart[11] |
| Grootste risico | Aneurysma's van de kransslagaders bij ongeveer 25 % van de onbehandelde kinderen, rond 5 % bij snelle behandeling[2][3] |
Wat zijn de symptomen van de ziekte van Kawasaki?
De ziekte begint met koorts boven 38,5 °C die minstens 5 dagen aanhoudt en zonder behandeling vaak 7 tot 12 dagen duurt[9]. Paracetamol en antibiotica helpen er niet tegen[11]. De klassieke vorm is koorts plus minstens 4 van deze 5 kenmerken[1][11]:
- Vaak Rode ogen aan beide kanten, zonder pus of afscheiding.
- Vaak Veranderingen in de mond: rode, droge, gebarsten lippen, een aardbeientong en een rode keel[11].
- Vaak Huiduitslag op romp, armen en benen, vaak het sterkst in het luiergebied[8].
- Vaak Rode, gezwollen handen en voeten, daarna vervellen van vinger- en teentoppen 2 tot 3 weken na het begin van de koorts[8].
- Mogelijk Eén gezwollen klier in de hals, groter dan 1,5 cm, meestal aan één kant en weinig pijnlijk[3][11].
Erg prikkelbaar zijn, braken, diarree of gewrichtspijn komen vaak voor[9][11]. De kenmerken komen niet altijd tegelijk, en jonge baby's laten er soms maar een paar zien[8]. In Nederland had 22 % van de kinderen deze incomplete vorm; zij waren gemiddeld jonger[12].
Wanneer naar de dokter?
- Spoed: bel 112 als een kind met koorts erg suf is of moeilijk wakker te krijgen, moeilijk ademt, of bleek tot gevlekt ziet met koude handen en voeten: mogelijke tekenen van shock[3].
- Binnen 24 tot 48 uur naar de huisarts (buiten kantoortijd: de huisartsenpost) als de koorts al 4 tot 5 dagen duurt met rode ogen, rode lippen, uitslag of gezwollen handen of voeten; ook een baby jonger dan 6 maanden met meer dan 5 dagen onverklaarde koorts moet worden nagekeken[8][11].
- Bij je volgende afspraak als de controle-echo's van het hart, rond 2 weken en 6 tot 8 weken na het begin van de koorts, nog niet zijn gepland[8].
Wat is de oorzaak van de ziekte van Kawasaki, en wie krijgt het?
De oorzaak is onbekend[11]. Het meest waarschijnlijk is een overdreven afweerreactie op een prikkel, zoals een virus, bij een kind met aanleg[3]. Tot 40 % van de kinderen met de ziekte heeft tegelijk een luchtwegvirus; een positieve virustest sluit Kawasaki dus niet uit[3].
- Leeftijd: vooral kinderen onder de 5, zelden jonger dan 6 maanden[11]; oudere kinderen en volwassenen krijgen het zelden[10].
- Afkomst: vaker bij een Japanse, Koreaanse of andere Oost-Aziatische achtergrond: in Japan en Zuidoost-Azië 100 tot 120 per 100.000 kinderen, tegen 5 tot 20 in westerse landen[11].
- Seizoen en familie: vaker in winter en voorjaar[11]; het kan in families voorkomen, maar het is niet besmettelijk[10].
Hoe wordt de ziekte van Kawasaki vastgesteld, en wat laat het bloedonderzoek zien?
Geen enkele test bewijst de ziekte van Kawasaki: de diagnose rust op de klinische kenmerken[11]. Bloed- en urineonderzoek meet de ontsteking, helpt ziekten die erop lijken uit te sluiten, zoals roodvonk of mazelen, en ondersteunt de diagnose als de kenmerken incompleet zijn[3][11]. Hieronder een fictieve uitslag van een kind van 3 jaar op dag 8 van de koorts.
| Bepaling | Uitslag | Referentiewaarde | Markering |
|---|---|---|---|
| CRP | 84 mg/L | < 10 mg/L | H |
| BSE (bezinking) | 62 mm/uur | < 10 mm/uur | H |
| Leukocyten | 17,8 ×10⁹/L | 5,0-14,5 ×10⁹/L | H |
| Hemoglobine (Hb) | 6,3 mmol/L | 7,1-8,4 mmol/L | L |
| Trombocyten | 512 ×10⁹/L | 150-450 ×10⁹/L | H |
| Albumine | 28 g/L | 35-50 g/L | L |
| ALAT | 68 U/L | < 30 U/L | H |
| Urinesediment, leukocyten | 15 per gezichtsveld, kweek negatief | 0-5 per gezichtsveld | H |
- CRP en BSE: bij incomplete Kawasaki rekent het Amerikaanse stroomschema met een CRP van 30 mg/L (3 mg/dL) of hoger en/of een BSE van 40 mm/uur of hoger[1][3]. Na een IVIG-infuus is de BSE niet meer betrouwbaar[11].
- Ondersteunende uitslagen: daarna tellen bloedarmoede voor de leeftijd, trombocyten van 450 ×10⁹/L of meer na dag 7, albumine van 30 g/L of lager, een verhoogd ALAT, leukocyten van 15 ×10⁹/L of meer en witte bloedcellen in steriele urine; drie of meer ondersteunen de diagnose[3].
- Timing: trombocyten zijn het hoogst na 7 tot 10 dagen en weer normaal na 4 tot 8 weken, dus een normale waarde op dag 4 sluit niets uit[11].
Een uitslag uit het ziekenhuis vol H's en L's? BloodSense legt elke regel van de bloeduitslag van je kind in gewone taal uit, zodat je kunt volgen waar het team op let.
Leg de uitslag van mijn kind uitOnze uitleg per waarde: CRP-waarde in het bloed, bezinking (BSE), trombocyten (bloedplaatjes), albumine, ALAT-leverwaarde en witte bloedcellen in urine. Het belangrijkste onderzoek is de echo van het hart: die meet de kransslagaders ten opzichte van de lichaamsgrootte (z-score). Het mag de start van de behandeling niet vertragen[11].
Kawasaki of PIMS-TS (MIS-C)?
Sinds 2020 denken artsen ook aan PIMS-TS, ook MIS-C genoemd: twee namen voor hetzelfde ziektebeeld, dat enkele weken na een infectie met SARS-CoV-2 optreedt[4][11]. Het treft oudere kinderen (mediaan 7 tot 9 jaar), geeft bij ongeveer 80 % buikklachten en vaker shock[3]. Het bloed verschilt meestal:
| Waarde | Ziekte van Kawasaki | PIMS-TS (MIS-C) | Bron |
|---|---|---|---|
| Lymfocyten | 2,8 ×10⁹/L | 0,8 ×10⁹/L (laag) | AFP 2021[3] |
| Trombocyten | 365 ×10⁹/L, stijgend na dag 7 | 151 ×10⁹/L (vaak laag) | AFP 2021[3] |
| CRP | 67 mg/L | 220 mg/L | AFP 2021[3] |
| Albumine | 38 g/L | 24 g/L | AFP 2021[3] |
| NT-proBNP | 41 pg/mL | 788 pg/mL | AFP 2021[3] |
| Troponine | 10 ng/L | 45 ng/L | AFP 2021[3] |
Dit zijn typische waarden, geen grenswaarden. Voor PIMS-TS is 24 uur koorts genoeg, plus bewijs van een recente SARS-CoV-2-infectie, dat bij 94 % tot 99 % wordt gevonden[3].
Welke onderzoeken volgen er na de diagnose?
- In het ziekenhuis: koorts en CRP laten zien of de behandeling werkt. Het effect van het eerste infuus wordt na 36 uur beoordeeld; in Nederland reageert ongeveer 15 % van de kinderen er onvoldoende op[11] (19,7 % in Japan[5]).
- Echo van het hart: bij de diagnose, rond 2 weken en opnieuw na 6 tot 8 weken[8]. De verdere controles van het hart volgen het protocol van het kindercardiologisch centrum in de regio[11].
- Kinderen met meer risico: een al verwijde kransslagader bij de diagnose, een leeftijd onder de 6 maanden en geen reactie op de eerste behandeling voorspellen aneurysma's in Japanse en Amerikaanse groepen[7]. In het Nederlandse onderzoek waren dat ook: jongen zijn, behandeling na dag 10 en een tweede IVIG-gift[12].
- Later: kinderen zonder aneurysma's hebben een uitstekend vooruitzicht; het cholesterol wordt elke 5 jaar gecontroleerd[8] (zie onze uitleg over het lipidenspectrum). Kinderen met middelgrote of grote aneurysma's houden hun hele leven controles bij de cardioloog[9].
Hoe wordt de ziekte van Kawasaki behandeld?
De behandeling gebeurt in het ziekenhuis en start zo snel mogelijk, binnen 10 dagen na het begin van de koorts[11]. In het Nederlandse onderzoek kreeg 13,5 % van de kinderen in de acute fase een aneurysma, en latere behandeling verhoogde dat risico[12].
- Immunoglobulinen via het infuus (IVIG): antistoffen van donoren, in één infuus van 10 tot 12 uur, na de bloedafname[11].
- Carbasalaatcalcium (Ascal), een vorm van aspirine: eerst tegen de ontsteking, daarna in lage dosis tegen stolsels zodra je kind 48 uur koortsvrij is en het CRP onder 20 mg/L ligt, minstens 6 weken. Is de echo na 6 weken normaal, dan stopt het[11]. Geef een kind nooit zelf aspirine: het is verbonden met het syndroom van Reye[10].
- Corticosteroïden: erbij voor kinderen met een hoog risico, zoals jonger dan 12 maanden, tekenen van zware ontsteking, shock of geen reactie op het eerste infuus[11]. In een Japans onderzoek bij ernstige gevallen daalden de afwijkingen aan de kransslagaders daarmee van 23 % naar 3 %[6]. Blijft de koorts, dan overlegt het team met de kinderreumatoloog over middelen zoals infliximab[11]. De Amerikaanse update van 2024 voegt extra risicocriteria toe[2].
Kun je de ziekte van Kawasaki voorkomen, en hoe herstellen kinderen?
Voorkomen kan niet[9]. De meeste kinderen die op tijd behandeld zijn, herstellen volledig, al kan het 1 tot 2 maanden duren voordat ze weer helemaal fit zijn[9].
- Geef Ascal precies zoals voorgeschreven en vraag wat je moet doen als je kind in die tijd griep of waterpokken krijgt[8]. Combineer het niet met ibuprofen of andere NSAID's[11].
- Stel vaccinaties uit tot minstens 6 maanden, liefst 9 maanden na de laatste IVIG-gift: de antistoffen uit het infuus kunnen het vaccin minder goed laten werken[11]. Overleg het moment met het consultatiebureau en de kinderarts.
- Bel de huisarts of kinderarts als koorts of andere kenmerken terugkomen[8].
Vragen voor de arts
- Is het de klassieke of de incomplete vorm, en welke uitslagen passen erbij?
- Wat liet de eerste echo van het hart zien, ook de z-scores van de kransslagaders?
- Heeft mijn kind een hoog risico, waarvoor extra behandeling nodig is?
- Wanneer zijn de volgende echo's, en hoe lang gaat de Ascal door?
Veelgestelde vragen
Is de ziekte van Kawasaki besmettelijk?
Nee. Het gaat niet over op broers, zussen of andere kinderen op de opvang[8][10].
Waar komt de naam Kawasaki vandaan?
Van de Japanse arts die de ziekte in 1967 voor het eerst beschreef. De ziekte komt wereldwijd voor, in alle bevolkingsgroepen[12].
Kunnen volwassenen de ziekte van Kawasaki krijgen?
Ja, maar het is zeldzaam: de grote meerderheid van de gevallen is jonger dan 5 jaar[8][10]. De kenmerken en onderzoeken zijn op elke leeftijd hetzelfde.
Sluit een normale bloeduitslag Kawasaki uit?
In het begin niet: de trombocyten stijgen vaak pas na dag 7. Blijft de koorts, dan worden het onderzoek en het bloed herhaald[3][11].
Gerelateerde artikelen
- RoodvonkEen kinderziekte met koorts en uitslag, soms behandeld met antibiotica.
- CRP-waardeDe belangrijkste ontstekingswaarde.
- TrombocytenWaarom de bloedplaatjes in de tweede week stijgen.
- Volledig bloedbeeldLeukocyten, hemoglobine, trombocyten.
- ZiektenAl onze artikelen over ziekten.
Bronnen
- McCrindle BW, Rowley AH, Newburger JW, et al. Diagnosis, Treatment, and Long-Term Management of Kawasaki Disease: A Scientific Statement for Health Professionals From the American Heart Association. Circulation. 2017;135(17):e927-e999. doi:10.1161/CIR.0000000000000484 (geraadpleegd op 17 november 2026)
- Jone PN, Tremoulet A, Choueiter N, et al. Update on Diagnosis and Management of Kawasaki Disease: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation. 2024;150(23):e481-e500. doi:10.1161/CIR.0000000000001295 (geraadpleegd op 17 november 2026)
- Darby JB, Jackson JM. Kawasaki Disease and Multisystem Inflammatory Syndrome in Children: An Overview and Comparison. Am Fam Physician. 2021;104(3):244-252. aafp.org (geraadpleegd op 17 november 2026)
- Henderson LA, Canna SW, Friedman KG, et al. American College of Rheumatology Clinical Guidance for Multisystem Inflammatory Syndrome in Children Associated With SARS-CoV-2 and Hyperinflammation in Pediatric COVID-19: Version 3. Arthritis Rheumatol. 2022;74(4):e1-e20. doi:10.1002/art.42062 (geraadpleegd op 17 november 2026)
- Ae R, Makino N, Kosami K, et al. Epidemiology, Treatments, and Cardiac Complications in Patients with Kawasaki Disease: The Nationwide Survey in Japan, 2017-2018. J Pediatr. 2020;225:23-29.e2. doi:10.1016/j.jpeds.2020.05.034 (geraadpleegd op 17 november 2026)
- Kobayashi T, Saji T, Otani T, et al. Efficacy of immunoglobulin plus prednisolone for prevention of coronary artery abnormalities in severe Kawasaki disease (RAISE study): a randomised, open-label, blinded-endpoints trial. Lancet. 2012;379(9826):1613-1620. doi:10.1016/S0140-6736(11)61930-2 (geraadpleegd op 17 november 2026)
- Yamazaki S, Miyata K, Sun X, et al. Risk Factors for Coronary Artery Aneurysms in Children With Kawasaki Disease. J Am Heart Assoc. 2026;15(18):e050238. doi:10.1161/JAHA.126.050238 (geraadpleegd op 17 november 2026)
- American Academy of Pediatrics. Kawasaki Disease. HealthyChildren.org. Bijgewerkt 2020. healthychildren.org (geraadpleegd op 17 november 2026)
- American Heart Association. Kawasaki Disease. Herzien op 3 september 2025. heart.org (geraadpleegd op 17 november 2026)
- NHS. Kawasaki disease. Herzien op 19 februari 2026. nhs.uk (geraadpleegd op 17 november 2026)
- Werkgroep Academische Kinderreumatologen Nederland (WAKR). Ziekte van Kawasaki: diagnostiek, behandeling en follow-up. Landelijke leidraad, versie 1 maart 2021. Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde. nvk.nl (geraadpleegd op 17 november 2026)
- Tacke CE, Breunis WB, Rodrigues Pereira R, et al. Five Years of Kawasaki Disease in the Netherlands: A National Surveillance Study. Pediatr Infect Dis J. 2014;33(8):793-797. doi:10.1097/INF.0000000000000271 (geraadpleegd op 17 november 2026)
- Rijksoverheid. Wat is het eigen risico van mijn zorgverzekering? rijksoverheid.nl (geraadpleegd op 17 november 2026)
Deze pagina geeft algemene informatie. Ze vervangt niet het advies van de arts die je kind onderzoekt en alle uitslagen kent.



