Eierstokkanker: symptomen, CA-125 en hoe de diagnose wordt gesteld

Eierstokkanker geeft wel symptomen, maar ze zijn heel gewoon: een opgeblazen buik, snel vol zitten na een paar happen, pijn in de onderbuik of het bekken, en vaker moeten plassen. Bijna elke vrouw heeft weleens een van die klachten gehad, en precies daarom wordt eierstokkanker vaak laat ontdekt. Volgens KWF krijgen in Nederland elk jaar bijna 1.400 vrouwen eierstokkanker, en bij 3 van de 4 zijn er bij de diagnose al uitzaaiingen in de buik. Het signaal zit niet in de klacht zelf, maar in het patroon: nieuw, aanhoudend en bijna elke dag. In dit artikel lees je welke veranderingen een afspraak waard zijn, waarom de CA-125-bloedtest geen screeningstest is voor vrouwen met een gewoon risico, hoe artsen de ziekte echt vaststellen of uitsluiten en hoe de behandeling er nu uitziet. De meeste vrouwen met deze klachten hebben geen kanker. Als je de echte regels kent, kun je handelen op basis van feiten in plaats van angst.
Wat is eierstokkanker, en waar begint het?
Eierstokkanker (ovariumcarcinoom) is een groep ziekten waarbij cellen in of bij de eierstokken ongeremd gaan groeien. De eierstokken zijn twee organen zo groot als een amandel, diep in het bekken aan weerszijden van de baarmoeder. Ze geven eicellen af en maken het meeste oestrogeen en progesteron. Omdat ze achter de darm en de blaas liggen, kan een tumor verrassend groot worden voordat hij ergens op drukt wat je duidelijk voelt. Volgens Thuisarts zijn de meeste vrouwen met eierstokkanker ouder dan 60 jaar.
De belangrijkste soorten
Ongeveer negen op de tien gevallen zijn epitheliaal: ze ontstaan in de cellen van de bekleding. Hooggradig sereus carcinoom is daarbinnen veruit de meest voorkomende en de meest agressieve vorm. Daarnaast zijn er twee zeldzamere families: kiemceltumoren, die bij jonge vrouwen voorkomen en vaak goed te genezen zijn, en stromatumoren, die uit hormoonmakend weefsel ontstaan en vaak vroeg worden ontdekt omdat ze de hormoonspiegels verstoren.
Waarom de eileider belangrijk is
Een van de belangrijkste inzichten in de gynaecologie van de afgelopen jaren is dat de meeste hooggradig sereuze kankers helemaal niet in de eierstok beginnen. Ze beginnen aan het uiteinde van de eileider, de franjes die naar de eierstok reiken, en laten cellen los op de eierstok en in de buik. Thuisarts beschrijft eierstokkanker daarom ook als kanker in de eierstokken of de eileiders. Dat verklaart waarom het weghalen van de eileiders tijdens een andere geplande operatie nu als preventie wordt besproken, en waarom de ziekte zich kan verspreiden voordat de eierstok op een scan afwijkend lijkt.
Eierstokkanker symptomen: echt, maar makkelijk te negeren
Het oude beeld van eierstokkanker als stille ziekte klopt niet: de meeste vrouwen hebben wel klachten vóór de diagnose. Het probleem is dat die klachten bijna precies lijken op een prikkelbare darm, de overgang, voedselintolerantie en gewone stress. Wat ze onderscheidt, is het patroon, niet het gevoel.
Wat zijn de symptomen van eierstokkanker?
Vier symptomen komen steeds terug bij vrouwen bij wie later eierstokkanker wordt vastgesteld: een opgeblazen of dikker wordende buik, heel snel vol zitten tijdens het eten, pijn in buik of bekken, en aandrang of vaker moeten plassen. Andere klachten komen minder vaak voor: moeheid, rugpijn, verstopping, pijn bij het vrijen en afvallen zonder reden. Vaginaal bloedverlies na de overgang is een aparte categorie: daar wacht je nooit mee af.
Hoe ontdek je dat je eierstokkanker hebt?
Je ontdekt het niet zelf, maar je kunt wel het patroon herkennen dat reden is om naar je huisarts te gaan. De Amerikaanse CDC geeft een concrete regel in plaats van een vage waarschuwing: heb je deze klachten twee weken of langer en zijn ze niet normaal voor jou, ga dan naar een arts. Heb je ongewoon vaginaal bloedverlies, ga dan meteen. Artsen letten op drie dingen samen: de klacht is nieuw voor jou, je hebt hem op de meeste dagen, en hij duurt weken in plaats van jaren. Een opgeblazen gevoel dat je al tien zomers hebt, gedraagt zich anders dan een opgeblazen gevoel dat zes weken geleden begon.
| Klacht | Meestal geen reden tot zorg als | Een afspraak waard als |
|---|---|---|
| Opgeblazen of dikkere buik | Het komt en gaat met eten, je cyclus of stress, en dat al jaren | Het nieuw is, op de meeste dagen, twee weken of langer, en je kleding anders zit |
| Snel vol zitten | Het komt na een grote of vette maaltijd | Kleine porties nu al te veel zijn, op de meeste dagen, twee weken of langer |
| Pijn in bekken of buik | Het met je cyclus meegaat en een bekend patroon volgt, zoals menstruatiepijn | Het nieuw is, aanhoudt en niet met je cyclus meegaat |
| Aandrang of vaker plassen | Het komt na koffie, extra drinken of een behandelde blaasontsteking | Het aanhoudt zonder infectie en zonder duidelijke oorzaak |
| Bloedverlies na de overgang | Nooit; dit is altijd onderzoek waard | Meteen, zonder twee weken af te wachten |
Dit betekent allemaal niet dat het kanker is. Een opgeblazen buik en pijn in het bekken komen veel vaker door goedaardige aandoeningen, en een van de meest voorkomende is endometriose. Lees daarover ook onze uitgebreide uitleg over endometriose. Het punt is: een patroon van twee weken verdient een gesprek met je huisarts, geen zoekmachine.
De waarheid over CA-125: wat deze bloedtest wel en niet kan
Vrouwen vragen hun huisarts vaak om een CA-125-test om eierstokkanker uit te sluiten. Het klinkt als een heel redelijke vraag, maar het is ook een van de meest misbegrepen tests. CA-125 is een eiwit dat veel cellen maken die lichaamsholten bekleden. Eierstokkankercellen maken er vaak veel van, maar talloze onschuldige dingen ook.
Waarom het geen screeningstest is
Screening betekent mensen testen die zich helemaal goed voelen, om ziekte vroeg te vinden. Daarvoor faalt CA-125 op twee punten. De waarde is normaal bij een flink deel van de vroege eierstokkankers, dus een geruststellend getal betekent niet dat je eierstokken in orde zijn. En de waarde is verhoogd bij zoveel situaties zonder kanker dat de meeste afwijkende uitslagen bij gezonde vrouwen vals alarm zijn. Elk vals alarm kan leiden tot scans, angst en soms een operatie bij een vrouw die nooit kanker had.
Dit is geen mening. De grootste gerandomiseerde screeningsstudie ooit testte jaarlijks CA-125, met echo’s bij afwijkingen, bij meer dan tweehonderdduizend vrouwen na de overgang. Er werden meer kankers in een vroeger stadium gevonden, maar na lange tijd volgen daalde het aantal sterfgevallen aan de ziekte niet. In Nederland is er geen bevolkingsonderzoek naar eierstokkanker, en ook de Amerikaanse USPSTF adviseert tegen screening van vrouwen zonder klachten en zonder bekend erfelijk hoog risico. De CDC zegt het duidelijk: er is geen betrouwbare manier om vrouwen zonder klachten op eierstokkanker te screenen. Ook het uitstrijkje of de HPV-test van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker spoort eierstokkanker niet op.
Wat verhoogt CA-125 nog meer?
| Veelvoorkomende oorzaak zonder kanker | Waarom het gebeurt |
|---|---|
| Endometriose | Geïrriteerd weefsel in het bekken geeft hetzelfde eiwit af |
| Vleesbomen (myomen) | Goedaardige spiergezwellen irriteren de bekleding eromheen |
| Ontsteking in het kleine bekken (PID) | Een infectie ontsteekt de eileiders en het bekken |
| Menstruatie | Het normale afstoten van het baarmoederslijmvlies verhoogt de waarde tijdelijk |
| Zwangerschap | Weefsel van placenta en baarmoeder maakt het aan |
| Leverziekte en vocht in de buik | Irritatie van het buikvlies verhoogt de afgifte |
Door deze lijst zegt één verhoogde waarde bij een vrouw vóór de overgang op zichzelf weinig. Heb je al een uitslag? Lees dan onze eenvoudige uitleg over de CA 125-waarde.
Waar CA-125 wel goed voor is
De test heeft twee duidelijke taken. Hij volgt bekende ziekte: bij vastgestelde eierstokkanker laat het verloop van CA-125 zien hoe goed de behandeling werkt en kan het terugkeer aangeven. En hij helpt bij het beoordelen van een gezwel in het bekken dat al op een scan is gezien; dan wordt de waarde samen met het echobeeld en het wel of niet in de overgang zijn bekeken. Een kleinere derde taak is controle bij vrouwen met een bekende erfelijke aanleg. Bij jonge vrouwen met een vermoedelijke kiemceltumor vragen artsen juist de hCG-bloedtest, de AFP-bloedtest en de LDH-bloedtest aan.
Eierstokkanker oorzaak: leeftijd, genen en erfelijkheid
De meeste vrouwen die eierstokkanker krijgen, hebben geen duidelijke risicofactor behalve hun leeftijd. Het risico stijgt na je 50e en is het hoogst na de overgang. Daarom worden nieuwe klachten in het bekken in die levensfase serieus genomen. Zit je in die overgangsfase, lees dan ook onze uitleg over de klachten en fasen van de overgang.
BRCA1, BRCA2 en het Lynch-syndroom
Erfelijke veranderingen in de genen BRCA1 en BRCA2 zijn de sterkste bekende risicofactoren. Deze genen helpen normaal kapot DNA te herstellen. Als één kopie vanaf de geboorte niet goed werkt, stapelen cellen makkelijker schade op. Draagsters hebben een veel hoger levenslang risico op eierstok-, eileider- en borstkanker; daarom komen die ziekten samen voor in families. Lees ook ons artikel over borstkanker. Het Lynch-syndroom, vooral bekend van darm- en baarmoederkanker, verhoogt ook het risico op eierstokkanker en is het vragen waard als er in een familie meerdere soorten kanker voorkomen.
Waarom DNA-onderzoek bij iedere diagnose zinvol is
Richtlijnen, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, adviseren erfelijkheidsonderzoek bij iedere vrouw met epitheliale eierstokkanker, ongeacht leeftijd of familiegeschiedenis. Daar zijn twee redenen voor. De uitslag verandert de behandeling, omdat tumoren met slecht DNA-herstel extra goed reageren op een groep medicijnen die je hieronder leest. En de uitslag verandert iets voor de familie: bij een bevestigde mutatie kunnen zussen, dochters en moeders zich laten testen en nadenken over risicoverlagende operaties of extra controles. Vraag je behandelend arts of dit onderzoek bij jou is gedaan.
Andere factoren die de kans veranderen
Het risico is iets hoger bij endometriose, overgewicht, nooit zwanger zijn geweest, vroeg ongesteld worden of laat in de overgang komen, en langdurig hormoongebruik na de overgang. Het risico is iets lager na zwangerschap en borstvoeding, na een aantal jaren de combinatiepil en na een operatie aan de eileiders. Dit zijn trends in grote groepen, geen voorspellingen.
Eierstokkanker diagnose: hoe het echt wordt vastgesteld
Ook als de klachten blijven, is er geen enkele test die meteen ja of nee zegt. De diagnose is een reeks stappen, en als je die kent, neemt veel onzekerheid af.
Het traject stap voor stap
- Een gesprek en lichamelijk onderzoek, ook inwendig, om de klachten te begrijpen en te voelen of er een zwelling is. Dit begint meestal bij je huisarts, die je zo nodig doorstuurt naar de gynaecoloog.
- Een inwendige echo via de vagina, de eerste scan, die de eierstokken laat zien en een eventuele zwelling beschrijft: hoe groot, gevuld met vocht of vast, en hoeveel doorbloeding.
- Bloedonderzoek. Artsen vragen meestal CA-125 aan samen met een bloedbeeld, en daarna nier- en leverwaarden met daarin een albuminewaarde.
- Een CT-scan van buik en borstkas als de zwelling er verdacht uitziet, om uitzaaiingen te zoeken en de operatie te plannen. Soms wordt vocht uit de buik onderzocht (punctie) of een stukje weefsel weggenomen (biopt).
- Een operatie, zowel de laatste stap van de diagnose als de eerste behandeling, omdat alleen weefsel onder de microscoop de diagnose en het subtype bevestigt.
Een gevorderde ziekte kan ook het aantal rode bloedcellen verlagen. Sommige vrouwen komen daarom pas bij deze onderzoeken terecht nadat hun arts eerst bloedarmoede door ijzertekort vond.
Waarom de chirurg ertoe doet
Wijzen scans en bloedonderzoek op een mogelijk kwaadaardig gezwel, dan hoort de operatie gepland en gedaan te worden door een gynaecologisch oncoloog: een chirurg die speciaal is opgeleid voor kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen. De CDC raadt vrouwen aan om zo’n verwijzing te vragen, en de resultaten zijn steeds beter als de eerste operatie volledig is en het stadium goed wordt bepaald.
Stadium
Het stadium wordt tijdens de operatie bepaald, niet daarvoor. Stadium I zit alleen in één of beide eierstokken of eileiders; stadium II is uitgebreid binnen het bekken; stadium III, het meest voorkomende stadium bij de diagnose, betreft het buikvlies of lymfeklieren; stadium IV heeft organen op afstand bereikt, zoals de lever of de longen. Het stadium bepaalt hoe intensief de behandeling is, maar niet het verhaal van één persoon.
Kan eierstokkanker uitzaaiingen op het buikvlies veroorzaken?
Ja, uitzaaiingen op het buikvlies komen bij eierstokkanker vaak voor. Kankercellen laten los van de eierstok of eileider en komen vrij in de buikholte terecht. Daar kunnen ze op het buikvlies en het vetschort groeien en vocht in de buik (ascites) geven. Volgens Thuisarts heeft meer dan de helft van de vrouwen al uitzaaiingen als de ziekte wordt ontdekt.
Eierstokkanker behandeling: operatie, chemotherapie en doelgerichte medicijnen
Operatie en chemotherapie
De standaardbehandeling combineert een debulkingoperatie, waarbij zoveel mogelijk zichtbare tumor wordt weggehaald, meestal met de eierstokken, eileiders, baarmoeder en het vetschort (omentum), met chemotherapie op basis van platina, meestal carboplatine en paclitaxel. Bij uitgebreide ziekte wordt soms eerst chemotherapie gegeven en daarna geopereerd. Jonge vrouwen met een vroeg stadium van een gunstig subtype kunnen soms één eierstok en de baarmoeder houden om zwanger te kunnen worden. KWF noemt ook HIPEC, verwarmde chemotherapie in de buik, als behandeling die bij uitzaaiingen in de buik de overleving kan verbeteren.
PARP-remmers en HRD-test
De grootste verandering van de afgelopen tien jaar is onderhoudsbehandeling met PARP-remmers: medicijnen zoals olaparib, niraparib en rucaparib die een reserveroute voor DNA-herstel blokkeren. Kankercellen met slecht werkend herstel, ook die met een BRCA-mutatie, leunen zwaar op die reserveroute. Haal je die weg, dan kan de cel niet overleven. Tumoren worden daarom getest op homologe recombinatiedeficiëntie (HRD), een laboratoriumbeschrijving van die zwakte in het herstel. Vrouwen bij wie de tumor HRD laat zien, hebben het meeste baat. Daarom bepaalt die test nu mede het behandelplan.
Controles na de behandeling
Na de behandeling bestaan de controles uit gesprekken, scans als dat nodig is en het meten van CA-125 bij vrouwen bij wie die bij de diagnose verhoogd was. Hier doet de marker zijn echte werk: een stijgende lijn bij iemand met bekende ziekte betekent iets heel anders dan één getal bij een gezonde vrouw.
Wanneer naar de huisarts?
De symptomen van eierstokkanker lijken op tientallen onschuldige aandoeningen. Gebruik daarom deze beslisroute in plaats van een eindeloze lijst:
- Ongewoon vaginaal bloedverlies, vooral na de overgang: neem nu contact op met je huisarts, zonder af te wachten.
- Een opgeblazen buik, snel vol zitten, pijn in het bekken of aandrang die nieuw voor je zijn en op de meeste dagen twee weken of langer duren: maak een afspraak en beschrijf het patroon, niet alleen de klacht.
- Een moeder, zus of dochter met eierstok-, eileider-, buikvlies- of jonge borstkanker, of een bekende BRCA- of Lynch-mutatie in de familie: vraag om een verwijzing naar een klinisch geneticus, ook als je je helemaal goed voelt.
- Plotselinge hevige pijn in je bekken, overgeven of een buik die in een paar dagen snel dikker wordt: bel meteen je huisarts of de huisartsenpost. Dit kan wijzen op een gedraaide eierstok of vocht in de buik. Bij levensgevaar bel je 112.
- Een gezwel in het bekken dat al op een scan is gezien: vraag of een gynaecologisch oncoloog moet meekijken voordat een operatie wordt gepland.
Neem data mee naar de afspraak. Zeggen dat iets begin juni begon en bijna elke dag terugkomt, geeft je huisarts veel meer houvast dan een vaag verhaal over een opgeblazen gevoel.
Nieuwste wetenschappelijke inzichten
Het onderzoek gaat snel, maar niet altijd de kant op die mensen verwachten. Dit is wat recent werk echt laat zien.
Screening redt bij gewoon risico nog steeds geen levens
De grootste gerandomiseerde studie naar screening op eierstokkanker volgde meer dan tweehonderdduizend vrouwen na de overgang met jaarlijkse CA-125-tests en echo’s bij afwijkingen. Een deel van de kankers werd in een vroeger stadium gevonden, maar na lange tijd volgen daalde het aantal sterfgevallen niet. Een review uit 2024 kwam op basis van al het gerandomiseerde bewijs tot dezelfde conclusie. Wat betekent dit voor jou? Voel je je goed en heb je geen erfelijk hoog risico, dan is een jaarlijkse CA-125 geen kortere weg naar zekerheid. En een normale uitslag mag je er niet van weerhouden om later nieuwe klachten te melden.
De eileider is nu het doel van preventie
Een review uit 2024 over eierstokkanker wereldwijd bevestigde dat de meeste hooggradig sereuze kankers in de eileider beginnen, en noemde het weghalen van de eileiders tijdens een andere geplande operatie een echte kans op preventie. Een grote Canadese studie die tienduizenden vrouwen bij wie de eileiders waren weggehaald vergeleek met vergelijkbare vrouwen bij wie dat niet was gebeurd, liet nog geen duidelijke daling van het aantal kankers zien. De onderzoekers gaven aan dat er nog te weinig gevallen waren en dat de volgtijd te kort was. Dit is dus nog voorlopig. Wat betekent dit voor jou? Sta je al gepland voor een baarmoederverwijdering of sterilisatie, dan is het redelijk om je chirurg te vragen of het weghalen van de eileiders bij jou past.
Doelgerichte onderhoudsmedicijnen werken het best als de tumor getest is
Twee grote internationale studies publiceerden onlangs hun definitieve overlevingscijfers. In de ene vertraagde niraparib als onderhoud na de eerste chemotherapie duidelijk de terugkeer van de kanker, maar de eindanalyse liet niet zien dat vrouwen in totaal langer leefden. In de andere gaf de combinatie van olaparib met bevacizumab een duidelijk overlevingsvoordeel, specifiek bij vrouwen bij wie de tumor HRD liet zien; vrouwen zonder dat kenmerk hadden niet hetzelfde voordeel. Wat betekent dit voor jou? Vragen of de tumor is getest op HRD en op BRCA-veranderingen is een praktische vraag, omdat het antwoord kan bepalen welk onderhoudsmedicijn zinvol is.
Resistentie is het volgende probleem
Een review uit 2025 onderzocht waarom PARP-remmers bij veel vrouwen die eerst goed reageerden uiteindelijk niet meer werken, en bracht de routes in kaart waarlangs kankercellen hun DNA-herstel weer op gang brengen. Er is nog geen nieuwe behandeling uit voortgekomen. Wat betekent dit voor jou? Het verklaart waarom oncologen de behandeling nauwkeurig volgen en het plan aanpassen als een marker of scan begint te veranderen, en waarom het zinvol is om klinische studies te bespreken in plaats van ze als laatste redmiddel te bewaren.
Woordenlijst
| Begrip | Uitleg |
|---|---|
| Adnexzwelling | Een zwelling in het gebied van de eierstok of eileider. De meeste zijn goedaardige cysten, maar de beschrijving op de echo bepaalt wat er daarna gebeurt. |
| Ascites | Vocht dat zich in de buik verzamelt en zwelling en druk geeft. Heeft veel oorzaken, zoals leverziekte en gevorderde kanker. |
| BRCA1 en BRCA2 | Twee genen die beschadigd DNA helpen herstellen. Erfelijke fouten erin verhogen het levenslange risico op eierstok-, eileider- en borstkanker. |
| CA-125 | Kankerantigeen 125, een eiwit dat in het bloed wordt gemeten. Nuttig om bekende eierstokkanker te volgen en een gezwel te beoordelen, niet om gezonde vrouwen te screenen. |
| Debulkingoperatie | Een operatie om zoveel mogelijk zichtbare tumor weg te halen, waardoor chemotherapie daarna beter werkt. |
| Gynaecologisch oncoloog | Een gynaecoloog met extra opleiding in kanker van de vrouwelijke geslachtsorganen, zoals eierstok-, baarmoeder- en baarmoederhalskanker. |
| Hooggradig sereus carcinoom | De meest voorkomende en agressiefste vorm van epitheliale eierstokkanker. De meeste gevallen beginnen waarschijnlijk in de eileider. |
| Homologe recombinatiedeficiëntie (HRD) | Een laboratoriumbevinding dat een tumor DNA-breuken niet goed kan herstellen, waardoor hij gevoeliger is voor platina-chemotherapie en PARP-remmers. |
| Lynch-syndroom | Een erfelijke aandoening die het risico op darm-, baarmoeder- en eierstokkanker verhoogt, door fouten in genen die kopieerfouten in DNA herstellen. |
| Inwendige echo | Een echo met een smalle sonde in de vagina, die de eierstokken, eileiders en baarmoeder van dichtbij laat zien. |
Veelgestelde vragen
Kan een uitstrijkje eierstokkanker opsporen?
Nee. Bij een uitstrijkje of de zelfafnametest van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker wordt gekeken naar HPV en afwijkende cellen van de baarmoederhals. Die test komt niet bij de eierstokken of eileiders, en de CDC zegt duidelijk dat hij niet op eierstokkanker screent. Dit misverstand is belangrijk, omdat een goede uitslag valse geruststelling kan geven. Een vrouw met een normale uitslag en aanhoudende nieuwe klachten van een opgeblazen buik, snel vol zitten of pijn in het bekken moet die klachten gewoon laten onderzoeken.
Kan gewoon bloedonderzoek of een bloedbeeld eierstokkanker opsporen?
Niet direct. Een bloedbeeld meet rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes, en geen van die waarden wijst eierstokkanker aan. Het kan wel indirecte aanwijzingen laten zien, zoals bloedarmoede door langdurig bloedverlies of veel bloedplaatjes, wat soms bij gevorderde ziekte voorkomt. Maar die bevindingen zijn niet specifiek en komen bij veel aandoeningen voor. Gewone lever- en nierwaarden gedragen zich net zo. Bloedonderzoek ondersteunt een diagnose, maar stelt hem niet. Scans en uiteindelijk weefsel onder de microscoop bevestigen eierstokkanker.
Kan ik thuis controleren op eierstokkanker?
Er is geen betrouwbare thuistest of zelfonderzoek voor eierstokkanker, en geen supplement, dieet of thuiskit verandert dat. De eierstokken liggen bij de meeste vrouwen te diep in het bekken om door de buikwand te voelen. Wat je thuis wel nuttig kunt doen, is patronen bijhouden: noteer wanneer een klacht begon, hoeveel dagen per week je hem hebt en of hij verandert. Dat opgeschreven overzicht helpt je huisarts echt en is de beste thuiscontrole die er is.
Kan een echo eierstokkanker opsporen?
Een inwendige echo is de beste eerste scan. Hij kan een zwelling van de eierstok laten zien en kenmerken beschrijven die zorgen geven, zoals vaste delen, dikke tussenschotten of veel doorbloeding. Maar een echo kan niet bewijzen dat een zwelling kwaadaardig is. Veel zwellingen zijn goedaardige cysten die vanzelf verdwijnen. Echobevindingen worden gecombineerd met klachten, wel of niet in de overgang zijn en bloeduitslagen om te beslissen of verder onderzoek of een operatie nodig is. Alleen weefselonderzoek geeft een definitief antwoord.
Wat is de levensverwachting van iemand met eierstokkanker?
Dat hangt sterk af van het stadium bij de diagnose. Volgens KWF is de 5-jaarsoverleving gemiddeld 43%. Bij een vroeg stadium, als de kanker alleen in de eierstok of eileider zit, zijn de vooruitzichten veel beter dan bij een laat stadium. Gevorderde ziekte komt vaak terug na de eerste behandeling, maar wordt steeds vaker gezien als een aandoening die jarenlang onder controle kan worden gehouden. Alleen je behandelteam kan inschatten wat dit voor jou betekent.
Kun je volledig genezen van eierstokkanker?
Ja, veel vrouwen genezen, vooral als de ziekte wordt gevonden terwijl hij nog in de eierstok of eileider zit. Gevorderde ziekte is moeilijker te genezen. De kwaliteit van de operatie, platina-chemotherapie en onderhoudsbehandeling op basis van DNA-onderzoek hebben de vooruitzichten verbeterd. De prognose hangt af van stadium, subtype, genetische kenmerken en je algemene gezondheid.
Waar zaait eierstokkanker naar uit?
Eierstokkanker zaait meestal eerst uit binnen de buik: naar het buikvlies, het vetschort en de lymfeklieren. Volgens Thuisarts kan de kanker bij een laat stadium ook in de darm of de lever zitten, en soms buiten de buik komen, bijvoorbeeld in de borstholte. Daarom maakt de arts een CT-scan van zowel de buik als de borstkas.
Bronnen
- Centers for Disease Control and Prevention — Screening for Ovarian Cancer, 2024 (Engelstalig) — cdc.gov
- MedlinePlus, National Library of Medicine — CA-125 Blood Test (Ovarian Cancer), 2024 — MedlinePlus CA (Engelstalig) — medlineplus.gov
- Mayo Clinic — Ovarian cancer: symptoms and causes, 2024 (Engelstalig) — mayoclinic.org
- Menon U, Gentry-Maharaj A, Burnell M, et al. — Ovarian cancer population screening and mortality after long-term follow-up in the UK Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS): a randomised controlled trial — The Lancet, 2021 — read the UKCTOCS long (Engelstalig) — doi.org/10.1016/S0140-6736(21)00731-5
- Sideris M, Menon U, Manchanda R — Screening and prevention of ovarian cancer — Medical Journal of Australia, 2024 (Engelstalig) — doi.org/10.5694/mja2.52227
- Webb PM, Jordan SJ — Global epidemiology of epithelial ovarian cancer — Nature Reviews Clinical Oncology, 2024 (Engelstalig) — doi.org/10.1038/s41571-024-00881-3
- Giannakeas V, Murji A, Lipscombe LL, Narod SA, Kotsopoulos J — Salpingectomy and the Risk of Ovarian Cancer in Ontario — JAMA Network Open, 2023 (Engelstalig) — doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2023.27198
- Monk BJ, Barretina-Ginesta MP, Pothuri B, et al. — Niraparib first-line maintenance therapy in patients with newly diagnosed advanced ovarian cancer: final overall survival results from the PRIMA/ENGOT-OV26/GOG-3012 trial — Annals of Oncology, 2024 (Engelstalig) — doi.org/10.1016/j.annonc.2024.08.2241
- Ray-Coquard I, Leary A, Pignata S, et al. — Olaparib plus bevacizumab first-line maintenance in ovarian cancer: final overall survival results from the PAOLA-1/ENGOT-ov25 trial — Annals of Oncology, 2023 — read the PAOLA (Engelstalig) — doi.org/10.1016/j.annonc.2023.05.005
- Kulkarni S, Seneviratne N, Tosun C, et al. — PARP inhibitors in ovarian cancer: mechanisms of resistance and implications to therapy — DNA Repair, 2025 (Engelstalig) — doi.org/10.1016/j.dnarep.2025.103830
- KWF Kankerbestrijding — Eierstokkanker wordt vaak laat ontdekt — KWF, 2026 — kwf.nl
- Thuisarts (FMS) — Ik heb eierstok-kanker en krijg onderzoeken om te weten hoe ernstig het is — Thuisarts.nl, 2026 — thuisarts.nl
- RIVM — Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker — Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, 2026 — rivm.nl
Verder lezen
- Vergelijk met een verwante tumormarker in onze uitleg over de CA 15-3-waarde.
- Zie hoe een bevolkingsonderzoek dat wel werkt eruitziet in ons artikel over darmkanker.
- Lees over een andere kanker die vaak laat wordt ontdekt in ons artikel over alvleesklierkanker.
- Begrijp het belangrijkste hormoon van de eierstokken met onze uitleg over estradiol.
- Volg je nierfunctie tijdens chemotherapie met onze uitleg over creatinine.
Begrijp je labuitslag met BloodSense
Klachten in het bekken hebben zelden één simpel antwoord, en de uitslagen die volgen, zoals een CA-125-waarde, een bloedbeeld, lever- en nierwaarden en soms hormonen, zijn makkelijk verkeerd te lezen. BloodSense leest je labuitslag met je mee en legt uit wat elke waarde betekent, welke uitslagen buiten de referentiewaarden van je lab vallen en welke vragen je bij je volgende afspraak kunt stellen. Je krijgt ook een lijst met vragen om aan je huisarts te stellen. Het helpt je je resultaten te begrijpen; het stelt geen diagnose en vervangt je huisarts of gynaecoloog niet.
Laat je labuitslag uitleggen met BloodSense
De informatie op deze pagina is bedoeld als uitleg en vervangt geen consult bij je huisarts. Het BloodSense-rapport wordt gemaakt door kunstmatige intelligentie, alleen ter informatie. Het is geen diagnose en geen behandeladvies.



