BADL-schaal: de Bristol ADL-schaal bij dementie uitgelegd

De BADL-schaal, voluit de Bristol Activities of Daily Living Scale (afgekort BADLS), is een vragenlijst van 20 onderdelen die een mantelzorger invult. Hij beschrijft hoe goed iemand met dementie zich redt met gewone dagelijkse bezigheden. Het is geen geheugentest en geen bloedonderzoek. Het is een vaste manier om vast te leggen wat iemand nog zelf kan: een kop thee zetten, zich aankleden, de weg vinden in een bekende straat. En om te zien hoe dat verandert in de loop van maanden en jaren. Heeft een geheugenpoli of onderzoeksteam je dit formulier gegeven, of kwam je de afkorting tegen in een wetenschappelijk artikel? Dan ben je hier op de goede plek.
In deze uitleg lees je wat de 20 onderdelen inhouden, hoe de score van 0 tot 60 werkt en welke kant de getallen op lopen, wie de lijst hoort in te vullen, waar de schaal vandaan komt, wat recent onderzoek zegt over de betrouwbaarheid, en hoe de BADL-schaal zich verhoudt tot het bloedonderzoek dat soms bij een onderzoek naar dementie hoort.
Wat meet de BADL-schaal precies?
De BADL-schaal meet hoe afhankelijk iemand is in het dagelijks leven. Elk van de 20 onderdelen gaat over één gewone bezigheid. De mantelzorger kiest de zin die het best past bij wat de persoon de afgelopen twee weken echt heeft gedaan. Dus niet wat hij of zij op een goede dag zou kunnen, en ook niet wat vroeger lukte.
Dat verschil is belangrijker dan het lijkt. Iemand kan het goed doen op een geheugentest bij de dokter en toch niet meer weten hoe de wasmachine werkt die al vijftien jaar in huis staat. Het omgekeerde komt ook voor. Een geheugentest en een lijst over dagelijks functioneren beantwoorden verschillende vragen. De BADL-schaal is gemaakt voor die tweede vraag: hoeveel hulp heeft deze persoon nu nodig om een gewone dag door te komen?
Twee dingen doet de schaal bewust níet. Hij stelt geen diagnose dementie: een lage of hoge score is geen diagnose van wat dan ook. En hij meet geen kwaliteit van leven. Iemand kan veel hulp nodig hebben en toch tevreden zijn; iemand anders kan grotendeels zelfstandig zijn en ongelukkig. De BADL-schaal is smaller dan die twee begrippen, en juist daardoor is hij bruikbaar.
Het verschil met het algemene begrip ADL
‘Algemene dagelijkse levensverrichtingen’ (ADL) is een breed begrip. Het omvat alle taken op het gebied van zelfzorg en huishouden, en wordt gemeten met veel verschillende lijsten bij veel verschillende aandoeningen: revalidatie na een beroerte, kwetsbaarheid bij ouderen, herstel na een operatie. In Nederland is bijvoorbeeld de Katz-ADL-schaal bekend, met zes gebieden waarop iemand afhankelijk of onafhankelijk functioneert. BloodSense legt dat algemene begrip, met lijsten zoals de Katz-index en de Barthel-index, uit in een aparte gids over algemene dagelijkse levensverrichtingen. Deze pagina gaat over één bepaalde lijst: de Bristol-schaal, gemaakt voor dementie en ingevuld door een mantelzorger.
Hoe wordt de BADL-schaal gescoord?
Elk onderdeel heeft een kort rijtje zinnen dat steeds minder zelfstandigheid beschrijft, van ‘doet het zelf’ tot ‘kan het helemaal niet meer’. De mantelzorger kiest per onderdeel één zin. Die keuze levert punten op, en de punten worden opgeteld.
Een hogere score betekent meer afhankelijkheid. Dat zet mensen vaak op het verkeerde been, omdat veel andere scores de andere kant op lopen. Bij de MMSE (Mini-Mental State Examination), een bekende geheugentest, is een hoger getal juist beter. Bij de BADL-schaal betekent een stijgende score dat iemand minder zelf kan, niet meer. Het totaal loopt van 0 tot 60. Die opbouw staat beschreven in de bijlagen van gepubliceerde Britse dementiestudies in de NIHR Journals Library.
| Antwoordniveau | Ongeveer wat de mantelzorger beschrijft | Punten |
|---|---|---|
| Eerste keuze | Doet het zelfstandig, zonder aansporing of toezicht | 0 |
| Tweede keuze | Lukt wel, maar heeft een herinnering, aansporing of een beetje hulp nodig | 1 |
| Derde keuze | Heeft veel hulp nodig, of doet maar een deel van de bezigheid | 2 |
| Vierde keuze | Volledig afhankelijk, of kan het niet meer | 3 |
| Niet van toepassing | Bezigheid wordt niet gedaan om redenen die niets met dementie te maken hebben | 0 |
| Totaal over 20 onderdelen | 0 betekent overal volledig zelfstandig; 60 betekent overal volledig afhankelijk | 0–60 |
Eén detail is voor mantelzorgers echt van belang. De zinnen zijn per onderdeel apart geschreven: de vier keuzes bij ‘boodschappen doen’ zijn andere zinnen dan de vier bij ‘aankleden’. Ze zijn samen met mantelzorgers opgesteld, in de taal die mantelzorgers zelf gebruiken. Dat is een bewuste keuze. Daarom kost het lezen van het formulier iets meer tijd dan een standaard lijstje met vinkjes.
De keuze ‘niet van toepassing’ voorkomt dat de schaal iemand straft voor dingen die niets met dementie te maken hebben. Heeft iemand nooit gekookt, of is hij twintig jaar geleden gestopt met autorijden omdat zijn ogen slechter werden? Dan is dat geen achteruitgang in functioneren. Het telt als nul punten, niet als drie.
Welke 20 bezigheden staan in de BADL-schaal?
De 20 onderdelen gaan over eenvoudige zelfzorg én over de ingewikkeldere taken die je nodig hebt om zelfstandig thuis te wonen. Als je ze in groepen zet, zie je beter wat er allemaal in zit. De vragenlijst zelf gebruikt deze kopjes niet.
| Gebied van het dagelijks leven | Bezigheden in de lijst |
|---|---|
| Eten en drinken | Eten klaarmaken, eten, drinken klaarmaken, drinken |
| Persoonlijke verzorging | Aankleden, hygiëne, tanden poetsen, in bad of onder de douche gaan, naar het toilet gaan |
| Verplaatsen | Transfers (zoals opstaan uit een stoel), mobiliteit |
| Oriëntatie en contact | Oriëntatie in tijd, oriëntatie in plaats, communicatie, de telefoon gebruiken |
| Huis en buurt | Huishouden of tuinieren, boodschappen doen, omgaan met geld en financiën, vervoer gebruiken |
| Vrije tijd | Spelletjes en hobby’s |
Bekijk je die lijst als mantelzorger, dan zie je meteen de logica. Er staan dingen in die bij dementie als eerste misgaan, zoals de telefoon, het geld, de busroute en het recept. En er staan dingen in die pas veel later misgaan, zoals eten en naar het toilet gaan. Door die spreiding kan hetzelfde formulier iemand jarenlang volgen, in plaats van dat er in elke fase een nieuw formulier nodig is.
De volledige vragenlijst, met de precieze tekst van elk onderdeel, is auteursrechtelijk beschermd. Daarom staat hij hier niet. Klinieken en onderzoekers krijgen hem via de oorspronkelijke publicatie of via de licentieroutes van de auteurs. Gebruikt jouw geheugenpoli of onderzoeksteam de lijst, dan krijg je het formulier van hen.
Wie vult de BADL-schaal in, en hoe gaat dat in de praktijk?
Een mantelzorger vult de lijst in: een partner, een volwassen kind, een goede vriend of vriendin, of een vaste begeleider in het verpleeghuis. Iemand die de gewone dagen van de persoon meemaakt. In wetenschappelijke artikelen heet die persoon de informant, in onderzoeksprotocollen soms de ‘study companion’. De persoon met dementie vult de lijst uitdrukkelijk níet zelf in. En hij wordt ook niet ingevuld door een arts op basis van een afspraak van tien minuten.
Die opzet is tegelijk een sterkte en een beperking. Een mantelzorger weet dingen die geen spreekuur kan laten zien. Maar een mantelzorger is ook moe, emotioneel betrokken, en ziet soms een andere kant van de persoon dan bezoekers ooit zien. Twee mantelzorgers van dezelfde persoon kunnen op een ander totaal uitkomen, en geen van beiden liegt.
In de praktijk kost het invullen de meeste mantelzorgers tien tot twintig minuten. Soms vul je het formulier alleen in; soms loopt een zorgverlener het met je door als een gesprek. Meestal wordt de lijst na een tijd herhaald, vaak elke zes of twaalf maanden in de gewone zorg en vaker in een studie. Eén losse score zegt namelijk veel minder dan de richting tussen twee scores.
Eerlijk invullen is moeilijker dan het lijkt
Mantelzorgers merken vaak dat ze de neiging hebben om mild te zijn. Ze schrijven op wat iemand zou kunnen in een goede week, of als je er maar genoeg tijd voor geeft. De schaal vraagt naar wat er echt gebeurt. Moeilijkheden minder zwaar opschrijven is begrijpelijk. Het kan voelen als verraad om op te schrijven dat iemand niet meer met zijn eigen bankpas overweg kan. Maar het maakt het formulier minder bruikbaar voor het team dat hulp probeert te regelen.
Wat betekent een BADL-score, en wat niet?
Er is geen officiële grens die ‘goed’ van ‘niet goed’ scheidt. De schaal is niet gemaakt als screeningsdrempel, en wie één totaal als oordeel leest, leest hem verkeerd. Een totaal van 12 betekent iets anders voor iemand van 58 met dementie op jonge leeftijd die alleen woont, dan voor iemand van 88 met een zorgzame partner thuis.
Waar het getal goed in is: verandering volgen. Een score die in een jaar stijgt van 14 naar 24 is een concrete, vastgelegde vaststelling dat iemand duidelijk meer hulp nodig heeft dan eerst. Zo’n vaststelling helpt bij gesprekken over zorg aan huis, over een indicatie en binnen de familie. Het getal helpt ook om patronen te zien. Zitten de punten vooral bij boodschappen, geldzaken en vervoer, terwijl de persoonlijke verzorging nog goed gaat? Dan vraagt dat om heel andere hulp dan andersom.
Andere metingen bij dementie beantwoorden andere vragen. Zorgverleners leggen oriëntatie en alertheid vast met de beoordeling van de oriëntatie, en in acute situaties kan het bewustzijn worden vastgelegd met de Glasgow Coma Scale. Geen van deze metingen vervangt de andere.
Waar komt de BADL-schaal vandaan?
De schaal is ontwikkeld in Bristol, in het Verenigd Koninkrijk. Romola Bucks en collega’s van de afdeling ouderenzorg van het Frenchay Hospital publiceerden hem in 1996 in het tijdschrift Age and Ageing. Het oorspronkelijke artikel beschrijft de schaal precies zoals hij nog steeds werkt: een lijst van 20 dagelijkse vaardigheden, ingevuld door een mantelzorger.
De reden waarom hij werd gemaakt, is ook de reden dat hij nog steeds wordt gebruikt. Bestaande ADL-lijsten waren gemaakt voor lichamelijk kwetsbare ouderen of voor revalidatie na een ongeluk. Ze pikten niet op wat dementie echt doet. Ze vroegen of iemand een waterkoker kon optillen, niet of iemand nog bedacht dat de waterkoker het ding was dat hij nodig had. Het team uit Bristol ging eerst naar mantelzorgers, vroeg welke bezigheden ertoe deden, en gebruikte de beschrijvingen van de mantelzorgers zelf als antwoordkeuzes.
Dertig jaar later verklaart dat begin waarom de schaal zo breed wordt gebruikt. Hij is in meerdere talen vertaald en opnieuw getest, en komt overal in dementieonderzoek terug als manier om te meten of een behandeling mensen helpt hun leven te leiden, en niet alleen een testscore verbetert. In Nederland kom je de BADL-schaal vooral tegen in wetenschappelijk onderzoek. In de dagelijkse zorg worden vaak andere lijsten gebruikt, zoals de Katz-ADL-schaal.
Waar past bloedonderzoek in het onderzoek naar dementie?
De BADL-schaal beschrijft het functioneren. Over de oorzaak zegt hij niets. En die oorzaak doet ertoe, want bij een deel van de mensen met geheugenklachten of achteruitgang in functioneren speelt iets mee dat te behandelen is.
In Nederland onderzoekt meestal de huisarts of iemand dementie heeft, met gesprekken, lichamelijk onderzoek, een apart gesprek met een naaste en een geheugentest. Volgens Thuisarts.nl is bloedonderzoek daarbij meestal niet nodig: alleen als de huisarts denkt dat er (ook) iets anders kan spelen, zoals een ontsteking of een ziekte van de schildklier. Het Amerikaanse National Institute on Aging schrijft dat artsen bij onderzoek naar alzheimer bloed-, urine- en andere standaardtests kunnen aanvragen om andere mogelijke oorzaken op te sporen, en dat sommige van die oorzaken te behandelen en mogelijk omkeerbaar zijn. De Britse NHS noemt een te traag werkende schildklier als een van de oorzaken van geheugenproblemen waar de huisarts naar kijkt.
Wordt er wel bloed geprikt, dan gaat het vaak om een bloedtest voor vitamine B12, omdat een tekort klachten van denken en zenuwen kan geven, en om de schildklierfunctie, met als eerste stap een TSH-bepaling van de schildklier. Sommige centra meten daarnaast het homocysteïne in je bloed, dat stijgt als vitamine B12 of foliumzuur te laag is. Geen van deze tests stelt dementie vast of sluit het uit. Ze zijn er om oorzaken op te sporen die te behandelen zijn, zodat er niets wordt gemist terwijl iedereen zich op de moeilijkere diagnose richt. Bloedonderzoek dat je huisarts aanvraagt, gaat meestal van je eigen risico af; een bezoek aan de huisarts zelf niet.
Nieuwste wetenschappelijke inzichten
Onderzoek naar de BADL-schaal ging de laatste jaren minder over het opnieuw uitvinden ervan en meer over de vraag of hij overeind blijft: in nieuwe talen, bij nieuwe groepen mensen, en bij de nieuwere medicijnen die nu de geheugenpoli’s bereiken.
De schaal blijft goed scoren in nieuwe talen
In 2025 werd een Japanse versie ontwikkeld en getest, en in 2022 een Arabische versie. Aan die laatste werkte Romola Bucks mee, die de oorspronkelijke schaal schreef. Beide studies kwamen op hetzelfde beeld uit. De 20 onderdelen gedragen zich alsof ze één onderliggend ding meten, niet twintig losse dingen. Mantelzorgers die een paar weken later opnieuw worden gevraagd, geven bijna dezelfde antwoorden. En de BADL-totalen bewegen in de verwachte richting ten opzichte van geheugentests: als de denkscore daalt, stijgt de afhankelijkheidsscore.
Beide teams moesten onderdelen aanpassen in plaats van ze woord voor woord te vertalen. Het Japanse team paste de vragen over bestek en over geld aan, omdat een schaal die is geschreven rond mes en vork en Britse ponden niet zomaar overgaat naar een ander land. Dat herinnert eraan dat de BADL-schaal gewoontes meet die met cultuur te maken hebben, geen biologie.
Wat dit voor jou betekent: het getal dat jouw zorgverleners opschrijven, is niet willekeurig. Het is redelijk stabiel en het volgt iets echts. Maar ‘redelijk stabiel’ is niet hetzelfde als precies. Een verschil van twee punten tussen twee bezoeken is ruis. Een stijging van tien punten is een signaal. Kijk naar de trend, niet naar het losse cijfer.
Even over het vakjargon: als artikelen de interne consistentie of Cronbachs alfa noemen, gaat het om de vraag of de vragen als groep bij elkaar horen. Een waarde dicht bij 1 betekent dat dat zo is. Test-hertestbetrouwbaarheid gaat over de vraag of dezelfde invuller twee keer achter elkaar hetzelfde antwoord geeft. Beide waren hoog voor deze versies.
Dagelijks functioneren is nu een vaste uitkomstmaat in medicijnonderzoek
Moderne studies naar dementie hebben bijna altijd een lijst over dagelijks functioneren naast de geheugentests. De vraag die families en toezichthouders bezighoudt, is namelijk of een medicijn iemand helpt om dingen te blijven doen. In de Clarity AD-studie naar lecanemab, een antistof tegen amyloïd, verschenen in 2026 resultaten voor mensen die geen of één kopie van het ApoE ε4-gen dragen. Daarin bewogen de uitkomsten voor dagelijks functioneren in dezelfde richting als de belangrijkste klinische maat van de studie, naast een afname van amyloïd op hersenscans. Die studie gebruikte een in de Verenigde Staten ontwikkelde lijst en niet de BADL-schaal zelf, maar het gaat om dezelfde familie van meetinstrumenten.
Zulke lijsten geven ook negatieve antwoorden, en juist daarom zijn ze waardevol. De ELAD-studie naar liraglutide, een diabetesmedicijn dat bij proefdieren veelbelovend leek, publiceerde in 2025 de fase 2b-resultaten in Nature Medicine. Er werd geen duidelijk verschil gevonden tussen medicijn en placebo op de maat voor dagelijks functioneren.
Wat dit voor jou betekent: deze hele familie van lijsten bestaat zodat ‘helpt het echt in het dagelijks leven?’ een vraag met een antwoord wordt, in plaats van een hoop. Krijgt je naaste een studie aangeboden? Dan is de vragenlijst over dagelijks functioneren die jij invult geen papierwerk. Het is vaak de uitkomst die het meest telt, en jij bent het meetinstrument.
Even over het vakjargon: een uitkomstmaat is de meetlat die een studie vóór de start heeft afgesproken. Zo kunnen de resultaten achteraf niet worden beoordeeld met de maat die toevallig het mooist uitpakte.
Waar de schaal minder sterk is
Een kritische evaluatie, mede geschreven door Bucks, noemde eerlijk de grenzen. De BADL-schaal is gemaakt voor mensen met lichte dementie die thuis wonen, met mantelzorgers die hen vaak zien. Gebruik je hem buiten die situatie, dan wringt het. Bij gevorderde dementie in een verpleeghuis staan de meeste onderdelen al aan de afhankelijke kant, en heeft de schaal weinig ruimte over om verandering te zien. Onderzoekers noemen dat een plafondeffect. Later onderzoek bij verpleeghuisbewoners met gevorderde dementie vond dat de betrouwbaarheid grotendeels overeind bleef, maar dat de onderliggende opbouw minder stevig was dan in de oorspronkelijke groep thuiswonenden.
Wat dit voor jou betekent: zorg je voor iemand in een latere fase en verandert de score nauwelijks? Dan zegt dat iets over de meetlat, niet dat er niets verandert. Zeg dat tegen het team. Jouw beschrijving bevat informatie die het totaal niet meer laat zien.
Woordenlijst
| Begrip | Uitleg |
|---|---|
| BADL-schaal (BADLS) | Bristol Activities of Daily Living Scale. Een vragenlijst van 20 onderdelen, ingevuld door een mantelzorger, die meet hoeveel hulp iemand met dementie nodig heeft bij dagelijkse bezigheden. |
| Informant | De persoon die vragen beantwoordt over wat iemand anders kan. Bij de BADL-schaal is dat de mantelzorger. In onderzoeksprotocollen heet die soms de ‘study companion’. |
| Algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) | Het algemene begrip voor dagelijkse taken van zelfzorg en huishouden. De BADL-schaal is één bepaalde lijst om ze bij dementie te meten. |
| Instrumentele ADL (IADL) | De ingewikkeldere taken die nodig zijn om zelfstandig te wonen, zoals boodschappen doen, geldzaken regelen en vervoer gebruiken. Een aantal BADL-onderdelen valt hieronder. |
| Uitkomstmaat | De meetlat die een studie vooraf vastlegt om te beoordelen of een behandeling werkt. |
| Interne consistentie | Een statistische controle, vaak weergegeven als Cronbachs alfa, of de onderdelen van een vragenlijst één gezamenlijk iets meten. |
| Test-hertestbetrouwbaarheid | Of dezelfde invuller, die dezelfde onveranderde persoon twee keer beoordeelt, beide keren een vergelijkbare score geeft. |
| Plafondeffect | Wat er gebeurt als een schaal geen ruimte meer heeft. Staan bijna alle onderdelen al op maximale afhankelijkheid, dan is verdere achteruitgang niet meer te zien. |
| Mini-Mental State Examination (MMSE) | Een veelgebruikte geheugentest met 30 punten. De score loopt andersom dan bij de BADL-schaal: een lagere MMSE en een hogere BADL-score wijzen allebei op meer moeite. |
| Functionele achteruitgang | Een meetbare afname in de tijd van iemands vermogen om dagelijkse bezigheden uit te voeren. |
Veelgestelde vragen
Is BADL hetzelfde als ‘basis-ADL’?
Nee, en dat zorgt echt voor verwarring. In sommige Amerikaanse teksten is ‘BADLs’ een afkorting voor ‘basic activities of daily living’: de basistaken van zelfzorg, zoals wassen en aankleden. Die worden dan meestal afgezet tegen IADL, de instrumentele taken zoals koken en bankzaken. De Bristol Activities of Daily Living Scale is iets heel anders: een vaste, gepubliceerde vragenlijst uit het Verenigd Koninkrijk. Beide worden met dezelfde letters afgekort. Twijfel je wat er in een document bedoeld wordt? Kijk dan of de tekst het heeft over een groep taken, of over een bepaald formulier met een score tot 60.
Waar vind ik de BADL-vragenlijst als pdf?
De BADL-schaal is auteursrechtelijk beschermd. Je haalt hem dus niet zomaar van een willekeurige downloadsite. Er circuleren kopieën online, maar versies waarvan je niet weet waar ze vandaan komen, kunnen aangepast of onvolledig zijn. Dat is van belang als scores in de tijd worden vergeleken. De betrouwbare routes zijn de oorspronkelijke publicatie uit 1996 in Age and Ageing, of de licentiekanalen van de auteurs. Heeft een zorgverlener je gevraagd hem in te vullen? Vraag dan om het exemplaar dat hij of zij gebruikt. Zo komen jouw antwoorden in hetzelfde dossier als al het andere.
Wat is een slechte BADL-score?
Er is geen grens die een score goed of slecht maakt, en de schaal is daar ook nooit voor bedoeld. De scores lopen van 0, volledig zelfstandig bij alle 20 bezigheden, tot 60, volledig afhankelijk bij alle bezigheden. Zorgverleners kijken naar de eigen trend van je naaste en naar het patroon over de onderdelen. Dat lezen ze samen met de woonsituatie, de steun die er is en de rest van het onderzoek. Maak je je zorgen over een getal? Vraag dan aan het team wat zij erin zien, in plaats van online naar een grens te zoeken.
Heb ik een training nodig om de lijst in te vullen?
Nee. De lijst is bewust samen met mantelzorgers gemaakt, zodat je geen training nodig hebt. De antwoordkeuzes gebruiken gewone beschrijvingen, geen medische taal. De meeste mensen zijn er tien tot twintig minuten mee bezig. Eén ding is goed om vooraf te weten: de lijst vraagt naar de afgelopen periode, meestal de laatste twee weken, en naar wat er echt gebeurt, niet naar wat mogelijk is op een goede dag. Is een onderdeel echt niet van toepassing om redenen die niets met dementie te maken hebben? Kies dan ‘niet van toepassing’ in plaats van te gokken.
De andere mantelzorger van mijn naaste scoorde anders. Wie heeft gelijk?
Misschien jullie allebei. Verschillende mantelzorgers zien andere uren, andere taken en soms een duidelijk andere persoon. Veel mensen met dementie herpakken zich als er bezoek is en ontspannen bij degene die er elke dag is. Een verschil is geen fout van het formulier; het is informatie. Vertel het team dat jullie antwoorden verschillen en waar. Dat gesprek levert vaak meer op dan de totalen. Het helpt het team ook om te kiezen wiens antwoorden ze voortaan gebruiken, want scores vergelijken in de tijd werkt het best als steeds dezelfde persoon de lijst invult.
Hoe vaak wordt ons gevraagd dit te doen?
Dat verschilt. In de gewone zorg is herhalen om de zes tot twaalf maanden gebruikelijk, of als er iets duidelijk verandert. In een studie ligt het schema vooraf vast en is het vaak vaker. Omdat één losse score veel minder zegt dan de verandering tussen twee scores, zit de waarde juist in het herhalen. Is het lang geleden en heeft niemand er opnieuw naar gevraagd? Dan is het redelijk om het zelf aan te kaarten, zeker als je veranderingen hebt gezien die nog nergens in een dossier staan.
Bronnen
- Bucks RS, Ashworth DL, Wilcock GK, Siegfried K — Beoordeling van dagelijkse bezigheden bij dementie: ontwikkeling van de Bristol Activities of Daily Living Scale — Age and Ageing, 1996 — https://doi.org/10.1093/ageing/25.2.113
- Bucks RS, Haworth J — Bristol Activities of Daily Living Scale: een kritische evaluatie — Expert Review of Neurotherapeutics, 2002 — https://doi.org/10.1586/14737175.2.5.669
- Maeshima S e.a. — Ontwikkeling en validatie van de Japanse versie van de Bristol Activities of Daily Living Scale bij dementie en lichte cognitieve stoornissen — Geriatrics & Gerontology International, 2025 — https://doi.org/10.1111/ggi.70101
- Alkeridy WA, Al Khalifah RA, Mohammedin AS, Khallaf R, Muayqil T, Bucks RS — De Arabische vertaling en culturele aanpassing van de Bristol Activity of Daily Living Scale — Journal of Alzheimer’s Disease, 2022 — https://doi.org/10.3233/JAD-215489
- Boyd PA, Wilks SE, Geiger JR — ADL-beoordeling bij verpleeghuisbewoners met gevorderde dementie: psychometrische herbeoordeling van de Bristol Activities of Daily Living Scale — Health & Social Work, 2018 — https://doi.org/10.1093/hsw/hly010
- Perry R e.a. — Lecanemab bij vroege ziekte van Alzheimer bij mensen die geen of één kopie van apolipoproteïne E ε4 dragen — The Journal of Prevention of Alzheimer’s Disease, 2026 — https://doi.org/10.1016/j.tjpad.2026.100507
- Edison P e.a. — Liraglutide bij lichte tot matige ziekte van Alzheimer: een klinische fase 2b-studie (ELAD) — Nature Medicine, 2025 — https://doi.org/10.1038/s41591-025-04106-7
- Kehoe PG, Turner N, Howden B e.a. — Details van cognitieve tests, metingen van dagelijks leven en kwaliteit van leven (RADAR-studie, bijlage 1) — NIHR Journals Library / NCBI Bookshelf, 2021 — https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK575016/
- National Institute on Aging (NIH) — Hoe wordt de ziekte van Alzheimer vastgesteld? — https://www.nia.nih.gov/health/alzheimers-symptoms-and-diagnosis/how-alzheimers-disease-diagnosed
- NHS (VK) — Hoe krijg je een diagnose dementie? — https://www.nhs.uk/conditions/dementia/symptoms-and-diagnosis/diagnosis/
- Thuisarts.nl (NHG) — Ik ben bang dat ik dementie krijg — Thuisarts.nl, 2026 — https://www.thuisarts.nl/snel-dingen-vergeten/ik-ben-bang-dat-ik-dementie-krijg
- Meetinstrumenten in de zorg — Katz ADL schaal — meetinstrumentenzorg.nl, 2026 — https://meetinstrumentenzorg.nl/instrumenten/katz-adl-schaal/
- Rijksoverheid — Misverstanden over de zorgverzekering — Rijksoverheid.nl, 2026 — https://www.rijksoverheid.nl/themas/familie-zorg-en-gezondheid/zorgverzekering/vraag-en-antwoord/zorgverzekering/misverstanden-zorgverzekering
Verder lezen
- ADL: algemene dagelijkse levensverrichtingen
- Georiënteerd in tijd, plaats en persoon
- De Glasgow Coma Scale (EMV-score)
- Vitamine B12: je waarden begrijpen
- Zo lees je je bloeduitslag
Begrijp je labuitslag met BloodSense
Laat je labuitslag binnen enkele minuten uitleggen
Wordt er bij een onderzoek naar dementie bloed geprikt, dan is dat niet om dementie vast te stellen. Het is om te kijken of er iets te behandelen valt dat het geheugen en het dagelijks functioneren kan beïnvloeden, meestal de schildklierfunctie (TSH) en vitamine B12, soms foliumzuur of homocysteïne. Heb je zo’n labuitslag in handen en zeggen de getallen je niets? BloodSense legt in gewone taal uit wat elke waarde is en waar de referentiewaarden voor staan. Het stelt geen diagnose en vervangt je huisarts of de geheugenpoli niet. Het helpt je alleen om goed voorbereid naar je volgende afspraak te gaan.



